ABD, İsrail'e parayı kesiyor...

ABD, İsrail'i dünyadaki tüm devletlere karşı korur, bu Beyaz Saray'da kim Başkan, Tel Aviv'de kim Başbakan olursa olsun değişmez.

Ancak ABD, en çok kendisini sevdiği için artık İsrail Ordusu'na her yıl 4 milyar dolarlık silahı bedava vermek istemiyor.

Çoğumuzun gözünden kaçan bir görüşme bu konuda son derece öğretici oldu.

ABD ile İsrail arasında 2028'de süresi dolacak bir anlaşma var.

Bu anlaşma ABD'nin İsrail'in ihtiyaçları için yaptığı bağışın rakamını belirliyor, bu da 10 yılda 40 milyar dolar gibi bir rakama denk geliyor.

Yani İsrail, ABD'den F-35 uçakları ya da saldırı helikopterleri ya da füze aldığında bunların parasını ABD vergi mükellefleri ödüyor.

İlk anlaşmada ABD hem askeri hem sivil ihtiyaçlar için Tel Aviv'e direkt para yolluyordu.

Zaman içerisinde anlaşma değiştirildi, Washington'ın yaptığı bağış sadece askeri ihtiyaçlarla sınırlandırıldı ve paranın ABD'deki silah şirketlerine ödenmesine karar verildi.

İşte 2028'de sona erecek anlaşma bu anlaşma...

★★★

Geçtiğimiz günlerde İsrail'in ABD'deki en sadık adamı Senatör Graham, İsrail Başbakanı Netanyahu ile buluştu.

Görüşmenin muhtemel konusu 2028'de dolacak anlaşmanın durumu olmalı ki, taraflardan iki ayrı açıklama geldi.

İsrail Başbakanı, Economist'e verdiği röportajda ülkesinin 10 yıl sonra ABD yardımına ihtiyaç duymayabileceğini söyledi.

Buna karşın Senatör Graham, sanal medyada "10 yıl beklemeye gerek yok, gelecek 2 yılda yardımların sona erdirilmesi doğru olur" dedi.

Eğer yardımlar 2 yılda sona ererse ne olur

İsrail Ordusu'nun 5 yıllık planına bakacak olursak, operasyonel bütçesi haricinde, 2030'a kadar 113 milyar dolarlık bir tedarik ihtiyacı var.

Kâğıt üzerinde İsrail'in ekonomik verileri iyi, Avusturya ve Katar'dan büyük bir Gayrisafi Yurtiçi Hasıla üretebiliyor.

Ancak ABD'nin hibesi ABD şirketlerine harcandığından beri en önemli teknolojilerde İsrail savunma sanayii gelişim gösteremedi.

Tel Aviv'den yükselen, "Anlaşma uzatılmasın, siyasi bağımsızlığımızı kazanalım" sesleri bu tabloda çok da gerçekçi durmuyor.

★★★

İsrail'i korkutan tek şey bu değil, Kasım'da yapılacak seçimlerde Cumhuriyetçilerin, Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu kaybetme riski var.

Demokratlar için Netanyahu siyasi bir mevtadan başka bir şey değil.

Netanyahu, son 7 ABD ziyaretinden 6'sında Demokratlar ile görüşme yapmadı, Demokratların da Tel Aviv ziyaretleri azaldı.

Batı Şeria'daki işgal bir sorundu ama Gazze'de yapılan soykırım, Demokratlar için bardağı taşıran damlalar oldu.

İsrail, anlaşmayı bir 10 yıl daha uzatmayı başarsa bile 2038'den sonra tamamen tek başına kalacak.

Bu durum İsrail'de şimdiden tartışılmaya başlandı ve anketlerde sadece 1 puan önde olan Netanyahu'yu sıkıştıran bir başka önemli gelişme oldu.

Üstelik 2028'e gitmeye gerek yok, 2026'da da İsrail ile ABD arasında fikir ayrılıkları artık saklanamaz hale gelmiş durumda.

★★★

Trump'ın, Netanyahu'yu affetmediği için İsrail Cumhurbaşkanı'nı ağır bir dille eleştirmesi sadece bir destek gösterisi değil.