SOĞUK Savaş'ın en tehlikeli anlarından biri 1962'deki Küba füze kriziydi. ABD ile Sovyetler Birliği nükleer savaşın eşiğine kadar gelmişti. Krizin ardından Washington ile Moskova arasında doğrudan iletişim hattı kurulmasının nedeni basitti: Yanlış bir değerlendirmenin dünyayı savaşa sürüklemesini önlemek.

Aradan 60 yılı aşkın zaman geçti. Bambaşka bir yüzyıldayız. Ama şimdi dünyanın karşısında başka bir teknoloji, başka iki süper güç ve başka bir büyük risk var.

ABD ile Çin yapay zekâda kıyasıya yarışırken Washington'dan dikkat çekici bir öneri geldi: Yapay zekâ kaynaklı ciddi bir olay yaşandığında iki ülke birbirini haberdar etsin.

Bir anlamda yapay zekâ çağının "kırmızı telefonu" kurulsun.

Üstelik önerinin gündeme geldiği günlerde ortaya çıkan bir olay, böyle bir hatta neden ihtiyaç duyulabileceğini çarpıcı biçimde gösteriyor.

UÇAKLAR HAVALANMIŞTI

CNN'in özel haberine göre bu yıl İran savaşı devam ederken ABD ordusu, Ortadoğu'dan geçen bir Çin gemisinin nükleer silah programıyla bağlantılı parçalar taşıdığı yönünde istihbarat raporu aldı.

Rapor ciddiye alındı. ABD ordusu gemiye müdahale hazırlığına başladı. Geminin durdurulması ve gemiye çıkılması ihtimali üzerinde çalışıldı. Askeri uçaklar bile havalanmıştı. Ancak operasyon başlamadan önce rapor yeniden incelendi.

CNN'in aktardığına göre rapor, bir özel operasyon analistinin kullandığı yapay zekânın yardımıyla hazırlanmıştı ve yapay zekâ geminin yükünü yanlış tanımlamıştı.

Operasyon iptal edildi.

Yapay zekânın ürettiği yanlış bilgi, dünyanın iki büyük gücü arasında ciddi bir krize dönüşme noktasına kadar gelmişti.

MASADA YAPAY ZEKÂ VAR

İşte birkaç gün sonra New York'ta konuşulan konu bu nedenle daha da anlamlı.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ile Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng hafta sonunda bir araya geldi. Masada ticaret, tarifeler, kritik mineraller ve yapay zekâ vardı.

Görüşmelerin ardından Bessent, ABD'nin Çin'e yapay zekâ kaynaklı ve ulusal güvenliği etkileyebilecek ciddi olaylarda kullanılacak bir "bildirim mekanizması" önerdiğini açıkladı.

Bessent'in Associated Press'e yaptığı açıklamaya göre Washington, dünyanın bir ve iki numaralı yapay zekâ gücü arasında daha fazla şeffaflık istiyor. Amaç iki ülkenin ortak tehditler konusunda bir anlayış geliştirmesi.

Buradaki asıl dikkat çekici nokta, bunu konuşan ülkelerin aynı zamanda yapay zekâda dünyanın en sert teknoloji mücadelesini yürütüyor olması. Washington, Çin'in gelişmiş çiplere ve teknolojilere erişimini sınırlamaya çalışıyor. Pekin ise kendi çiplerini, modellerini ve yapay zekâ altyapısını geliştiriyor.

Artık mesele yalnızca hangi ülkenin daha güçlü yapay zekâ modellerine sahip olacağı değil. Yarış doğrudan ulusal güvenliğe kadar uzanıyor.