Bir kelime tartışmasından çok daha fazlası: Milletin adı, kimliği ve geleceği
"Türk mü, Türkiyeli mi" tartışması, basit bir kavram veya hitap tercihi değildir. ünkü bir millete verilen isim, ortak tarihin, ortak hafızanın, kültürün, aidiyetin ve gelecek idealinin de ifadesidir.
Atatürk'ün millet anlayışı: Irk değil, ortak kaderAtatürk, "Türkiye Cumhuriyeti'ni kuran Türkiye halkına Türk milleti denir" tanımıyla Türkiye halkını esas almış, fakat bu halkın oluşturduğu ortak siyasi ve toplumsal kimliği "Türk milleti" olarak tanımlamıştır.
Atatürk için Türk kimliği, farklı kökenlerden gelen insanları ortak bir siyasi millet kimliği içerisinde buluşturan cumhuriyetçi bir yaklaşımdır. Bu yaklaşım bugün yürürlükte olan Anayasamızda "Türk Devletine vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkes Türk'tür" şeklinde karşılık bulmuştur.
Türkiyelilik: Coğrafi bir tanım mı, yeni bir millet tanımı mıTürkiyelilik kavramını savunanların üzerinde durduğu temel mesele, Türkiye'de yaşayan farklı etnik ve kültürel toplulukların ortak bir aidiyet altında buluşmasıdır. Bu düşüncenin eşit vatandaşlık, toplumsal barış ve farklılıkların tanınması gibi gerekçeleri vardır.
Burada önemli bir kavramsal ayrım bulunmaktadır. Türkiye'de yaşamak, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak ve Türk milletine mensup olmak aynı düzlemde ele alınması gereken kavramlar değildir. Türkiye coğrafi bir isimdir. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığı hukuki bir statüdür. Türk milleti ise tarihsel, kültürel ve siyasal bir kimliği ifade eder.
Bu kavramların birbirini tamamlaması mümkündür. Fakat Türk milletinin yerine Türkiyelilik kavramının konulması önerildiğinde tartışma başka bir boyuta taşınmaktadır. ünkü Türkiyelilik ifadesinin Türk milletinin tarihsel ve anayasal kimliğinin yerine geçirilmesi, Cumhuriyet'in kuruluşuyla oluşturulan ortak kimliğin yeniden tanımlanması anlamına gelir.
Eşit vatandaşlık derken neyi kastediyorlarTürkiyelilik kavramını savunanların eşit vatandaşlık talebinin ilk unsurunu "etnik kimlikten bağımsız vatandaşlık" oluşturuyor. Onlara göre bir insanın Kürt, Türk, Arap, erkez veya Laz kökenli olması, devlet karşısındaki hukuki statüsünü etkilememelidir. Sözü uzatmadan cevap verelim: "Türkiye Cumhuriyeti'ni kuran Türkiye halkına Türk milleti denir" kavramının kapsayıcılığı bu talebi boşa çıkarıyor.
İkincisi, farklı etnik ve kültürel toplulukların kendi dillerini, kültürlerini ve geleneklerini yaşatabilmesi. Bugün Türkiye'de herkes kendi dilini kullanabiliyor. Ancak anadilinde eğitim, anadilin kamusal alanda kullanılması vatandaşlar arasında ortak bir iletişim zeminini olumsuz etkileyecek ve toplumsal dayanışmayı zayıflatacaktır. Baktığınızda 2000'li yıllardan itibaren yapılan yasal reformlarla seçmeli dil öğretimi, kamu yayıncılığı ve yargıda savunma gibi alanlarda belirli esneklikler tanıyan bir yapı mevcuttur. Geçen hafta bir düğüne katıldım. Erkek tarafı Kürt, kız tarafı Türk kökenliydi. Böyle milyonlarca aile var. Ana dilde eğitim hangi taraf için geçerli olacaktır
Üçüncüsü, devletin bütün kimliklere eşit mesafede durması. Bugün Türkiye'de eğitimde, kamuda, hukuk düzeninde farklı etnik kimliğe sahip hiçbir vatandaşımıza farklı bir uygulama mevcut değildir. Anayasanın 10. maddesi herkesin dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım gözetilmeksizin kanun önünde eşit olduğunu düzenler.

19