MİNYON olmak köpek dünyasında önemli bir avantaj gibi görünüyor. Science dergisindeki araştırma, merak edilen soruya moleküler düzeyde bir açıklama getiriyor: Büyük köpekler mi daha uzun yaşar, küçük köpekler mi

Bilinene göre memeliler genelinde kural genellikle tam tersi: Fil ve balina gibi büyük türler, fare gibi küçük türlere kıyasla belirgin şekilde daha uzun yaşıyor. Ancak aynı tür içinde (köpeklerde) bu tablo tersine dönüyor. Danua gibi devasa ırklar, Chihuahua gibi ufak ırklara göre çok daha erken yaşta yaşamını yitiriyor.

Biliminsanları, acaba büyük köpeklerin hücreleri daha mı hızlı yaşlanıyor, yoksa yaşlılık hastalıklarına, küçük köpeklerle aynı hızla yaşlansalar da daha mı erken yakalanıyorlar, sorusunun peşinden gidiyordu.

Arizona Eyalet Üniversitesi'nden Prof. Noah Snyder-Mackler ve ekibi, genlerin açılıp kapanmasını denetleyen kimyasal etiketler olan DNA metilasyonunu inceledi. Farklı ırklardan 894 evcil köpeğe ait 1640 kan metilasyon profili analiz edildi.

Yaşa bağlı metilasyon değişimlerinden yola çıkılarak, bir köpeğin yaşını bir yıldan az bir medyan yanılma payıyla tahmin edebilen bir 'epigenetik saat' geliştirildi.

Sonuçlar dikkat çekici. Araştırmanın sonuçları, büyük köpeklerin yalnızca erken hastalanmadığını, biyolojik olarak da daha hızlı yaşlandığını ortaya koydu.

Büyük köpekler ve erkek köpekler, kanda belirgin bir "hızlandırılmış moleküler yaşlanma" izi sergiliyor. Biyolojik yaşı kronolojik yaşından daha yaşlı çıkan köpeklerin erken ölüm riski çok daha yüksekmiş.

Bu hızlanma, özellikle genomda kendini kopyalayıp farklı yerlere yapıştırabilen ve genomik kararsızlığa, kansere yol açabilen 'sıçrayan genleri' (LINE1) baskılayan bölgelerde yoğunlaşıyormuş.

Normalde DNA metilasyonu bu tehlikeli genleri kilit altında tutarmış ama büyük köpeklerde bu 'kilitler' ve 'kelepçeler' yaşlandıkça çok daha hızlı aşınıyor ve çözülüyormuş.

Farklılıklar erkek ve dişi köpekler arasında görülüyor. Özellikle X kromozomunda erkeklerin LINE1 metilasyonunun farklı seyrettiği gözlemlenmiş. Araştırmacılar bu durumu beden boyutu etkisinden bağımsız, ayrı bir biyolojik mekanizma olarak değerlendiriyor.

Peki bu ne işimize yarayacak Uzmanlara göre eğer yaşlanma yetişkinlik boyunca moleküler düzeyde daha hızlı ilerliyorsa, bu süreç hastalıklar henüz ortaya çıkmadan önce ölçülebilir, takip edilebilir ve potansiyel olarak yavaşlatılabilir. Araştırmacılar tek bir biyolojik saatin tüm ömrü belirlemediğini vurguluyor.
Tüm bu hikâyenin hepimizin anlayabileceği özeti şöyleymiş: Moleküler yaşlanmayı yavaşlatmak büyük bir köpeğin ömrünü bir Chihuahua seviyesine çıkarmayacak; ancak yaşlanma eğrisini esneterek büyük ırkların daha uzun ve daha sağlıklı bir yaşlılık geçirmesine kapı aralayabilecek. İşte bu iyi haber.

KEDİLER NEDEN KOVALAMAZ DA PUSU KURAR

SORUNUN cevabını Discover Wildlife araştırmış. Diyorlar ki "avlanmak muazzam miktarda enerji tüketir; bu nedenle zorlu arazilerde uzun mesafeler kat etmek yerine oturmak, beklemek, gizlice yaklaşmak ve aniden atılmak kediler için kalori açısından çok daha verimlidir."

Kedigillerin enerji harcaması, Kaliforniya Üniversitesi'ndeki biliminsanlarının yürüttüğü bir araştırmaya konu olmuş. Araştırmacılar, vahşi dağ aslanlarını takip edip izlemek için GPS ve ivmeölçerlerle donatılmış yüksek teknolojili bir tasma geliştirmişler.