Arapça kökenli bir sözcük olan tekzip, anlam olarak yalanlama veya düzeltme demektir ama aynı zamanda bir tür itiraftır!

Hukukta ve medyada ise gazete, televizyon, dergi veya internet sitelerinde yayımlanan gerçeğe aykırı, yanlış ya da kişilik haklarını zedeleyen bir haberin düzeltilmesi ve yalanlanması amacıyla yayımlanan resmi açıklamadır.

Tanım: Kişilerin veya kurumların, medya organlarında kendileri hakkında çıkan yanlış haberlere karşı cevap ve düzeltme isteme yasal hakkıdır.

Amaç: İnsanların itibarını ve şerefini korumak, kamuoyuna doğru bilgiyi ulaştırmaktır.

Yasal dayanağı: Türkiye'de anayasanın 32. maddesi ve Basın Kanunu'nun 14. maddesi ile güvence altına alınmıştır.

***

Tekzip (Cevap ve düzeltme metni), anlaşıldığına göre, anlaşmazlık konusunda taraflardan birinini kendi öznel (subjektif) düşüncelerinin yer aldığı bir metindir. Anayasanın 32. maddesi ve Basın Kanunu'nun 14. maddesi ile güvence altına alınmıştır ancak tarafsız kamu otoritesinin yasal görüş ve kararı değildir.

Bu sütunda biri Sel Yayıncılık, ikincisi Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası Genel Sekreteri Zülküf Güneş imzalı iki "tekzip" okudunuz. Yukarıda da yazdığım gibi tekzip metninin yayımlanması anayasanın 32. maddesi ve Basın Kanunu'nun 14. maddesi ile güvence altına alınmıştır ama hukuki bir değeri bulunmamaktadır. Tekzip metninde yer alan görüşler bir mahkeme kararı olmadığı için yasal açıdan herhangi bir yaptırım gücü yoktur. Ancak tekzip yayımlanmazsa yargı yayımlanmasına karar verebilir.

Sel Yayıncılık bu konuda her zaman olduğu gibi mugalataya (yanıltma yöntemi) başvurmakta ve kendisine etimolojik dayanaklar aramaktadır. Marie Darreussecq'in tartışma konusu olan kitabının Fransızca adı "Truismes" sözcüğü Türkçe "bilinen şeyler, herkesin bildiği şeyler" anlamındadır. Fransızca "la truie" sözcüğünün Türkçe anlamı "dişi domuz" olabilir ama "herkesin bildiği şeyler" anlamına gelen "truismes" "la truie" sözcüğünden türemiş bir sözcük değildir. Bunu Fransız dili ve edebiyatı konusunda yüksek öğrenim görmüş, Sorbonne Üniversitesine bağlı Yabancı Ülkelerde Fransızca Öğretmenleri Enstitüsü'nden (Institut des Professeurs de Français a l'Etranger) sertifikalı bir (eski) Fransızca öğretmeni olmanın yetkisiyle söyleyip yazıyorum."Truismes" sözcüğü Türkçe "bilinen şeyler, herkesin bildiği şeyler" anlamındadır. Fransızca "la truie" sözcüğünün Türkçe anlamı "dişi domuz" olabilir ama "herkesin bildiği şeyler" anlamına gelen "truismes" Sel Yayınevi ve avukatlarının sandığı gibi "la truie" sözcüğünden türemiş bir sözcük değildir. "Truisme" sözcüğü 19. yüzyılın ortalarında Fransızcaya girmiş İngilizce "truism" sözcüğünden türemiştir ve "herkesin bildiği, doğruluğu su götürmez, tartışılmayacak kadar doğru ve gerçek" anlamındadır. Yazı zorunlu olarak dil dersine dönüştü ama ne yapalım.

Evet, Türkçe anlamı "bilinen şeyler" olan söz konusu "Truismes" adlı kitabı dilimize çevirdim ve kitabın içeriğinden esinleneterek adını "Dişi Domuz" koydum. Aynı kitabı bir başka çevirmene çevirten bir yayınevi kitabın adını değiştirip kitaba bir başka ad verebilirdi ama benim verdiğim "Dişi Domuz"u seçerse yapılan işe evrensel bağlamda "La plagiat" = İntihal, edebi hırsızlık" denir. Ve yasal suçtur. Sel Yayınevi'ni ve çevirmen Sanem Işıl Aytuğ'u mahkemeye verebilirdim, verebilirim ama bunu yapmadım, yapmayacağım. Kaygılanmaları gerekmez şimdilik.