Türkiye'de İsrail haberleri çoğu zaman Netanyahu, Gazze ve İran'la sınırlı kalıyor. Oysa İsrail gazetelerinde başka bir gündem daha var: Market fiyatları, kiralar, askerlik yükünün paylaşılması ve ülkenin dünyada nasıl görüldüğüne ilişkin kaygılar. Son seçimleri biraz da bu meseleler üzerinden okumak gerekiyor.

27 Ekim seçimlerinin henüz kesinleşmemiş sonuçlarına göre Netanyahu'nun bloku 53, Gadi Eisenkot'un öncülüğündeki muhalefet 48 milletvekilliği kazanıyor. Arap partileri ise 19 sandalyeye ulaşıyor. 120 üyeli parlamentoda hükümet kurmak için 61 milletvekilinin desteği gerekiyor. Netanyahu'nun eski koalisyonu çoğunluğu kaybetmiş görünüyor; Arap partileri ise seçimin önemli kazananları arasında.

Arap milletvekilleri tek sesli değil. Mansur Abbas'ın Ra'am partisiyle Birleşik Liste'nin hükümetlere katılım konusunda yaklaşımları farklı. Netanyahu karşıtlarının Arap partileriyle işbirliği yapması matematiksel olarak mümkün olsa da muhalefette buna karşı çıkanlar var.

İsrail'den iyi haber alan bir arkadaşımın aktardığına göre Cumhurbaşkanı İzak Herzog uzlaşma arayışında; Netanyahu ile Eisenkot'un görüşmesi ihtimali konuşuluyor. Arap partileri şimdilik hükümet pazarlıklarının dışında görünseler de 19 milletvekilliğiyle kazandıkları ağırlığı görmezden gelmek kolay olmayacak. Hükümete katılmadan da parlamento başkanının seçilmesinde ve bazı oylamalarda etkili olabilirler.

Haaretz ve Ynet, Arap yurttaşların sandığa yoğun katılımını özellikle işliyor. Onların gündeminde ayrımcılığın yanında yaşadıkları bölgelerdeki silahlı suçlar ve ev yıkımları da bulunuyor. Sandıktaki güçlerinin hükümet kararlarına ne ölçüde yansıyacağı ise belirsiz.

Ekonomide de sıkıntılar var. Seçimden hemen sonra un fiyatlarına yüzde 11-14, yumurtaya yüzde 2,1 zam bekleniyor; akaryakıt, su ve elektrik de zam tehdidi altında. Mahalle marketlerindeki sepetin dört yılda yaklaşık yüzde 20 pahalandığı görülüyor.

Satılık konut fiyatları son bir yılda düşerken kiralar yükseliyor. Yaklaşık 2,5 milyon kişinin kirada yaşadığı İsrail'de ortalama aylık kira 5 bin şekeli seviyesinde, yani yaklaşık 1.600 doları aşmış durumda. Hükümet kurulamamasının maliyetinin 12 milyar şekele, yaklaşık 3,8 milyar dolara ulaşabileceğini hesaplanıyor. Askerlik konusu da toplumu bölüyor. Üç yılı aşan savaşlar ordunun personel ihtiyacını büyütürken yedek askerler üzerlerindeki yükten şikâyetçi.