Siyasette, en büyük hatalar genellikle en yüksek sesle konuşulan anlarda yapılır. Çünkü o gürültü, etrafı duymayı engeller; yankı odalarında hapsolmuş gibi, kendi sesinizden başka hiçbir şeyi algılayamazsınız. Son günlerde yaşanan bir olay, bu eski gerçeği bir kez daha acımasızca hatırlattı: Samsunlu Roman bir vatandaş olan Celal Karatüre'nün seslendirdiği "Kabe'de Hacılar Hu Der Allah" ilahisi, sosyal medyada milyonlarca izlenmeye ulaşarak gençlik kitlelerini adeta büyüledi. Bu, ne devlet destekli bir kampanya ne de parti organizasyonuyla gerçekleşti; sadece samimi bir ses, Roman kültürünün neşesiyle harmanlanmış bir ilahi ve dijital platformların gücü. Ancak bu spontane başarı, siyasal iletişim açısından derin bir ders barındırıyor: Merkez, kenardan gelen sinyalleri neden bu kadar geç fark ediyor

SİYASETİN GENÇLİKLE BİTMEYEN İMTİHANI

Türkiye'de siyaset, uzun yıllardır gençliği yalnızca sayılarla konuşuyor. Anketler, grafikler, yüzdeler… Her seçim döneminde "Gençler bize oy veriyor mu" sorusu etrafında dönen tartışmalar, sanki gençlik bir veri setinden ibaretmiş gibi ele alınıyor. Oysa gençlik, bu soğuk istatistiklerin ötesinde bir varlık: Duygularıyla, kültürüyle, ritmiyle yaşayan bir nesil. Bugün hem iktidar hem muhalefet, gençlere seslenirken aynı tuzağa düşüyor: Yukarıdan konuşmak, öğretmek, ikna etmeye çalışmak. "Biz biliriz, siz dinleyin" tavrı, tam da gençlerin kaçındığı bir yaklaşım.

Celal Karatüre olayı, bu hatayı somutlaştırıyor. Karatüre, Samsun'un Canik ilçesindeki Mezbane Mahallesi'nde yaşayan bir Roman vatandaş. Profesyonel bir sanatçı değil; kendini "gönül diliyle okuyan bir muhib" olarak tanımlıyor. Abdurrahman Önül'ün efsane eseri "Kabe'de Hacılar Hu Der Allah"ı, Roman neşesiyle yorumlayarak sosyal medyada paylaştı ve kısa sürede fenomen oldu. Videoları milyonlarca kez izlendi, çocuklar okul sınıflarında tef eşliğinde söylüyor, umreden dönen arkadaşlarını bu ilahiyle karşılıyorlar. Bu etki, organize bir PR çalışmasından değil, samimiyetten doğdu. Gençler, bu içerikte kendilerini buldu: Sert vaazlar yerine eğlenceli bir ritim, uzak mesafeler yerine yakın bir ton.

Peki neden bu kadar etkili Çünkü gençlik ikna edilmek istemiyor; anlaşılmak istiyor. Araştırmalar da bunu doğruluyor: Pew Research gibi uluslararası raporlara göre, genç nesiller geleneksel kurumlara mesafeli yaklaşıyor, ancak maneviyat arayışlarını dijital ve kültürel mecralarda sürdürüyor. Türkiye'de de benzer bir tablo var; gençlerin yüzde 70'inden fazlası sosyal medyayı ana iletişim aracı olarak kullanıyor, ama siyasetçiler hala televizyon konuşmalarında ısrar ediyor.

İNANÇ VAR AMA DİL EKSİK

Sıkça duyduğumuz bir yakınma var: "Gençler dinden uzaklaşıyor." Bu cümle, hem eksik hem yanıltıcı. Gençlerin büyük bir kısmı inançla bağını koparmış değil; sadece inancın sunuluş biçimiyle sorun yaşıyor. Dil sert, ritim yavaş, mesafe fazla. Camilerde okunan geleneksel ilahiler, gençlere yabancı geliyor; oysa Karatüre'nün yorumu, aynı kelimeleri bambaşka bir enerjiyle sunuyor. Roman kültürüyle yoğrulmuş bu tarz, "Hu der Allah"ı bir eğlenceye dönüştürüyor – eleştirenler "Din ticarileşiyor" diyor, ama destekçiler "Maneviyat gençlere yaklaşıyor" diye yanıt veriyor.

Bu noktada, bir sosyolojik gerçek devreye giriyor: Türkiye'de dindar kesimler, 2000'lere kadar baskı altında kaldı. Başörtüsü yasakları, dini eğitim kısıtlamaları… Şimdi sosyal medya sayesinde bu bastırılan duygular patlıyor. Karatüre'nün videosu, bir "geri sıçrama" gibi: Baskı kalkınca dindar kimlikler daha görünür ve eğlenceli hale geliyor. Seküler kesimlerde ise bu, kültürel bir rahatsızlık yaratıyor; "Dini eğlence mi yaptılar" tepkileri, aslında kendi konfor alanlarının sarsılmasından kaynaklanıyor.

KÜLTÜREL ALANIN UZUN SÜREDİR BOŞ BIRAKILMASI

Muhafazakâr çevreler ve siyasetçiler, kültürel alanı uzun süredir ihmal etti. Rap kültürü, sokak dili, dijital mecralar… Bunlar ya "tehlikeli" bulundu ya da "Bize ait değil" denilerek terk edildi. Sonuç O alanlar öfke, boşluk hissi ve madde bağımlılığı gibi anlatılarla doldu. Şimdi Karatüre gibi figürler, aynı mecralarda manevi bir sesle yankı buluyor ve "Orası kapalı bir alan" iddiasını çürütüyor.