Merkez bankalarının petrol sınavı

Küresel ekonomi uzun zamandır ilk kez bu kadar belirgin bir "stagflasyon" riskiyle karşı karşıya. Brent petrolün 109 doları gördükten sonra 104-105 dolar çevresine çekilmesi rahatlama sağlamıyor. Çünkü mesele yalnızca petrolün bugünkü fiyatı değil; savaşın ve Hürmüz Boğazı'ndaki aksamanın ne kadar süreceği. Petrolün 100 doların üzerinde kaldığı her gün, dünya ekonomisinin damarlarına biraz daha enflasyon, biraz daha yavaşlama taşıyor.
Bu haftanın merkezinde FED var. 16 Eylül'de Washington'da yalnızca faiz kararı alınmayacak, FED'in bağımsızlığı da tartıya çıkacak. Başkan Kevin Warsh açısından kararın ekonomik olduğu kadar siyasi bir boyutu da var. Kasım'da yapılacak seçim başkanlık değil, Kongre ara seçimi. Ancak Trump süper çoğunluğu kaybetme riskiyle karşı karşıya... Hayat pahalılığı Trump yönetiminin en kırılgan noktalarından biri ve Trump faiz indirimi istiyor. Ancak FED'in fiyat istikrarı sorumluluğu başka bir yöne işaret ediyor.
ABD'de Ağustos tüketici fiyatları aylık yüzde 0.4, yıllık yüzde 3.4 arttı. Çekirdek enflasyondaki yüzde 03'lük aylık yükseliş, baskının yalnızca akaryakıttan ibaret olmadığını gösterdi. İstihdamın direnci FED'in bekleme alanını daralttı. Faiz artışı ihtimali verilerin ardından kısa süreliğine yüzde 90'ı aşarken son fiyatlamalarda yüzde 85 civarında. Ana senaryo, 25 baz puanlık artışla faizin yüzde 3.75-4 aralığına yükselmesi.
Warsh ile Trump'ın yolları burada ayrılıyor. Trump seçim meydanına güçlü büyüme, canlı borsa ve ucuz krediyle çıkmak istiyor. Warsh ise piyasa baskısı altında. Faizi artırırsa Trump'la karşı karşıya gelecek, artırmazsa piyasalar "FED siyasete mi teslim oldu" diye soracak. Ben tüm eleştirilere rağmen FED'in seçim sonuna kadar faiz artırmayacağını düşünüyorum.
Dünyanın diğer tarafında ECB enerji baskısına dayanamayarak geçen hafta faizleri 25 baz puan artırdı. Bu haftaki toplantılarda İngiltere Merkez Bankası'nın yüzde 3.75'te kalması, Japonya Merkez Bankası'nın ise faizi yüzde 1.25'e çıkarması bekleniyor. Bu tablo, dünyanın eş zamanlı olmasa da