Popülizm nedir

Popülizm halkı elitlere karşı konumlandırıyor, ama halk tanımlanabilir mi, yoksa bu kavram her çağda değişerek yeniden mi şekilleniyor?

Özet Bu özet koseyazarioku.com tarafından üretilmiştir

Yazar popülizmi, halkı seçkinlere karşıt olarak konumlandıran siyasi bir yaklaşım olarak tanımlıyor ve bu terimin belirsizliğini sorguluyor. Popülizmin tanımlanmasının zorluğunu Fransızca Wikipedia'dan alıntılarla göstermek için yazı, "illiberal demokrasi" gibi bu tanımın Türkiye'ye uyup uymadığını sorgulayarak sonlandırıyor. Ancak popülizmin "yapıcı akıl ve iradeye" dönüşememesi sorunu, sadece siyasi retorikle mi, yoksa toplumsal dışlanmanın gerçek nedenleriyle mi ilişkilidir?

Popülizm öylesine bir kavramdır ki bir Katolik rahibe ile bir sokak yosmasını aynı anda temsil eder. Kullanana ve kullanıldığı yere göre hem soyludur hem soysuzdur. Ama biz bu laubali tanımını bir yana bırakıp ciddiyetle kendimize gelelim. Gelmesine gelelim de çift ve çoğul anlamlı kavramlardan hayır gelmeyeceğini belirtmeden yola devam etmeyeceğim, tehlikelidir. "Popülizm" sözcüğünü duyar duymaz aklıma "halk dalkavukluğu", "halk yağcılığı" gelir!

Popülizm Fransızca "halk" anlamına gelen "le peuple" sözcüğünün bir türevidir. Halkı siyasi, ekonomik, medyatik, kültürel ve (ya da) entellektüel elitlere (seçkin düşünürlere) karşıt olarak konumlandıran ve aynı zamanda halkı temsil ettiğini söyleyen her türlü siyasi yaklaşımı ifade eder.

Okuduğunuz tanım bana aittir. Şimdi Fransızca Wikipedia ortamından bu konuyla ilgili alıntı yapalım:

"Popülizm deyimi çok anlamlıdır. Kimileri popülizmi bir tarz olarak görür; (dilsel olarak 'halk'a yakınlık, basit 'popüler' giyim tarzı vb.); kimileri ise popülizmi demagojik retoriğe indirger.

Bir popülisti tanımlamak için en önemli yönün, önceki ikisine ek olarak kendilerini 'gerçek halkın' temsilcisi, yani sessiz çoğunluğun meşru temsilcisi olarak görme konusundaki iddiaları olduğunu da düşünebiliriz. Peki bu çoğunluk nedir Nüfusun tamamı, en tepedekiler ('elitler') hariç, yani ulusal nüfusun çoğunluğu mu Yoksa proleterleşmiş kesim mi İkinci durumda, 'halk' sadece işçi sınıfıyla mı sınırlı, buna işsizler ve güvencesiz işlerde çalışanlar da ekleniyor mu alışanları da dahil ediyor muyuz Esnaf iftçiler Peki ya maaşlı orta sınıflar Kısacası, popülizm terimi yanıltıcıdır."

Bu tanımlamayı okuduktan sonra sorarım: Yaptığım tanımlamamda haksız mıyım

Temsili demokraside, özellikle de sözde demokratik seçimlerden kaynaklanan parlamenter demokraside bile (tıpkı Türkiye'de olduğu gibi) gerçeklikten kopuk iktidarın uygulaması yüzünden halkın dışlandığı duygusu, sol popülizmin ve işçi sınıfının yüreğinde çöreklenmiştir. Aynı şey sağ popülizm için de söz konusudur. Bu nedenle, sol ve sağ popülizm ve bunların aşırıcılıkları belli bir noktada buluşur. Ancak aşırı sol veya aşırı sağ arasındaki bu varsayım ve yorum epeyce öznel ve tartışmalıdır. Doğrudur: Ülkemizde de halkın dışlandığı duygusu, sol popülizmin ve işçi sınıfının yüreğinde çöreklenmiş ama bu duygu nedense yıkıcı ve yapıcı akıl ve iradeye dönüşmemektedir.

Yukarıda yaptığımız alıntıya devam edelim: 1980'lerden beri siyasi rakipleri tarafından aktivist , demagog olmakla veya liberal, parlamenter demokrasiyi desteklemeksizin basitleştirilmiş çözümler savunmakla suçlayarak itibarsızlaştırmak için sıklıkla ve aşağılayıcı bir şekilde kullanılan popülizm, 19. yüzyıldan bu yana Avrupa'da ve ABD'de çeşitli biçimlere girmiştir. Daha sonra, küreselleşme ve çeşitli liberalizm biçimleri bağlamında, elitlerin sorumlu tutulduğu, hatta bazen sınıf önyargısıyla suçlandığı bir dönemde, izleyen yüzyılın sonunda yeniden canlanmıştır. Dolayısıyla, çeşitli düzeylerde ve çok anlamlı bir şekilde, muhafazakâr sosyalizmin bir parçası olduğunu iddia edebilecek bir illeberalizm sıkca mevcuttur, en azından etkilenmiştir. Genellikle demokratik, illiberal veya anti demokratik olarak etiketlenen popülizm, özellikle ekonomik ve/veya kültürel küreselleşmeye en azından baskın çağdaş biçimleriyle ve muhtemelen onunla ilişkili bazı modern ve Batı değerlerine veya aşırı kabul edilen tepkilere muhalefete sahiptir ya da sahip olduğunu iddia eder ancak bu her zaman doğru değildir. Ancak "popülizm" kavramının nesnel önemi, kesinliği ve tanımı her zaman tartışma konusu olmuştur.