Geçen haftaki yazımda Amerikan seçimlerinin ardından ortaya çıkan denklemi genel hatlarıyla değerlendirmiştim. Genel bir değerlendirmeyle gerek Amerikan siyasetine gerek dünya politikasına gerekse Türk Amerikan ilişkilerine olan etkisini anlatmış ama her farklı maddenin kırılımını önümüzdeki haftalar boyunca tek tek anlatacağımı sizlere ifade etmiştim.
Şimdi başlayalım seçim sonrası değişen dengelerde bir numaralı analizimize. Azil süreci ve siyasi yıpratma süreci, Amerikan siyasetinde aslında bir siyaset malzemesidir. Amerika'da teknik olarak görevden alınmış hiçbir başkan olmamakla beraber Amerika'daki tabiriyle 'impeachment' yani tam Türkçeye çevirirsek 'itham edilme' kısmı birçok başkana ve federal görevliye uygulanmış ve hayata geçmiştir. Kısaca şöyle açıklayalım bir federal görevlinin hele ki başkandan bahsediyorsak görevden alınabilmesi için en bilindik yöntem kongre tarafından azil edilmesidir. Bu azil sürecinin iki ayağı vardır. Birincisi temsilciler meclisinin basit çoğunluğuyla itham edilmesi ve bunun basit çoğunlukla temsilciler meclisinden geçerek kabulü. İkinci aşaması ise senatonun 3'te 2 çoğunluğuyla ki bu da yaklaşık 66 kişiye denk geliyor bir fazlası dersek 67 senatörün oyu ile görevden uzaklaştırılıyor. Birinci kısım birçok kişiye oldu ama ikinci kısım tam anlamıyla görevden uzaklaştırma hiç hayata geçmedi. Gerçi Nixon istifa etmese muhtemelen giderdi ama istifa ederek süreci kendince kurtardı. Buradaki süreçte 67 senatörün bulunması gerçekten çok zor. Tek partide 67 senatörün bir arada olması tarihte çok nadir rastlanan olaylardan. O yüzden de ancak ülke kaderini, ulusal güvenliğini etkileyecek bir olay olacak ki iki parti birleşerek başkanı azil edecekler. Kısacası, demokratların çok büyük başarı elde etmesine rağmen senatodaki sayısı 54. Bu arada bu gerçekten büyük bir başarı. Ama azil için gerekli rakamdan 13 kişi uzaktalar ve bunun da 13 cumhuriyetçinin bütün demokratlarla bir arada hareket etmesi anlamına geliyor ki şu anda öyle bir hadise olmaz. Fakat buna rağmen 3 Ocak'ta yeni kongrenin göreve başlamasıyla birlikte azil süreçlerinin başlayacağını düşünüyorum. Netice elde edilmeyecek ama yazımın başında da dediğim gibi yıpratma süreçleri açısından hızlı bir şekilde azil süreci devam edecek. Burada bizi en çok ilgilendiren mesele siyasi bir kampanya oyunu olarak 2028 için netice çıksın çıkmasın başta Trump olmak üzere, belki JD Vance ve kesinlikle Hegseth azil süreçlerine şahit olup bilfiil yaşayacaklar. Tekrar söylüyorum büyük ölçüde herhangi bir görevden uzaklaştırma beklemiyorum ama 2028 kampanyası için demokratlar cumhuriyetçilerin yıpranması için bu süreci deliler gibi kullanacaklar.
Yeni bir oyun kurulmaya başlanacakGelelim çok enteresan bir örneğe. Kentucky Temsilciler Meclisi Üyesi Thomas Massie görevinin biteceğini bile bile temsilciler meclisine Hegseth'in görevden uzaklaştırılmasıyla ilgili teklif verdi. Dikkatinizi çekmek isterim bu teklifi veren temsilciler meclisi üyesi demokrat değil bir cumhuriyetçi ve 10 Kasım'da mecliste yapılan oylamada 211'e 204 oyla savunma bakanının azil süreci reddedildi. Cumhuriyetçi temsilciler meclisi üyesi, demokratlarla oy kullanan tek cumhuriyetçi oldu. Unutmayın ki bu oylamayı yapan temsilciler meclisi yeni seçilen temsilciler meclisi değil. Yani kısaca hâlâ cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu temsilciler meclisi. 3 Ocak'tan sonra tamamen farklı bir çoğunlukla demokratların hâkim olduğu bir kongrede yeni oyun kurulmaya başlanacak. İşte bu süreçlerin herkesi nereye evireceğini de tek tek göreceğiz. Buradaki esas önemli nokta Kentucky Temsilciler Meclisi Üyesi Massie, sadece cılız bir örnek olarak kendi partisine tepki koydu. Seçimler yaklaştıkça Trump ve MAGA'dan kendini uzaklaştırmak isteyen cumhuriyetçilerin sayısı artacaktır. Trump'ın yapacakları, agresiflik ve çözümsüzlük süreçlerinin yaratacağı gerginlikler Amerikalı seçmeni ve cumhuriyetçilerin kendi partisinden seçilmiş başkana karşı tavrını da değiştirecektir.

18