Geride bıraktığımız günlerde yapay zekâ gündemi yine yoğundu. En çok gözüme çarpan birkaç tanesini size aktaracağım. Söz konusu gelişmelerin neredeyse tamamı YZ'li bir dünyanın bize neler getirebileceğinin işaretlerini taşıyor.

PHP depremi

Yazılımla çok haşır neşir olmasanızbile PHP kodlama dilini muhakkak duymuşsunuzdur. İnternet sitelerinin yaklaşık yüzde 70'i PHP kullanıyor. Ağustos ayında (birbirinden habersiz) iki farklı sibergüvenlik şirketi, YZ modelleri kullanarak PHP içinde iki çok kritik açık buldu. Öyle ki PHP2Shell adı verilen bu zafiyetler yüzünden saldırganlar dışarıdan bir istekle sunucuyuele geçirebiliyor.

Bu açıkların 14 yıldır var olduğu, 2024'tefark edilir gibi olup önemsiz bulunduğu açıklandı. Burada YZ'nin iki rolü var: (1) Açığı tespit etmesi. (2) Açığı anlayıp çalışan bir saldırıyadönüştürebilmesi.

Peki sonra ne oldu

PHP ekibi, 21 Ekim'de acil güncelleme yayımladı, yetkililer de güncellemeyi hemen yükleyemeyenlere siteyi kapatmalarını önerdi. Ancak haber yayılınca saldırganlarla güncellemeyi yapacaklar arasında bir hız yarışı başladı. Birkaç saat içinde saldırı sayısı milyonlara çıktı, dünya çapında birçok kamu sitesi geçici olarak kapatıldı.

Bir başka deyişle YZ zaaflarınızı tespit etmeye yardımcı oluyor, bu açıklara saldırı yapılmasını mümkün hale getiriyor, ama günün sonunda hatalı kodu yazan da, siber güvenlik profesyoneli de, saldırıları başlatan da, o güncellemeyi hızlıca entegre etmesi gereken yazılımcı da doğal zekâlı. Bu hâlâ insanların savaşı.

Ama bir asimetri var. Saldırılar ve verdikleri hasar, makine hızına çıktı, onarımın hızı ise insanın kabiliyeti ile sınırlı. Bu uçurumun yan etkilerini her geçen gün daha fazla yaşayabiliriz.

Yapay zekâlı şarkılar

YZ'nin hızlıca adapte olduğu bir başka alan da müzik. Platformlarda üretken yapay zekâ ile yapılmış şarkıların ağırlığı sürekli artıyor. Spotify bununla ilgili son verileri açıkladı; buna göre 50 milyondan fazla çöp ve spam şarkı öneri listelerinden çıkarıldı. Silinmediler, arayan buluyor ama algoritma karşınıza artık çıkarmayacak.

Bu haberin benim açımdan çarpıcı tarafı ise söz konusu çöp şarkıların tespit edilme yöntemi. Spotify, bu ayıklamayı yaparken önce dinleyicilerin atladığı, görmezden geldiği şarkılara baktı, tablo ilginç: Dinleyicinin atladığı şarkılarla YZ çöpü olan şarkılar örtüşüyor.

Peki çöp olarak görülmeyen YZ şarkılarıne olacak Spotify, kendisi YZ olanları "AI persona", gerçek sanatçıları ise "Verified by Spotify" etiketi ile işaretliyor. YouTube Music de kısa süre önce benzer bir yola girerek YZ ile üretilmiş şarkılara etiket koymaya başladı ama önerilerden çıkarmadı. Spotify inisiyatif kullanıyor, YouTube ise seçimi insana bırakıyor. Küçük gibi görünen ama sonuçları büyük olabilecek bir ayrım.