Yeni anayasa tartışmaları yeniden gündemde. "Darbe anayasasından kurtulalım", "sivil anayasa yapalım" deniliyor. Elbette Türkiye'nin daha demokratik, daha özgürlükçü ve millet iradesini esas alan bir anayasaya sahip olması hepimizin arzusudur.

Ancak benim sormak istediğim çok daha temel bir soru var:

Bugünkü Anayasa'da ne eksik de yapmak isteyip yapamıyorsunuz Hangi anayasa maddesi milletin hangi sorununu çözmenize engel oluyor

Ekonomiyi düzeltmek için yeni anayasa mı gerekiyor

Emeklinin insanca yaşayabileceği bir maaş almasına mevcut Anayasa mı engel

Asgari ücretlinin, çiftçinin, esnafın ve memurun hakkını teslim etmek için yeni anayasa mı şart

Kamuda israfı önlemek, liyakati esas almak ve yolsuzluk iddialarının üzerine kararlılıkla gitmek için mevcut Anayasa mı mani oluyor

Adaleti güçlendirmek, vatandaşın mahkemelere ve devlete güvenini artırmak için hangi anayasa maddesinin değişmesi gerekiyor

Bunların cevabını milletin bilmeye hakkı vardır.

Mesele yalnızca anayasanın metni değildir

Anayasa elbette önemlidir. Fakat dünyanın en güzel anayasasını da yazsanız, eğer uygulamada hukukun üstünlüğü gözetilmiyorsa o metnin tek başına ülkenin sorunlarını çözmesi mümkün değildir.

Asıl mesele şudur:

Mevcut Anayasa'nın hükümlerine ne ölçüde uyuyoruz

Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcılığı tartışma konusu oluyorsa, kuvvetler ayrılığı konusunda ciddi eleştiriler yapılıyorsa, yasama, yürütme ve yargı arasındaki denge sorgulanıyorsa, ifade ve basın özgürlüğü sürekli tartışılıyorsa önce bunlara cevap vermek gerekir.

Çünkü vatandaş doğal olarak şunu soracaktır:

"Mevcut Anayasa'ya uyulmadığı yönündeki tartışmalar bitmeden, yeni anayasa yapılınca ona uyulacağının garantisi nedir"

Bu soru yeni anayasaya karşı çıkmak değildir. Tam tersine, anayasa kavramını ciddiye almaktır.

Darbe anayasası diyorsak...

1982 Anayasası'nın askerî darbe sonrasında hazırlanmış olması elbette demokratik açıdan eleştirilebilir.

Fakat şunu da unutmamak gerekir:

Bu Anayasa aradan geçen yıllarda defalarca değiştirildi. Çok sayıda maddesi farklı iktidarlar döneminde yeniden düzenlendi.

O hâlde "darbe anayasasını çöpe atıyoruz" demek tek başına yeterli bir gerekçe değildir.

Millete açıkça anlatılmalıdır:

Bugün değiştirmek istediğiniz somut hükümler nelerdir

Asıl soru budur.

Çünkü mesele anayasanın kapağındaki tarih değil, içerisindeki hükümler ve o hükümlerin nasıl uygulandığıdır.

Önce mevcut Anayasa'ya eksiksiz uyun

Ben yeni ve gerçekten sivil bir anayasaya prensip olarak karşı değilim.

Ancak yeni anayasa isteyenlere vatandaş olarak şu çağrıyı yapıyorum:

Önce mevcut Anayasa'ya eksiksiz uyduğunuzu gösterin.

Hukukun üstünlüğünü güçlendirin.

Yargıya güveni artırın.

Meclisin iradesini ve denetim gücünü kuvvetlendirin.

İfade özgürlüğünü güvence altına alın.

Devlet yönetiminde liyakati hâkim kılın.

Sonra milletin karşısına çıkıp hangi maddelerin neden değiştirilmesi gerektiğini tek tek anlatın.

O zaman yeni anayasa tartışması sloganlar üzerinden değil, gerçek ihtiyaçlar üzerinden yapılabilir.