Milli Saraylar Başkanlığı'nın başvurusu sonuç verdi: Osmanlı padişahlarını "libidinous sultans" yani "şehvet düşkünü sultanlar" şeklinde tanımlayan ifadeler, mahkeme kararıyla muze.gen.tr'den kaldırıldı.

Topkapı Sarayı hakkında yabancı ziyaretçilere yönelik İngilizce tanıtım metinlerinde Osmanlı padişahlarını "libidinous sultans" yani "şehvet düşkünü sultanlar" şeklinde tanımlayan muze.gen.tr hakkında Milli Saraylar Başkanlığı tarafından yapılan hukuki başvurunun ardından, tartışmalı içerikler mahkeme kararı doğrultusunda yayından kaldırıldı.

İstanbul Nöbetçi Sulh Ceza Hâkimliği'ne sunulan başvuruda, söz konusu ifadelerin tarihî gerçeklikle bağdaşmadığı, Osmanlı padişahlarını ve saray teşkilatını küçültücü nitelik taşıdığı savunularak ilgili URL'lere erişimin engellenmesi ve içeriklerin kaldırılması talep edilmişti.

"ŞEHVET DÜŞKÜNÜ SULTANLAR" İFADESİNE MAHKEME MÜDAHALESİ

Dosyada özellikle "Libidinous sultans" ifadesine dikkat çekildi.

İngilizce "libidinous" kelimesi, "şehvet düşkünü, cinsel arzuları güçlü" anlamlarında kullanılıyor. Milli Saraylar Başkanlığı ise Osmanlı padişahlarının tamamını kapsayacak şekilde kullanılan bu sıfatın tarihî şahsiyetleri genelleyici ve aşağılayıcı biçimde tanımladığını savundu.

Mahkeme sürecinin ardından söz konusu ifade ve başvuruda tartışma konusu yapılan içerikler mahkeme kararıyla muze.gen.tr'den kaldırıldı.

Dolayısıyla yaşanan gelişme, site yönetiminin gönüllü bir düzeltmesi ya da geri adımı değil, yargı kararı sonucunda gerçekleştirilen bir içerik kaldırma işlemi olarak kayda geçti.

HAREM ANLATIMINA DA İTİRAZ EDİLMİŞTİ

Milli Saraylar Başkanlığı'nın başvurusunda yalnızca "libidinous sultans" ifadesi değil, Topkapı Sarayı Harem-i Hümâyun'una ilişkin genel anlatım da eleştirilmişti.

Başvuruda Harem'in yalnızca padişahın özel eğlence alanı şeklinde sunulmasının tarihî gerçekliği yansıtmadığı belirtilerek Harem-i Hümâyun'un hanedan ailesinin özel yaşam alanı olmasının yanında eğitim, hizmet, güvenlik ve idarî işlevleri bulunan kurumsal bir yapı olduğu vurgulandı.

Sitede Harem nüfusunun "300 cariye" üzerinden anlatılması, cariyelerin eğitiminde makyaj, giyim, davranış ve dans gibi unsurların öne çıkarılması da eleştiri konusu yapıldı.

"Entrikacı hadımlar" ifadesi de dosyada

Başvuruda "scheming eunuchs" ifadesinin harem görevlilerini "entrikacı hadımlar" şeklinde tanımladığı belirtildi.

Milli Saraylar Başkanlığı, bu kullanımın harem görevlilerinin saray güvenliği, haberleşme, eğitim, protokol ve idarî görevlerini geri plana ittiğini savundu.

Benzer şekilde "black eunuch servants" ifadesinin Karaağaları tarihî görevleri ve saray teşkilatındaki konumlarından kopararak "siyah hadım hizmetkârlar" şeklinde tanımladığı ileri sürüldü.

PADİŞAHIN DİVAN GÖRÜŞMELERİNİ İZLEMESİ "GİZLİCE DİNLEMEK"

Dosyada Topkapı Sarayı'nın Kubbealtı bölümüne ilişkin anlatımda kullanılan "eavesdropped" fiiline de itiraz edildi.

Milli Saraylar Başkanlığı, padişahın Divan görüşmelerini takip etmesini "gizlice dinlemek" anlamına gelen bir fiille anlatmanın tarihî bağlamı bozduğunu savundu.

Başvuruda söz konusu uygulamanın hükümdarın devlet işlerini denetleme yetkisi ve saray protokolü çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.

Tartışmanın diğer boyutu: Müze.gen.tr kimin