Tarımın en büyük ihtiyacı: Güçlü bir tarımsal yayım sistemi

Jeopolitik konumu, farklı iklim bölge­leri ve bereketli toprakları ile Türkiye önemli avantajlara sahip bir ülke. Ancak son dönemlerde yaşananlar gıda güvence­mizi kırılgan hale getiriyor. Bu açıdan ik­lim krizini karbon azaltımı ile önlemek gö­revimiz olmakla birlikte ülkemizin katkısı­nın sadece dünyanın yüzde 1'i kadar olduğu gerçeğiyle hareket etmek durumundayız. Bu bakımdan daha çok kontrol edebilecek­lerimize odaklanmalıyız. İklim değişimine uyum sağlamak ve yeni bilgileri daha hız­lı edinip sahada uygulamak, gıda güvence­miz açısından, enerjimizi yoğunlaştırma­mız gereken iki konu. Bu ikisinin kesişi­minde ise güçlü bir tarımsal yayım sistemi yer alıyor.

"Üçlü sac ayağı"

Yeni bilginin, çiftçilere aktarılmasını ve benimsetilmesini sağlayan her türlü faaliyet tarımsal yayım olarak ifade edilebilir. Ülke­mizde tarımsal yayım sistemi, üçlü sac ayağı üzerine oturuyor: Araştırma, yayım ve üreti­ci. Her biri kritik önemde olan bu ayakların başarısı, aralarındaki iş birliği ve sinerjinin ne kadar kuvvetli olduğuna bağlı.

Ülkemizin tarımsal araştırma altyapısı çok güçlü. 40'ın üzerinde tarım eğitimi veren fakülte ile Tarım ve Orman Bakanlığı (TOB) bünyesindeki 49 araştırma enstitüsünde çok güçlü bir birikim söz konusu.

Üniversitelerdeki binlerce akademisye­nin yanı sıra TOB'un kadrolarında 76 do­çent, 2069 doktoralı ve 8 binin üzerinde yük­sek lisanslı yetişmiş insan kaynağı mevcut.

Temel sorun, araştırma öncelikleri ile üre­ticinin gerçek ihtiyaçlarının örtüşmemesi. oğu zaman araştırma sonuçları, bilimsel yayınlar veya raporlarda kalıyor; üretici, hat­ta yayım teşkilatı bile bundan pratik çözüm­ler elde edemiyor.

Araştırma öncelikleri, "öncelikli" konu

Araştırma önceliklerinin, akademik aşa­ma kaygısı, yayınlanma imkanı ve proje kay­naklarına göre belirlenmesi bunun başlıca nedeni.

Oysaki bu öncelikler belirlenirken, politi­ka yapıcıların, üreticilerin ve diğer paydaşla­rın da görüşleri alınmalı. Ayrıca akademide "bilim iletişimi" de güçlendirilmeli.

Araştırmaların etki değerlendirmesinde sadece yayın ve atıflar değil, uygulamaya ak­tarımı da ölçü olmalı.

iftçi okulları, deneme çiftlikleri ve çift­lik sistem araştırmaları yaygınlaştırılmalı ve akademik aşama kriterlerinde yer almalı.

Yayım ayağında en büyük aktör TOB şüp­hesiz. Üniversiteler, ziraat odaları, üretici örgütleri, özel sektör ve tarım danışmanları, sınırlı da olsa yayım hizmeti sağlıyor.

Ancak bu kuruluşların kendi içindeki ko­ordinasyon yetersizliği, yayım çalışmaları­nın verimliliğini azaltıyor. Dahası diğer iki bacakla (araştırma ve üretici) olan irtibat da oldukça yetersiz. Aslında sistemin sağlık­lı işlemesinin baş aktörü yayımcılar olmalı.