Atatürk Büyükada'da

Atatürk, cumhurbaşkanı olarak Büyükada'ya defalarca gelmiş. Lefter, onun adaya gelişlerinde iskeleye toplanıp kendisini alkışladıklarını hatırlıyordu: "Atatürk'ü hatırlamaz mıyım Gider elini tutardık. Polisler kovalardı bizi. Bir arkadaşım vardı. Öldü şimdi. Arnavut. Derdik ki, Atatürk'ün elini kim tutacak daha evvel. Atatürk Ada'ya sık sık gelirdi." Şimdi, biraz daha geçmişe, Atatürk'ün öğrencilik günlerine uzanalım...

Atatürk, Harp Okulu'nda okumak için Selanik'ten İstanbul'a ilk kez Mart 1899'da gelmiş. Okuldaki en yakın arkadaşı, İstanbullu bir paşa çocuğu olan Ali Fuat Cebesoy'du. Ali Fuat'ın babası İsmail Fazıl Paşa, 'mahcup' bir genç olarak tanıdığı Mustafa Kemal'i çok sevmişti. Mustafa Kemal'e hamilik etmekten onur duyan paşa, onu yakın arkadaşlarıyla tanıştıracak ve ömrünün sonuna kadar ona dostluk gösterecekti. Mustafa Kemal ile Ali Fuat, İstanbul'un tadını birlikte çıkarır; tiyatroların, otellerin, sinemaların ve moda mağazalarının sıralandığı Beyoğlu'nda gezerlerdi. Çoğunlukla Zeuve Birahanesi'ne gider, Alman birası içerlerdi.

Haberin DevamıHaberin Devamı

Ali Fuat ve Mustafa Kemal'in Büyükada anılarını, İpek Çalışlar, Cemalettin Taşkıran'ın "Yüzyıllardır Harbiye" adlı kitabından aktarmış: "Ali Fuad, sınıf çavuşu Mustafa Kemal'i, evlerine davet etti, annesi Zekiye Hanım ve babası İsmail Fazıl Paşa ile tanıştırdı. Fazıl Paşa'nın yeğeni Ayşe Cebesoy, Paşa'nın Mustafa Kemal'in okuldaki velisi olduğunu, hafta sonu çıkışları için gereken iznin ondan alındığını söylüyor. İsmail Fazıl Paşa, 'mahcup bir genç' olarak tanıdığı Mustafa Kemal'i çok sevdi, çok da akıllı buldu. O da Harp Akademisi'ni bitirmiş; Osmanlı-Karadağ Savaşı'nda savaşmış, II. Abdülhamid'in yaverliğinde bulunmuş, hakkındaki jurnaller nedeniyle 17 senesini Elazığ'da Dördüncü Ordu emrinde geçirmişti. Ermeniler ve Kürtler üzerine gözlemlerini kitap olarak yayımlamıştı.

Mustafa Kemal'e hamilikten onur duyan paşa, onu yakın arkadaşlarıyla tanıştıracak, ömrünün sonuna kadar dostluk gösterecekti. Zeuve'den sonra en çok gittikleri yer bir Ermeni yurttaşın işlettiği Karaköy'deki Con Paşa Lokantası'ydı. Burada âdet viski soda içmekti. Giriş katı bakkal olduğu için dikkat çekmez, inzibatlar uğramazdı. Mustafa Kemal viski ile Con Paşa'da tanışmıştı. Büyük sefaret binaları, tiyatrolar, oteller, moda mağazaları, fotoğraf stüdyoları, sinemalar bu çevrede sıralanmıştı. Fazıl Paşa'nın gençlere bir tavsiyesi de İstanbul'un tam bir haritasını çıkartmalarıydı. Bu öğüt onları öylesine harekete geçirmişti ki, Boğaz'ı sandalla dolaşıyor, Marmara kıyılarını geziyor, hatta adalara uzanıyorlardı.