Geçtiğimiz hafta Borsa İstanbul'da öyle bir güne tanıklık ettik ki, finans kitaplarındaki tüm korelasyon kuralları adeta kağıt üzerinde asılı kaldı. Ekranın başına oturan yatırımcı, dev sanayi kuruluşlarının, ekonominin şah damarı olan bankaların ve holdinglerin birer birer "kırmızıya" boyandığını gördü. Ancak o da ne Yukarıda, koca puntolarla yazan BİST 100 endeksi, sanki başka bir evrende işlem görüyormuşçasına %1,28'lik bir artışla adeta gövde gösterisi yapıyordu.

Bu tablo, artık "endeks mühendisliği" iddialarını bir komplo teorisi olmaktan çıkarıp, hepimizin yüzleşmesi gereken sert bir gerçeklik haline getirdi.

Lokomotifler Durdu, Vagonlar mı Uçuyor

Normal bir piyasa işleyişinde İş Bankası, Akbank, Koç Holding ve Ford gibi devler aynı anda frene basarsa, o trenin ileri gitmesi fizik kurallarına aykırıdır. Ama biz o gün, lokomotiflerin stop ettiği, motorun hararet yaptığı bir ortamda trenin tam gaz yola devam ettiğini izledik.

Piyasanın ağırlığı en yüksek kâğıtları "tam mutabakatla" değer kaybederken endeksi kim, hangi gizli ellerle yukarı taşıdı Uzmanların "makyajlama" dediği bu durum, aslında yatırımcının aklıyla alay etmekten başka bir şey değil. Ağırlığı düşük ama operasyonel gücü yüksek birkaç hisseyle endeksi yukarıda tutmak, vitrini süsleyip dükkânın içindeki yangını gizlemeye benziyor.

İtibar, Matematikten Daha Önemlidir

Şimdi iğneyi kendimize, çuvaldızı ise bu operasyonlara göz yumanlara batıralım:

Güven nerede Yatırımcı, ekranda gördüğü rakamın sahadaki gerçeği yansıtmadığını anladığı an, o piyasadan soğur. Yabancı neden gelsin Biz her fırsatta "yabancı yatırımcıyı bekliyoruz" diyoruz. Peki, dünyada borsayı icat eden, matematiği sular seller gibi yutan fon yöneticilerine bu "illüzyonu" nasıl yutturacaksınız Onlar, tablodaki bu tutarsızlığı gördüğünde