ABD ile İran'ın gerilimin düşmesi, Dünya Kupası, millî takım, futbol, gündelik hayat derken cepheden biraz uzak kaldık. Tepemizde yaşananlara kısaca bir göz gezdirelim. Ankara'da gerçekleşecek NATO Zirvesi öncesi Avrupa'nın doğusu hızlandı. Moskova ve Kiev'in yaptığı hamleler, işlerin daha da kızışacağını gösteriyor...

RUSLAR KENDİ SATTIĞI PETROLE MUHTAÇ OLDU

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, yakın zamanda birçok defa savaşın sonlandırılması için önemli açıklamalarda bulunsa da net bir karşılık alamadı. Putin, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile İstanbul'da görüşmek istediğini dile getirdi. Buna cevap olarak Zelenskiy, masaya daha güçlü oturabilmek için 40 günlük bir saldırı planını onayladı. Hemen akabinde Rusya'nın başkenti dâhil kritik noktalar vuruldu. Bunlardan en önemlileri iki petrol rafinerisinin hedef alınmasıydı.

Putin, "Dizel yakıtın ihracatına yönelik tam bir yasak ihtimalini tartışıyoruz" diyerek durumun vahametini dile getirdi. Dünyanın en büyük enerji üreticilerinden biri olan Ruslar, akaryakıt ithal eder hâle geldi. Temmuz ve ağustos aylarındaki açığı kapatmak için Kazakistan'dan acil olarak 50 bin ton benzin talep edildi. Kazakistan Enerji Bakanlığı, kendi iç piyasasını riske atmamak kaydıyla bu ticari satışa yeşil ışık yaktı.

Hatta Rusya'nın jet yakıtı verip karşılığında Kazakistan'dan benzin alacağı takas formülleri konuşuluyor. Moskova, bir süredir Belarus'tan da akaryakıt çekerek iç piyasayı sübvanse etmeye çalışıyor. Son olarak Japonların ve Hintlilerin kapısı çalındı. G7 üyesi olan Japonya'nın Rusya'ya doğrudan yakıt satması ambargolar sebebiyle yasak olsa da süreç "paravan" tüccarlar üzerinden yürütülüyor.

Plana göre Japonya'dan en az 200 bin varil uçak yakıtı gemi ile önce Güney Kore'ye gidecek. Açıklarda gemiden gemiye transfer yapılarak yakıt başka bir tankere aktarılacak ve Ruslara teslim edilecek. Rusya'nın ham petrolünü alıp işleyen Hindistan da şu an Rusya'ya benzin satmaya başladı. Hindistan menşeili 60 bin ton benzin, yine aracılar vasıtasıyla Rusya iç piyasasındaki kıtlığı çözmek üzere yola çıkarıldı.

FİNLANDİYA'DAN NÜKLEER HAMLE

Rusya'da kriz, içeride olduğu kadar dışarıda da büyüyor. Bir taraftan dört yıldır süren Ukrayna savaşı, diğer taraftan NATO'nun kuşatmacı adımları... İttifak'a katılan Finlandiya, nükleer silahların ülkeye getirilmesi, taşınması ve bulundurulmasına yönelik yasağı kaldırdı. Bu karar sonrası Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitriy Medvedev, "Artık nükleer hedef listemizdesiniz. Sevin Finlandiya, güvenliğin zirvesine ulaştınız" ifadelerini kullandı.

VARŞOVA'DA TETİKLER ÇEKİLDİ

Polonya Dış İstihbarat Teşkilatı Başkanı Pawel Szota, birkaç gün önce çok kritik değerlendirmelerde bulundu. Kremlin'in NATO'yu test etmek için özellikle Baltık ülkelerine yönelik provokasyonlar yapacağını öne süren Szota, Rusya ile silahlı bir çatışmaya girme ihtimallerinin giderek arttığını söyledi.

ABD ve Batı istihbarat servisleri de benzer ikazlarda bulundu. Polonya'da yaşanan bazı şüpheli yangınlar ile demiryollarına yönelik siber ve fiziksel saldırı girişimlerinin arkasında Rus istihbaratının olduğu belirtildi. İyice güçten düşen Rusya'nın doğrudan Polonya'ya saldırması, savaşa NATO'nun dâhil olması demek. Buna cesaret etmek pek akıl kârı olmasa gerek.

Ayrıca Polonya, NATO ülkeleri arasında 8. büyük orduya sahip. Son yıllarda savunma bütçesini gayrisafi yurt içi hasılasının (GSYİH) yüzde 4'ünün üzerine çıkardı ve NATO'da bu oranla (ABD dâhil) en çok harcama yapan ülkelerden biri hâline geldi. Hedefleri, aktif asker sayısını kısa sürede daha da artırarak Avrupa'nın en büyük kara güçlerinden biri olmak.