GEÇTİĞİMİZ günlerde finans dünyasından ilginç bir bilgi geldi kulağıma.

Bankalarda çalışan, kredi sistemini, faiz hesabını, vadesini, maliyetini herkesten iyi bilen bazı bankacılar bile artık otomobil ya da konut almak için çalıştıkları bankanın kredi kapısını çalmak yerine tasarruf finansman şirketlerine gidiyormuş.

Hiç şaşırmadım!

Çünkü bir finansman yönteminin geldiği noktayı anlamak için bazen istatistiklere bakmaya gerek kalmıyor. Bankacı kendisi banka kredisine alternatif arıyorsa ortada yeni bir durum var demektir.

Rakamlar da bunu doğruluyor. Finansal Kurumlar Birliği'nin (FKB) verilerinden özet çıkardım:

- Tasarruf finansman şirketlerinin müşteri sayısı 2026'nın ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 112 artarak 1 milyon 337 bini geçti.

- Sektörün aktif büyüklüğü yüzde 198 artışla 379 milyar liraya, alacak büyüklüğü yüzde 363 artışla 176 milyar liraya ulaştı.

- Sadece yılın ilk üç ayında yapılan tasarruf finansman sözleşmelerinin büyüklüğü 354 milyar lirayı buldu.

Rakamlar, artışlar çarpıcı... Peki insanlar neden akın akın bu şirketlere yöneliyor Çünkü bankalardan taşıt veya konut için kredi almak hem daha güç hem de kullanılabilecek kredi çoğu zaman ihtiyaç duyulan tutarı karşılamıyor. Karşımızda artık finans sisteminin kenarında duran küçük bir alternatif yok. Müşteri sayısı 1.3 milyonu aşmış, taşıtta bankaları geride bırakmış, yüz milyarlarca liralık yeni bir finansman kanalı var. Bankacıların bile bu kapıyı çalmaya başlaması değişimin en çarpıcı göstergesi. Ancak tüketicinin bakması gereken tek şey aylık taksit tutarı değil. Toplam maliyet kadar, paraya ne zaman ulaşacağınız da önemli.

ALTERNATİF KANAL HIZLA BÜYÜYOR

TASARRUF finansman şirketlerinin en önemli farkı faiz maliyetinin bulunmaması. Kullanıcı banka kredilerindeki faiz yükü yerine şirkete ve sözleşmeye göre yüzde 8-10 arasında değişen bir organizasyon ücreti ödüyor. Peşinat ve ödeme planlarında daha esnek seçenekler bulunabiliyor. Kredi notu ve gelir belgelendirmesinde de bankalara göre daha esnek bir yapı söz konusu. Ancak madalyonun diğer yüzü de var.

Banka kredisi onaylandığında finansmana hemen ulaşabilirsiniz. Tasarruf finansmanında ise seçilen modele ve sözleşmeye göre tahsisat için beklemek gerekebiliyor. Dolayısıyla faiz maliyeti ortadan kalkarken bu kez "zaman maliyeti" devreye giriyor. Özellikle konut ve otomobil fiyatlarının hızlı arttığı dönemlerde birkaç aylık bekleme süresi bile tüketici açısından önemli hale gelebilir. Bu nedenle yalnızca organizasyon ücreti ile banka faizini karşılaştırmak doğru değil. Tahsisat tarihi de hesabın içine katılmalı.

TASARRUF FİNANSMANI GÜVENİLİR Mİ

TASARRUF finansmanı sisteminin güvenilir olup olmadığına ilişkin çok soru alıyorum. Sistem 2021'den itibaren yapılan düzenlemelerle resmi statü kazandı. Sektör BDDK'nın denetim ve gözetimi altında. BDDK bir tasarruf finansman şirketinin faaliyet iznini kaldırırsa tasfiye sürecini yönetmekle TMSF görevlendiriliyor. Ancak müşterilerin sistemdeki tasarrufları, bankalardaki mevduat gibi TMSF mevduat sigortası kapsamında değil.

RİSKLİ VARLIKLARA YATIRIM YASAĞI

BDDK gerekli gördüğü hallerde sistemi sıkılaştırıyor. Son düzenlemelerle şirketlerin tasarruf fon havuzlarında ve kendi hesaplarında biriken parayı riskli varlıklarda değerlendirmesine sınırlamalar getirildi. Fonlar yalnızca belirlenen düşük riskli araçlarda değerlendirilebilecek. Havuzda boşta ve getirisiz duran tutara da sınır getirildi. Yüksek tutarlı sözleşmelerin portföy içindeki ağırlığı da sınırlandırılıyor.