Biz eskiden NATO'ya...

Cyrus Vance, 1966 yılında ABD Savunma Bakan Yardımcısı olarak Ankara Esenboğa Havalimanı'na indiği zaman biz oradaydık. Ankaralı gençler, özellikle de Siyasal Bilgiler öğrencileri, ilk etkili protestolardan birini, daha sonra ABD Dışişleri Bakanı olacak Cyrus Vance'e karşı gerçekleştirdi. 1966 Kasım ayında ODTÜ öğrencileri ABD aleyhtarı büyük bir mitinge öncülük etti. 1969'da ise ABD Büyükelçisi Robert Komer'in makam arabasını Ankaralı gençler ateşe verdi. O zaman ABD'ye duyulan öfkenin başlıca sebeplerinden biri Vietnam Savaşı'ydı.

Haberin Devamı

Vietnam, Laos ve Kamboçya üçlüsü, Fransız sömürgeciliğinden kurtulmanın sevincini yaşayamadan Washington'un pençesine düşmüştü. Dünyanın geniş bir kesimi Vietnam'ın yanında saf tuttu. ABD sonunda büyük bir yenilgiye uğradı. Türkiye'de sol, Amerikan emperyalizmine karşı mücadele ederken solcuların önemli bir çoğunluğu bu mücadelenin içinde yer aldı. Sağcılar ise anti-komünizm dalgasına kapılmış, ABD aleyhtarı gösterileri bastırmaya yönelik eylemler düzenledi.

Türkiye'de zaman içinde solcuların büyük ağırlığı ABD karşıtı tutumlarını büyük ölçüde sürdürürken, sağcıların belli bir kesimi de solcularla aynı safta bu harekete katılmaya başladı. Batı meselesi, sağı içeriden bölen bir etken olmaya devam ediyor. NATO zirvesi yapılırken Trump'a gösterilen yakın ilgi dikkat çekiciydi. Trump'la ve ABD'yle ilişkiler bir anda başka bir havaya bürünüverdi. Aslında yakın siyasi tarihimiz incelense, ABD ile ilişkilerin oldukça sıcak olduğu dönemlere de rastlanabilir.

3. Cumhurbaşkanı Celal Bayar'ın Türkiye'yi "Küçük Amerika" yapma projesi çok konuşulmuştur. Bülent Ecevit'in Amerikan karşıtı bir çizgide siyaset yapmasıyla Amerikan karşıtlığı geniş kitlelerin sevgisini kazanırken, ABD ve müttefiklerinin tepkisine de neden olmuştu. 12 Eylül askeri darbesinin ABD tarafından hazırlanıp tezgâhlandığına dair ülkemizde yaygın bir kamuoyu kanaati de vardır. Ben ABD karşıtı mücadele vermiş bir kuşağın mensubuyum. Bu görüşüm değişmemekle beraber, bugünün dünyasında Türkiye'nin Batı kampı içinde yer almasını yararlı buluyorum. Hatta bundan daha ileri bir ilişki de mümkün olabilmeli.