Merkez Bankası, 2026 yılının bitmesine sadece 50 gün kala enflasyon tahminini bir kez daha yukarı çekti. Yıla yüzde 16'lık enflasyon ara hedefiyle başlayan ekonomi yönetimi, bugün yüzde 29,5'lik yıl sonu tahminini konuşuyor. Peki, bir merkez bankasının enflasyon öngörüsü bir yıl içerisinde bu kadar değişebilir mi Daha da önemlisi, sürekli değişen hedefler piyasalara ve vatandaşlara ne anlatıyor

Merkez Bankası'nın son açıklamasını dinlerken insanın aklına ister istemez şu soru geliyor: Biz enflasyonu mu kontrol ediyoruz, yoksa enflasyonun peşinden mi koşuyoruz

Bir merkez bankasının en önemli görevlerinden biri, fiyat istikrarını sağlamak kadar bu konuda güvenilir bir öngörü ortaya koymaktır. ünkü para politikası sadece faiz artırıp azaltmaktan ibaret değildir. Beklentileri yönetmek, piyasalara yön göstermek ve ekonomik aktörlerin önünü görebilmesini sağlamak da bu görevin ayrılmaz bir parçasıdır.

Ancak Türkiye'de son dönemde yaşananlara baktığımızda, enflasyon hedeflerinin giderek bir yol haritasından çok, gerçekleşmelere göre yeniden düzenlenen rakamlara dönüştüğünü görüyoruz.

Yılın başında yüzde 16 olan 2026 enflasyon ara hedefi, mayıs ayında yüzde 24'e yükseltildi. Merkez Bankası şimdi de yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 29,5'e çıkardı.

Burada önemli bir ayrım var: Yüzde 29,5, Merkez Bankası'nın açıkladığı yıl sonu tahmini. 2026 için yüzde 24'lük ara hedef ise korunuyor. Ancak tahmin ile hedef arasındaki makasın bu kadar açılması bile başlı başına sorgulanması gereken bir durum.

Üstelik yılın sonuna sadece 50 gün kalmışken yapılan bu güncelleme, para politikasının öngörülebilirliği açısından önemli soru işaretleri yaratıyor.

Hedef tutmayınca hedefi değiştirmek çözüm mü

Elbette hiçbir merkez bankası geleceği kusursuz biçimde tahmin edemez. Savaşlar, enerji fiyatları, küresel emtia hareketleri, kur şokları ve beklenmedik gelişmeler enflasyon hesaplarını değiştirebilir. Merkez bankalarının tahminlerini güncellemesi de olağan bir uygulamadır.

Ancak burada mesele tahminin güncellenmesi değil, güncellemenin ne kadar sık ve ne ölçüde yapıldığıdır.

Yüzde 16 ile başlanan bir yılda yüzde 29,5'lik yıl sonu tahminine ulaşılması, yaklaşık 13,5 puanlık bir fark anlamına geliyor. Bu, küçük bir tahmin yanılgısı olarak geçiştirilebilecek bir sapma değil.

Daha da önemlisi, enflasyonla mücadele programının temel dayanağı olan beklentiler bu değişimlerden doğrudan etkileniyor.

Bir iş insanı yatırım kararını verirken, bir sanayici maliyet hesabı yaparken, bir vatandaş tasarrufunu değerlendirirken Merkez Bankası'nın açıklamalarına bakıyor. Eğer açıklanan hedefler kısa süre içerisinde geçerliliğini kaybediyorsa, ekonomik aktörlerin bu hedeflere ne ölçüde güveneceği de tartışmalı hale geliyor.

Merkez Bankası'nın son tahmininde savaşın etkisi, enerji fiyatları ve gıda enflasyonu varsayımlarındaki değişiklikler gerekçe gösterildi. Bunlar elbette dikkate alınması gereken faktörler. Ancak enflasyonla mücadele programının başarısını değerlendirirken sadece dış gelişmelere işaret etmek yeterli değil. İç talep, kur politikası, ücret-fiyat ilişkisi, maliye politikası ve yönetilen fiyatların etkisi de aynı ciddiyetle ele alınmalı.