Rusya'nın Ukrayna'ya saldırısı Avrupa'da şaşkınlık yaratmıştı. Ukrayna'nın direnişi Rusları zora soktu. Direnişte Avrupa'nın desteği önemli bir rol oynadı. Rusya'ya karşı kurulan cephe Avrupa ideallerini yeniden gündeme getirdi. Bütün bu girişi yapmamın sebebi 15 Eylül'de İspanya'da yayınlanan bir makale. Ünlü İspanyol gazetesi El Pais'in yayınladığı makalenin altında iki önemli ismin imzası bulunuyor: Eski Avrupa Komisyonu Başkanı ve eski İtalya Başbakanı Romano Prodi ile Avrupa Birliği'nin eski Yüksek Temsilcisi İspanyol siyasetçi Borrell. El País gazetesi makaleyi şu başlıkla sundu: "Avrupa Birleşik Devletleri'ni kurmanın zamanı geldi." Yazı, Prodi ile Borrell'in kişisel görüşlerini açıkladıkları bir köşe yazısı gibi görünüyor. Ancak arkasında örgütlü bir girişim var. Yani bu yazıyı bir ortak çağrı olarak görebiliriz.

VİCTOR HUGO'NUN ÖNGÖRÜSÜ

Ünlü Fransız romancı Victor Hugo 1849 yılında Avrupa devletlerinin bir gün birleşerek "Avrupa Birleşik Devletleri"ni oluşturabileceğini söylüyordu. Ondan yıllar sonra Mussolini döneminde Ventotene Adası'na sürülen Spinelli 1941'de Ventotene Manifestosunu yazdı. Bildirinin ana fikri şuydu: "Avrupa devletleri egemenliklerini tamamen korudukları sürece kıta yeniden savaşa sürüklenebilir. Kalıcı çözüm yalnızca devletler arası işbirliği değil, egemenliğin bir bölümünün ortak bir Avrupa siyasi yapısına devredilmesidir." AB çevrelerinde bu deklarasyon bir yeni hava yaratacak gibi görünüyor. AB'nin bittiğini, demokrasi ve insan hakları ideallerinin tarihe karıştığını söyleyenlere karşı bir çıkış anlamı da taşıyor. Avrupa Birleşik Devletleri'nden yana olanlar, bilinçli biçimde, Victor Hugo'dan doğan siyasi mirasa dönüyorlar. Avrupa'nın ekonomik büyüklüğü devasa, fakat siyasi karar mekanizması hâlâ 27 ayrı devletin uzlaşmasına dayanıyor. Bir ülkenin vetosu bile dış politikayı kilitleyebiliyor. Avrupa Parlamentosu ise ulusal parlamentoların sahip olduğu vergi toplama ve savaş-barış gibi temel yetkilere sahip değil. "Avrupa Birleşik Devletleri" projesi şunları öngörüyor: Oybirliği ve veto sisteminin geriletilmesi, çoğunlukla karar alınması, ortak Avrupa savunmasının kurulması, AB bütçesinin büyütülmesi ve Avrupa Parlamentosu'nun yetkilerinin artırılması. 27 ülkenin tamamının aynı anda buna razı olması beklenmiyor. Almanya, Fransa, İtalya, İspanya, Polonya ve Hollanda'dan oluşan E6 gibi bir grubun önden giderek daha federal bir çekirdek yaratabileceği düşünülüyor. Deklarasyon Avrupa Birliği'nin gelecekteki genişlemesini anlatırken Ukrayna, Moldova ve Batı Balkanlar'ın "Avrupa geleceği"nden söz ediyor. Türkiye'nin adı geçmiyor