Evde para konuşulmuyorsa mesele çoğu zaman korku, ayıp ve belirsizlik. Oysa, konuştukça yükler hafifler, hayaller netleşir. Gelin bayram öncesi bunu çözelim.

GÖRÜNMEYEN DUVAR

Evlilikte en çok gerilim yaratan konulardan biri konuşulmayan para. Çoğu tartışma, kontrol, güven ve beklentiyle ilgili. Bazen biri harcamayı rahatlatıcı bulur, diğeri risk görür. Biri konuşmak ister, diğeri konuyu kapatır. Konuşulmayan her mesele zamanla duvar örer. Aslında çoğu zaman tartışma, paranın miktarı yüzünden değil, konuşulmadığı için çıkıyor.

AYIP DEĞİL

Birçok ailede para konuşmak hâlâ 'ayıp' kategorisinde. Bu biraz da kültürel bir refleks; aile bile olsa 'para konuşulmaz' sanılıyor. Bazen de 'ben zaten idare edebiliyorum'u göstermek, 'güçsüz' sanılmamak devreye giriyor. Sonra insanlar parayla ilgili kararları tek başına alıyor, sorumluluğu tek başına taşıyor. Oysa, aile olmak paylaşmayı gerektirir.

DUYULMAYAN CÜMLELER

'Bu ay bütçemiz böyle', 'şuna öncelik verdik', 'borçlarımızın durumu bu', 'bunu erteledik'... Bu cümleleri kuramayan aileler sorun yaşıyor. Kapalı kapılar ardında konuşmalar, yarım kalan cümleler, geçiştirilen konular zamanla büyüyor.

SESSİZLİK BÜYÜTÜR

Sessizlik sanılanın aksine konuyu geçiştirmez, kaygıyı büyütür. Araştırmalar belirsizliğin insan zihnini en çok yoran şeylerden biri olduğunu söylüyor. Para konuşulmadığında insanlar kendi senaryosunu yazmaya başlıyor. Genelde de en olumsuz olanını… Bu da stresi artırıyor. Konuşmaya oturulduğunda kalp atışı hızlanıyor ve ses tonu sertleşiyorsa, sebep çoğu zaman paranın kendisi değil, yılların birikmiş sessizliği.

ÇOCUKLAR ZATEN BİLİYOR

Birçok kişi 'kimse etkilenmesin' diye konuşmamayı seçiyor. Ama evin içinde para sorunları zaten hissedilen bir şey. Ertelenen planlar, değişen alışkanlıklar, görünmeyen stres… Hepsi mesaj veriyor. Özellikle 'aman çocuklar duymasın' deniyor ama örtük öğrenme diye bir şey var. Yani çocuklar söylenenleri değil, hissedilenleri öğreniyor. Evin içinde para konuşulmazsa çocuk şunu öğreniyor: 'Para ya tehlikelidir ya da utanılacak bir konudur.'

SESSİZLİK BELİRSİZLİK YARATIR

Nasihat değil davranış etkiler. Açık konuşulan, plan yapılan, hatanın kabul edildiği bir ortamda para daha sakin bir meseleye dönüşüyor. Araştırmalar para hakkında konuşulan evlerde yetişen bireylerin yetişkinlikte daha az borçlandığını ve daha düzenli birikim yaptığını gösteriyor. Çünkü alışkanlıklar konuşarak yerleşir.

RAMAZAN SOFRASI BİR FIRSAT

Ramazan hoşgörünün yükseldiği, kalplerin yumuşadığı çok kıymetli bir zaman. Bu yüzden normalde konuşulamayan konuları birbirini daha iyi anlayarak dile getirmek için de güzel bir fırsat olabilir. Ramazan'ın özünde denge, niyet ve paylaşım var. Sizin evde de konuşulmayan para konuları varsa, bu çerçevede anlayışla, hoşgörüyle dile getirme zamanı olabilir. İftarda sadece şu soruyu sormak bile kapıyı aralar: "Önümüzdeki ay neyi daha bilinçli yapmak istiyoruz"

ÇİFTLERİN AYDA BİR BİRBİRİNE SORABİLECEĞİ 10 SORU

1Bu ay parayla ilgili seni en çok ne rahatlattı, ne zorladı

2Bu ay harcamalarımızda seni en çok şaşırtan ne oldu

3Önümüzdeki ay için en önemli finansal önceliğimiz ne olsun