Silivri davaları, kadın siyasetçiler üzerinden yürütülen kirli kampanyalar, yerel yönetimlere durmaksızın yapılan operasyonlar, yeni gözaltılar... Türkiye uzun süredir enerjisinin büyük bölümünü iç siyasi gerilimlere harcıyor. Muhalefeti etkisiz hale getirme çabaları ve bunu yargıyı alet ederek yapmaları; medya kontrolü ve kutuplaştırma AKP iktidarının yürüttüğü siyasetin merkezine yerleşmiş durumda. Görünen o ki bu iklim daha bir süre devam edecek.

Ama tam da böyle dönemlerde büyük resmi kaçırmamak gerekiyor. ünkü dünyanın geri kalanında bambaşka bir gelecek tartışılıyor.

Bu hafta Pekin'de gerçekleşen Trump-Şi görüşmesi yalnızca iki liderin buluşması değildi. Aslında insanlığın önümüzdeki birkaç on yılını şekillendirecek başlıkların masaya yatırıldığı kritik bir zirveydi. Ticaret savaşlarından yapay zekâya, iklim krizinden enerji yollarına, yarı iletkenlerden savaş teknolojilerine kadar uzanan devasa bir gündem...

TRUMP-Şİ BULUŞMASI

Dünyada ABD ile in arasındaki ilişkiden daha önemli çok az ilişki var. ünkü bu iki süpergücün aldığı kararlar yalnızca kendi toplumlarını değil, insanlığın geleceğini belirliyor. Ve bugün o geleceğin merkezinde yapay zekâ da bulunuyor. Nitekim Amerikan basını Trump'ın in ziyaretini değerlendirirken çok çarpıcı bir başlık kullandı:

"Trump'ın in ziyaretinin gizli mayın tarlası: Yapay zekâ."

Gerçekten de öyle. İki ülkenin liderlerinin ilk kez yapay zekâ kaynaklı riskleri kapsamlı biçimde ele aldığı belirtiliyor. Ancak sorun şu ki ne ABD ne de in bu yarışta yavaşlayan ilk ülke olmak istiyor. ünkü artık mesele yalnızca teknoloji üretmek değil; küresel güç mimarisini belirlemek.

Dünya aynı anda birkaç büyük kırılma yaşıyor: yapay zekâ devrimi, enerji dönüşümü, küresel güç kayması, ekonomik yavaşlama, iklim baskısı, göç hareketleri ve dijital denetim teknolojileri... Bütün bunlar yeni bir çağın doğduğunu gösteriyor. Ve bu yeni çağın merkezinde veri, algoritma ve işlem gücü var.

Bugün ABD ve in, insan müdahalesi olmadan hedef seçebilen silah sistemleri geliştiriyor. Yapay zekâ destekli siber saldırılar bankacılık sistemlerini, enerji altyapılarını ve iletişim ağlarını felç edebilecek kapasiteye ulaşıyor. Uzmanlar biyolojik silah üretiminden otonom savaş sistemlerine kadar çok geniş bir risk alanına dikkat çekiyor.

YAPAY ZEKÂ JEOPOLİTİĞİN TAM MERKEZİNDE

Son haftalarda ABD'li yetkililer İran savaşında hedef belirleme süreçlerinde yapay zekâ kullandıklarını açıkça dile getirdi. in ise geçen yıl düzenlediği askeri geçit töreninde savaş uçaklarına eşlik eden otonom dron sistemlerini sergiledi.

Kısacası yapay zekâ artık yalnızca teknoloji şirketlerinin meselesi değil. Jeopolitiğin tam merkezinde.

Ama daha da çarpıcı olan şu: İnsanlık bu kadar güçlü bir teknolojiyi geliştirmiş durumda fakat onu nasıl yöneteceği konusunda ortak bir dil bile oluşturabilmiş değil.

Amerikalılar daha çok "varoluşsal riskleri" konuşuyor: Yapay zekânın biyolojik patojen üretmesi, yanlışlıkla nükleer savaş başlatması ya da insan zekâsını aşan bir süper zekâya dönüşmesi gibi...

in ise daha çok toplumsal istikrar ve devlet güvenliği üzerinde duruyor. Dezenformasyon, dijital kontrolün zayıflaması ve siyasi denetimin aşınması Pekin'in öncelikleri arasında.