NATO Zirvesinden Yansıyanlar

36. NATO zirvesi bugün Ankara'da toplanıyor. 32 üye ülkenin devlet ve hükümet başkanlarının yanısıra NATO'nun Asya-Pasifik ortakları Güney Kore, Japonya, Avustralya, Yeni Zelanda ülkelerinin liderleri de zirveye katılıyor. Ayrıca Ukrayna devlet başkanı Zelenski'de zirveye davetli.

Zirvenin en can alıcı yanı ABD Başkanı Donald Trump'ın katılımı ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'la yapacağı görüşme.

Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile Beyaz Saray buluşmasında, F-35 ve F110 jet motoruyla ilgili soruya; "Erdoğan'ı mutlu edecek bir şey yapabilirim" demişti. Bu söz Trump-Erdoğan buluşmasının odak noktası. Kuşkusuz bu buluşmanın en önemli yanı Türkiye-ABD ilişkisinin sorunlu bir çok başlığının seyrine nasıl yansıyacağı konusu. Örneğin ABD'nin , Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın almasını gerekçe göstererek, 2020 yılında CAATSA( Amerika'nın Düşmanlarına Yaptırımlarla Karşı Koyma Yasası )kapsamına alması konusu bunların biri.Bu kararla Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı hedef alınmıştı. Türkiye'nin savunma sanayindeki büyük atılımı ve aldığı mesafe Türkiye hasımlarını çok rahatsız etmişti ve etmeye de devam ediyor.

Türkiye-ABD arasındaki en sorunlu başlıkda ABD'nin PKK/PYD-YPG terör örgütüne verdiği destekdi. Bu konuda son yıllarda özellikle Suriye odak noktasıydı. Ancak Suriye'de yaşanan son gelişmelerle yeni bir atmosfer doğdu ve bununla ilişkili olarak Türkiye'nin PKK/PYD-YPG terör örgütünün tasfiyesine yönelik başlattığı, " terörsüz Türkiye" hedefi de bu konuda yeni bir dönemi yapılandırdı. Buna bağlı olarak ABD'nin bilhassa Trump'ın tavrıda Türkiye lehine olmak üzere farklılaştı.

Öte yandan Türkiye'nin, İsrail'in saldırganlığına karşı takındığı kararlı tutumda şüphesiz ABD-Türkiye ilişkilerine yansıyan bir başka husus. Bu konuda da ABD'den Türkiye'ye yansıyanlar; Trump'ın yaklaşımıyla ve onunda özellikle Cumhurbaşkanı Erdoğan'a duyduğu saygı zemininde şekilleniyor.

NATO Zirvesi kuşkusuz sadece Trump ziyaretiyle snırlı önemde değil. Aynı zamanda NATO'nun ana gündem konuları da oldukça önemli. Zirvede; İttifakın Soğuk Savaş sonrası yeni güvenlik paradigmasını tanımlayan "NATO 3.0" tartışmaları Ankara'da somutlaşacak.

"NATO 3.0"; Örgütün kuruluşundan bu yana geçirdiği evrimde ulaştığı üçüncü büyük stratejik dönemi ve yeni güvenlik paradigmasını ifade ediyor. Bu kapsamda; Rusya-Ukrayna savaşına bağlı olarak Rusya'ya bakışın farklılaşması , Çin'in yükselişinden duyulan kaygı ve tüm bunların yanısıra siber tehditler ve küresel jeopolitik kırılmalar, NATO'nun dar bir savunma paktı olmaktan çıkarıp hibrit ve çok boyutlu bir küresel güvenlik şemsiyesine dönüştürülmesine zemin hazırlıyor.