Trump'ın Çin ile ilgili açıklamalarını, ilave gümrük vergisi adımlarını yakından izlemekteyim. Dış ticarette koruma tedbirlerini çok seven, önünü sonunu düşünmeden uygulayan bir ülkenin evladı olarak, Trump'ın attığı tüm adımların ABD'ye enflasyon olarak geri döneceğini söyleyebilirim.

Gayet iyi hatırlıyorum: 2010'dan önce ABD'ye yaptığımız sayısız seyahatlerde, başta CATO ile USTR olmak üzere birçok sivil toplum kuruluşu ve devlet görevlisini DTÖ kurallarını sürekli çiğnemekte olan Çin ile ilgili uyarmıştık. Aldığımız cevap hep şuydu: "İhracat yapmak herkesin hakkı."

QIZ gibi, İsrail ile iyi geçinen ülkelere kotasız tarifesiz ABD'ye ihracat imkânı veren uygulamalar ile Çin'e karşı gösterilen gevşekliğin bize verdiği mesaj şuydu: "Amerika dış ticaret açığı vermekten korkmaz, zaten kendi parası cinsinden verilen açığı önemsemez, bu arada kime karşı dış ticaret açığı vereceğini kendi belirler."

Biz ise defalarca bu yaklaşımın doğru olmadığını onlara anlattık. Diğer taraftan AB ülkelerinin de sürekli dış ticaret adına uyguladıkları hırslı politikanın yanlışlığının da altını çiziyorduk. Zengin ülkelerin daha fazla zenginleşmek adına yaptıkları işler sadece ekonomik değil diplomatik açıdan bile uygun değildi.

Konumuza geri dönersek. Çin bugün dünyanın bir numaralı ihracatçısı konumunda. Milyarlarca ürünü ucuza satan bir ülke konumundan çoktan çıktı. Küresel olarak yapay zekâpatentlerinin 61'ine sahip. Düşük maliyetli ama etkili yüksek teknolojiyi üretiyorlar. Dünyanın en büyük nüfuslarından birine sahip ama insansız çalışan teknolojilerde en önde gidiyor. Ayrıca bölgedeki rakiplerine göre 4-5 kat daha pahalı iş gücüyle bunu başarıyor.

Elbette Amerikan Başkanının feryadının içi boş değil. Ancak kendisinin inşaat üzerinden zenginleşmesine sebep olan sürecin mimarı olan "gevşek dış ticaret rejimini" eleştirmesine kuşkuyla bakıyorum. İsterseniz önce USTR yani Amerikan Devletinin Dış Ticaret ile ilgilenen resmîkurumunun rakamlarına bakalım.

Çin ürünleri ABD'nin toplam ithalatı içinde 13,4 civarında. Japonya, Almanya, G. Kore ve Vietnam gibi ülkelerin Çin'den ithalatları da bu oran civarında. Uygulanan düşük kur-yüksek faiz politikası sebebiyle Türkiye'nin bu ülkelerin arasına girmesi an meselesi.

Yukarıda belirttiğim gibi ABD'nin Çin'den ithalatı toplam ithalatın 13,4'ü olsa da, eyalet bazında bakıldığında çok çarpıcı görüntüler çıkıyor:

Mesela Kaliforniya ve Nevada'da bu oran sırasıyla 25 ve 26, Kuzeydeki Washington eyaleti 18, New Mexico'da 18 civarında. Haydi bunlar Çin'e bakan batı tarafındaki eyaletler. Doğu'ya gittiğimizde Wisconsin 17, Illinois 19, Minnesota 17, Güney Carolina 16, Tennessee 17 civarında seyrediyor. Özetle ülkenin önemli eyaletlerinde Çin mallarının istilası yaşanıyor diyebilirim.