"Kur'an'a Göre Devlet Düzeni ve Medeniyet" başlıklı ve içerikli yazılarıma (277 adet yazı) ara veriyor ve "Bir kavim kendisindekini değiştirmedikçe..." (Ra'd 11) içerikli birkaç yazı yazma merhalesine geçiyorum. Neden Yazılar okunduğunda nedeni anlaşılır...

"İnnellâhe lâ yugayyiru mâ bi-kavmin hattâ yugayyirû mâ bi-enfusihim" cümlesi, Ra'd Suresi 11. ayetinin bir parçasıdır ve "Şüphesiz ki bir kavim/toplum kendisindekini (ahlakını, anlayışını, düzenini, sistemini vs.) değiştirmedikçe Allah onların durumunu değiştirmez" anlama gelir. Ayetin tamamının anlamına da bakalım: "Kişinin önünde ve arkasında Allah'ın emriyle onu kayıt ve koruma altına alan takipçiler vardır. Bir kavim/toplum kendisindekini değiştirmedikçe Allah onlarda bulunanı değiştirmez. Allah herhangi bir toplumun başına bir kötülük gelmesini diledi mi, artık onun geri çevrilmesi mümkün değildir. Onların Allah'tan başka yardımcıları da bulunmaz."

Felsefe terminolojisinde "evren (kâinat) düzeni" ve "sebepler kanunu" adını alan kavram, din dilinde "sünnet-i ilâhî" olarak adlandırılır. Kur'an birkaç kez "Allah'ın sünnetinde (ilâhî kanunlar düzeninde) değişiklik bulamazsın." buyurur. (Ahzâb 62, Feth, 23) Demek oluyor ki Allah'ın sünnetinde sabit bir sistem vardır ve değişkenlik yoktur.

Fâtır Suresi 43'te bu anlam tekrarlanarak ifade edilir: "Asla Allah'ın sünnetinde tebdil bulamazsın. Asla Allah'ın sünnetinde bir dönüşüm (tahvil) de bulamazsın."

Allah'ın sünnetinde asla tebdil olmaz yani Allah'ın sünneti/sünnet-i ilâhî, başka bir sünnet, kanun ile değişmez; bir kanunun ilgası ya da nesh edilip başka bir kanunun onun yerini alması söz konusu olmaz. Allah'ın sünnetinde, asla tahvil (tağyir) de olmaz yani bir sünnet-i ilâhînin yerini başkası almadığı gibi uzlaşıma dayanan bir kanunda olduğu gibi, bir kanuna bir ek madde eklenerek kanunun bünyesinde -bütünü kaldırılmaksızın- bir şey eklenecek veya çıkarılacak da değildir. Kim bundan daha açık söyleyebilir ki Hangi cümle bundan daha özlü ve sağlam olabilir ki "Allah'ın sünneti asla değişmez."

"İnnellâhe lâ yugayyiru mâ bi-kavmin hattâ yugayyirû mâ bi-enfusihim / Allah, hiçbir milletin durumunu, onlar kendi durumlarını değiştirmedikçe değiştirmez."

Allah, sünnetini değiştirmez. Biz kendimizi değiştirmeliyiz. Biz ki bilgisizliğe batmış, ahlâk bozukluğuna dalmışız; vahdet ve ittifakımızdan, birlik ve elbirliğimizden eser kalmamış, buna rağmen Allah'ın bize yâr ve yardımcı olmasını istiyoruz.

Kur'an genel bir formül bildirir. Formül şudur: Her fesat, bir yenilginin, bir darbenin ve mutsuzluğun başlangıcıdır ve her kendini düzeltme, ıslah etme girişimi Allah'ın rahmetinin de yenilenmesi demektir.