"Türk'üm demek de meşrudur."
"Türkiyeliyim demek de..."
Cümle basit. İçeriği ise hiç de öyle değil.
Memlekette yıllardır bitmek bilmeyen bir tartışma var:
Bir insan kendine "Türkiyeli" dediğinde neden bazıları huzursuz oluyor
Veya bir başkası gür sesle "Türk'üm" dediğinde neden bazıları kendini dışlanmış hissediyor
Önce şunu söyleyelim: Bu iki kelime birbiriyle kavga etmek zorunda değil.
"Türk'üm" demek, bazı mihraklar tarafından bir etnisite gibi algılanabilir. Ama Türk'lük, bir siyasi kimlik, bir tarihsel bilinç, millet olmanın bizatihi kendisi olduğu gibi; bir duruştur...
"Türkiyeliyim" demek ise coğrafyayla, vatandaşlıkla, aidiyetle kurulmuş bir benlik tanımıdır.
Birinin ötekini dışlaması gerekmiyor.
Ama ne yazık ki, bizde çoğu zaman öyle oluyor.

"Ben Türküm Çünkü Başka Bir Şey Olamam "

İşte bu cümleyi söyleyen kişi, İsmet Özel.
Onun için "Türklük" sadece bir kimlik kartına yazılan bilgi değil. Bir yüzleşme. Bir kader. Hatta bir tercihtir.
Bir gün devrimciliğin, başka bir gün İslamcılığın merkezine yürüyen İsmet Özel, sonunda dönüp dolaşıp aynı yere vardı:
"Ben bu ülkeyle, bu milletle, bu tarihle kader birliği ettim."
Ona göre Türk olmak, tarihin sana biçtiği rolü üstlenmeyi kabul etmektir. Kolay değildir. Konforlu hiç değildir.
Şimdi dönelim bugüne...

Metrobüste, okulda, sosyal medyada, sokakta insanlar kim olduklarını tarif etmek için bir tanıma ihtiyaç duyuyor.
Bazısı "Türküm" diyor, kendini öyle hissediyor.
Bazısı "Kürt'üm ama Türkiyeliyim" diyor, çünkü hem aidiyet kurmak hem kimliğini inkâr etmemek istiyor.
Bir başkası "Arap asıllıyım ama bu toprakların insanıyım" diyor.
Hepsi de kendi içinde anlamlı.
Ancak sorun şu: Bu ülkede kimlik tartışması bir özgürlük alanı olmaktan çıkmış, bir kutuplaşma arenasına dönmüş durumda.
Herkes bir diğerini "gerçek vatandaşlık sınavı"ndan geçiriyor.
Kim daha yerli, kim daha makbul, kim daha 'öz'

Vatandaşlık mı, Millet mi

Bize yıllarca "Türkiye Cumhuriyeti'ne vatandaşlık bağıyla bağlı olan herkes Türk'tür" dendi.

Bu ifade, Cumhuriyet'in kurucu ideolojisinin eşitlikçi bir yurttaşlık tarifiydi. Etnik köken, din, mezhep gözetmeksizin herkesi kapsayan bir şemsiye sunuyordu.
Ama zamanla, bu şemsiye herkesi korumadı.
Kimi altında üşüdü, kimi dışında kaldı.
Kimi "Ben de Türküm" dediğinde bile kendini dışlanmış hissetti.
Kimi de "Türk değilim ama Türkiyeliyim" dediği için "hain" ilan edildi.