Muğla'nın Milas ilçesi, Antik Çağlardan bu yana her çağın hazinesi olan, şifa kaynağı zeytinin hasat zamanını, 12'inci kez rengarenk bir festivalle taçlandırdı.

Milas Kaymakamlığı öncülüğünde bu yıl 6-8 Kasım tarihleri arasında düzenlenen 12. Milas Zeytin, Zeytinyağı ve Turizm Festivali, hem yerel halka hem de yerli yabancı ziyaretçilere zeytinin değerini öğreten bir deneyim sundu. "Tarihten Geleceğe" sloganıyla yapılan festivalde ziyaretçiler, zeytin üreticileriyle, Milas'ın mutfağı, kültürü ve tarihiyle buluştu.

Çoğumuz aslında Milas'ı Bodrum'a giderken bir geçiş noktası olarak görmüşüzdür. Elbette merak etmişizdir ama "Bir ara gezerim" deyip yolumuza devam etmişizdir. Geçmişte arkeoloji sayfaları yaptığımı bilen Milaslı arkadaşlarım bana sürekli Milas'ta bulunan antik kentleri anlatırdı. Milas'ı keşfetmemi sağlayan ise bu anlamlı festival oldu. Milas'ın bu kadar çok kültürel değeri olduğunu bilmiyordum. Karya (Karia) Uygarlığının önemli kenti ve Zeus Karios Tapınağıyla o dönemler kutsal sayılan Milas, "Mylasa" adıyla kuruldu. Çağlar boyu hem başkent hem de zeytincilikte önemli bir merkez olan Milas'ta Karya uygarlığından sonra sırasıyla; Roma, Bizans, Selçuklu, Menteşe ve Osmanlı hüküm sürdü. Bölgede bu uygarlıklara ait birçok arkeolojik buluntu görmek mümkün. Herakleia Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Dr. Zeliha Gider Büyüközer'in 8 bin yıllık tarihi olduğunu belirttiği Milas, efsanelere göre rüzgârlar tanrısı Aiolos'un soyundan Mylassos tarafından kurulmuş. 27 antik kent olan Milas'ta en çok bilinen antik kentler arasında Iasos, Labranda, Euromos ve Herakleia yer alıyor.

ATHENA TAPINAĞI DUVARINA KAZINMIŞ İKİ MEKTUP

Herakleia Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Dr. Zeliha Gider Büyüközer, zeytin hasadı töreninde, Milas'ın zeytinyağının antik dönemde "altın sıvı" olarak nitelendirildiğini ve Latmos Dağı'nın Güneybatı eteklerinde kurulan Herakleia antik kentindeki Athena Tapınağı'nın duvarlarına kazınmış iki mektupta söz edilen hikayeyi anlattı.

Antik çağda zeytinin beslenmenin yanı sıra sağlıkta ve yakıt olarak aydınlanmada kullanılan çok önemli bir ürün olduğunu belirten Büyüközer, şunları söyledi: "Latmos Dağı'nın Güneybatı eteklerinde kurulan Herakleia antik kentindeki Athena Tapınağı'nın duvarlarına kazınmış iki mektup, zeytinyağının kentin toplumsal yaşamındaki önemine ışık tutuyor. Seleukos Kralı III. Antiokhos ile onun bölgedeki yöneticisi Zeuksis tarafından Herakleia Meclisi ve halkına gönderilen, MÖ 196–193 yılları arasına tarihlenen bu mektuplar, Herakleialıların elçiler aracılığıyla ilettikleri talepleri ve bunlara verilen yanıtları içeriyor. Savaşlar ve felaketler nedeniyle ekonomik açıdan güç durumda kalan kent halkı, eski ayrıcalıklarının korunmasını, vergi kolaylıkları tanınmasını ve kentin yeniden toparlanması için destek sağlanmasını ister. Bu taleplerden biri de liman kira gelirleriyle karşılanan, gençlerin bedenlerine sürmeleri için sağlanan yağın verilmeye devam edilmesidir. III. Antiokhos'un mektubunda ise gençlerin yağlanması için daha önce ayrılan miktara ek olarak yılda 30 metretes (1200 litre) yağ tahsis edildiği belirtiyor. Gençlere yönelik bu yağ desteği, antik dönemin beden eğitimi ve bakım uygulamalarıyla ilişkilidir. Zeytinyağı, gymnasionlarda bedenin antrenmana hazırlanması, egzersiz sonrasında temizlenmesi ve bakımı için kullanılan temel maddelerden biriydi. Sporcular egzersiz öncesinde çıplak vücutlarına yağ sürüyor, özellikle güreş sırasında yağın oluşturduğu kayganlığı dengelemek ve rakibin kavranmasını kolaylaştırmak amacıyla vücutlarına ince toz veya kum serpiyorlardı.

'KRAL GENÇLERİN EĞİTİMİ İÇİN İLAVE ZEYTİNYAĞI TAHSİS EDİYORDU'

Antrenman sonrasında ise deri üzerinde biriken yağ, ter ve toz karışımı, "strigilis" adı verilen kıvrık bir kazıma aletiyle sıyrılıyordu.

Gymnasionların düzenli yağ ihtiyacı, sürekliliği olan bir finansman gerektiriyordu. Bu gider, kentlere ve dönemlere göre kurumun kendi gelirleri, kent bütçesinden ayrılan kaynaklar, gymnasiarkhosların katkıları ve varlıklı kişilerin ya da kralların bağışlarıyla karşılanabiliyordu. Yağ sağlanması, gençlerin bedensel eğitimini destekleyen ve bu desteği sunan kişilere toplumsal saygınlık kazandıran bir kamusal hizmet niteliğindeydi. Herakleia'da gençlere verilen yağın liman kira gelirleriyle karşılanması, kentin ekonomik kaynakları ile eğitim faaliyetleri arasındaki bağı gösteriyor. Mevcut desteğin sürdürülmesinin talep edilmesi ve kralın buna ilave bir tahsisle katkıda bulunması, ekonomik güçlükler sırasında dahi gençlerin bedensel eğitimine yönelik harcamaların korunmasına önem verildiğini ortaya koyuyor. "

TARİHİ AGORADA ZEYTİN HASADI

Milas'ın görülmesi gereken arkeolojik değerlerinden Uzunyuva Hekatomnos Anıt Mezarı'ndan başlayan festival korteji, yerli yabancı halkın da katılımıyla Cumhuriyet Caddesi üzerinden Atapark'a kadar devam etti. Atapark'ta halk oyunları gösterileriyle yapılan açılış törenine, Muğla Vali Yardımcısı Ahmet Ferhat Özen, Milas Kaymakamı Dr. Vural Karagül, AK Parti Muğla milletvekilleri Yakup Otgöz ve Kadem Mete, Yeni Yol Partisi Muğla Milletvekili Selçuk Özdağ, Milas Belediye Başkan Vekili Barbaros Gezgin, siyasi parti temsilcileri, oda başkanları, kurum müdürleri, muhtarlar, gaziler, çiftçiler, üreticiler katıldı. Meydanda kurulan tezgahlarda yerel mutfak, zeytin, zeytinyağı ve zeytinyağından üretilen birçok ürün ziyaretçilerle buluştu.

Festivalin 2'nci gününde Bafa Gölü'nün kıyısında, Kapıkırı Mahallesi'ndeki Herakleia Antik Kenti'nin tarihi atmosferinde zeytin hasadı yapılarak toplanan zeytinler fabrikaya gönderildi. Usta oyuncu Tamer Levent ve sanatçı Ayhan Sicimoğlu da işçilerle beraber hasat yaptı.

Herakleia Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Dr. Zeliha Gider Büyüközer, katılımcılara antik kentteki kültür varlıkları gezdirerek merak edilenleri anlattı.

KAYMAKAM KARAGÜL: ZEYTİNİMİZİ DÜNYA TANISIN İSTİYORUZ

Hasat devam ederken konuşma yapan Milas Kaymakamı Dr. Vural Karagül, "Milas için zeytin, zeytinyağı ve turizm hem bir geçim kaynağı, hem bir hayat tarzı, hem bir tanıtım hem bir imaj, bunların hepsini bu festivalimizle sağlamaya çalışıyoruz. Bu yıl Milas Zeytin Hasadı Festivalimizi turizmle de buluşturduk. Amacımız Milas'ımızı tanıtmak. Bu kapsamda festivalimiz ilk gün açılışla başladı. Halkımız çok geniş katılımlı bir şekilde açılışımıza katıldı, çok yoğun ilgi vardı. Zeytinyağı firmalarımız geçen yıla göre biraz daha yoğunluktaydı. Turizm firmalarımız da ilk defa stantlarımızda yer aldılar. Herakleia Antik Kentimizde zeytin hasadımızı yaptık. Özellikle Kapıkırı'nda gerçekten hem tarihi değerlere sahip hem de doğal güzelliklere sahip bir yer. Zeytin hasadımızı burada yapmak çok mutlu etti. Zeytinyağı fabrikasında da zeytinlerimizin sıkımını gerçekleştirdik. Festivalimiz gastronomi, seminerler, konferanslar, paneller ile devam ediyor. Festivalimizi Milas'ın dışına da taşıyıp gerek ulusal gerek uluslararası alanlarda başka festivallere, fuarlara katılıp zeytinimizi, zeytinyağımızı, turizmimizi, değerlerimizi hem tarihi hem doğal tanıtmak istiyoruz." ifadelerini kullandı.

"ÜRETİCİLER EMEĞİNİN KARŞILIĞINI ALMALI"

Milas Belediyesi Başkan Vekili Barbaros Gezgin ise, 12. Uluslararası Milas Zeytin, Zeytinyağı ve Turizm Festivali'nin dolu dolu etkinliklerle geçtiğini söyledi. Milas'ta özellikle Milas zeytinyağının AB coğrafi işreti alması ile önemli gelişmeler yaşandığını söyleyen Gezgin, festivalde Milas'ın en önemli ürünü olan zeytinin, zeytinyağının ve turizminin bir araya yer almasıyla ilçe tanıtımına katkı sunulduğunu ifade etti.

Milas'ta bir grup üreticinin markalaşma ve kaliteli üretim ile ciddi rakamlara zeytinyağı sattığını ancak büyük bir çiftçi kitlesinin ise zeytinyağını çok düşük fiyatlarda satmak zorunda kaldığını belirten Gezgin, çiftçilerin ve üreticilerinin emeklerinin karşılığını almasını temenni ederek, çiftçilerin, üreticilerin desteklenmesi için belediye olarak çalışmalar yaptıklarını söyledi.

"GELENEKSEL MİLAS EVLERİ TURİZME KAZANDIRILMALI"

Milas'ta son dönemde son teknoloji zeytinyağı fabrikaları kurulduğunu anlatan Milas Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Reşit Özer, Milas'ta zeytinyağı üretiminde markalaşmanın, kaliteli üretimin, yatırımın, ihracatın gündemde olduğunu söyledi.

Memecik türü zeytinlerden üretilen zeytin ve zeytinyağının oldukça kaliteli olduğuna dikkat çeken Özer, Milas' zeytinin ve zeytinyağının başkenti olarak nitelendirdi.