Seçim sonrası varan bir

Geçen haftaki yazımda Amerikan seçim­lerinin ardından ortaya çıkan denklemi genel hatlarıyla değerlendirmiştim. Genel bir değerlendirmeyle gerek Amerikan siya­setine gerek dünya politikasına gerekse Türk Amerikan ilişkilerine olan etkisini anlatmış ama her farklı maddenin kırılımını önümüz­deki haftalar boyunca tek tek anlatacağımı sizlere ifade etmiştim.

Şimdi başlayalım seçim sonrası değişen dengelerde bir numaralı analizimize. Azil süreci ve siyasi yıpratma süreci, Ameri­kan siyasetinde aslında bir siyaset malze­mesidir. Amerika'da teknik olarak görev­den alınmış hiçbir başkan olmamakla bera­ber Amerika'daki tabiriyle 'impeachment' yani tam Türkçeye çevirirsek 'itham edil­me' kısmı birçok başkana ve federal görev­liye uygulanmış ve hayata geçmiştir. Kısa­ca şöyle açıklayalım bir federal görevlinin hele ki başkandan bahsediyorsak görevden alınabilmesi için en bilindik yöntem kong­re tarafından azil edilmesidir. Bu azil süre­cinin iki ayağı vardır. Birincisi temsilciler meclisinin basit çoğunluğuyla itham edil­mesi ve bunun basit çoğunlukla temsilciler meclisinden geçerek kabulü. İkinci aşama­sı ise senatonun 3'te 2 çoğunluğuyla ki bu da yaklaşık 66 kişiye denk geliyor bir faz­lası dersek 67 senatörün oyu ile görevden uzaklaştırılıyor. Birinci kısım birçok kişiye oldu ama ikinci kısım tam anlamıyla görev­den uzaklaştırma hiç hayata geçmedi. Ger­çi Nixon istifa etmese muhtemelen giderdi ama istifa ederek süreci kendince kurtardı. Buradaki süreçte 67 senatörün bulunma­sı gerçekten çok zor. Tek partide 67 senatö­rün bir arada olması tarihte çok nadir rast­lanan olaylardan. O yüzden de ancak ülke kaderini, ulusal güvenliğini etkileyecek bir olay olacak ki iki parti birleşerek başkanı azil edecekler. Kısacası, demokratların çok büyük başarı elde etmesine rağmen senato­daki sayısı 54. Bu arada bu gerçekten büyük bir başarı. Ama azil için gerekli rakamdan 13 kişi uzaktalar ve bunun da 13 cumhuriyetçi­nin bütün demokratlarla bir arada hareket etmesi anlamına geliyor ki şu anda öyle bir hadise olmaz. Fakat buna rağmen 3 Ocak'ta yeni kongrenin göreve başlamasıyla birlikte azil süreçlerinin başlayacağını düşünüyo­rum. Netice elde edilmeyecek ama yazımın başında da dediğim gibi yıpratma süreçleri açısından hızlı bir şekilde azil süreci devam edecek. Burada bizi en çok ilgilendiren me­sele siyasi bir kampanya oyunu olarak 2028 için netice çıksın çıkmasın başta Trump ol­mak üzere, belki JD Vance ve kesinlikle He­gseth azil süreçlerine şahit olup bilfiil yaşa­yacaklar. Tekrar söylüyorum büyük ölçüde herhangi bir görevden uzaklaştırma bek­lemiyorum ama 2028 kampanyası için de­mokratlar cumhuriyetçilerin yıpranması için bu süreci deliler gibi kullanacaklar.

Yeni bir oyun kurulmaya başlanacak

Gelelim çok enteresan bir örneğe. Kentu­cky Temsilciler Meclisi Üyesi Thomas Mas­sie görevinin biteceğini bile bile temsilciler meclisine Hegseth'in görevden uzaklaştırıl­masıyla ilgili teklif verdi. Dikkatinizi çek­mek isterim bu teklifi veren temsilciler mec­lisi üyesi demokrat değil bir cumhuriyetçi ve 10 Kasım'da mecliste yapılan oylamada 211'e 204 oyla savunma bakanının azil süreci red­dedildi. Cumhuriyetçi temsilciler meclisi üyesi, demokratlarla oy kullanan tek cumhu­riyetçi oldu. Unutmayın ki bu oylamayı ya­pan temsilciler meclisi yeni seçilen temsil­ciler meclisi değil. Yani kısaca hâlâ cumhu­riyetçilerin çoğunlukta olduğu temsilciler meclisi. 3 Ocak'tan sonra tamamen farklı bir çoğunlukla demokratların hâkim olduğu bir kongrede yeni oyun kurulmaya başlanacak. İşte bu süreçlerin herkesi nereye evireceği­ni de tek tek göreceğiz. Buradaki esas önem­li nokta Kentucky Temsilciler Meclisi Üyesi Massie, sadece cılız bir örnek olarak kendi partisine tepki koydu. Seçimler yaklaştık­ça Trump ve MAGA'dan kendini uzaklaştır­mak isteyen cumhuriyetçilerin sayısı arta­caktır. Trump'ın yapacakları, agresiflik ve çözümsüzlük süreçlerinin yaratacağı gergin­likler Amerikalı seçmeni ve cumhuriyetçile­rin kendi partisinden seçilmiş başkana karşı tavrını da değiştirecektir.