Akdeniz'de Türkiye-Yunanistan- İsrail dengeleri

Türkiye ile Yunanistan uzun yıllardan beri Akdeniz'de bir rekabet içinde. Yunan basınında sık sık Türkiye'ye dair analizler görüyoruz. İki ülke arasında karşılıklı hamaset edebiyatı yaygın olsa da zaman zaman soğukkanlı ve nesnel analizlerle de karşılaşmak mümkün.

Son olarak, Yunanistan'ın önde gelen gazetelerinden Kathimerini'de peş peşe yayımlanan iki yazı, Doğu Akdeniz'deki ittifakları ele alıyor: Uluslararası İlişkiler Profesörü Karagiannis, "Bir Müttefik, Bir Güç Çarpanı" başlıklı yazısında, İsrail'le ortaklığın Yunanistan'a kazandırdıklarını anlatıyor. Sosyal Bilimler Profesörü Filis ise "Asimetrik Bir İlişki" başlığı altında aynı ortaklığın tehlikelerine dikkat çekiyor.

Haberin DevamıHaberin Devamı

Karagiannis'e göre Yunanistan'ın İsrail'den elde ettiği hava savunma, siber güvenlik ve yapay zekâ teknolojileri, Yunanistan'ın rakiplerini caydırabilir. Karagiannis, Yunanistan'ın 1990'larda Türkiye–İsrail askerî yakınlaşmasından endişe ettiğini hatırlatıyor. 2010 sonrasındaysa roller değişti: Ankara'yla arası açılan İsrail, Atina'nın ortağına dönüştü... İsrail Türkiye ile yeniden yakınlaşabilir mi Karagiannis bu ihtimali dışlamıyor.

ASİMETRİK İLİŞKİ

Filis ise farklı bir yerden bakıyor: Ona göre, İsrail'in güçlü savunma sanayii, istihbarat kapasitesi ve Washington'daki bağlantıları Yunanistan'a fayda sağlıyor. Ama Yunanistan'ın İsrail'in kararları üzerindeki etkisi aynı ölçüde değil. Yani İsrail'in elinin Yunanistan'dan daha güçlü olduğu asimetrik bir ilişki söz konusu. Üstelik taraflar arasında karşılıklı savunma yükümlülüğü bulunmuyor. İsrail'in Türkiye'ye karşı Yunanistan adına harekete geçebileceğini düşünmek, Filis'e göre tehlikeli bir beklenti.

İSRAİL İLE YUNANİSTAN'IN FARKLILIĞI

İsrail'in Gazze, Suriye ve Lübnan'daki aşırı sertliğiyle Atina'nın bölgede istikrar ve denge arama iddiası arasında bir uyumsuzluk var. Yunanistan Kıbrıs'ta haksızlığa uğradığını öne sürerken aynı zamanda İsrail'in sertliğine sessiz kalırsa kendi söyleminin zeminini korumakta zorlanır. Hem "Arap Dünyası" hem de "Global Güney"le ilişkilerinin zeminini riske eder. Ki Kudüs'teki Rum Ortooks Patrikhanesi ve Filistinli Hristiyanların durumu Atina açısından ayrıca hassas.