Yapay zekânın görüntüyü, sesi kopyaladığı, bir kişinin sadece yüzünü değil jest ve mimiklerini bile kopyalayıp âdeta o kişiymiş gibi davranabildiği günlere geldik.

Bu yazı, yapay zekâdan yararlanacak olan kişiler için değil.

Tam tersi yapay zekânın bu ses ve görüntüyü istediği gibi kopyalayabildiği ve kontrol edebilmesinin mağduru olabilecek insanlarımız için.

Oğlunuz arıyor, "Baba çok büyük sıkıntım var bana çok acil bir milyon lira lazım" diyor. "Oğlum ne bir milyonu hayırdır" diyorsunuz. "Baba hayati tehlikem var, sonra anlatırım" diyor.

Ne yaparsınız

Senaryoyu biraz daha değiştirelim, sesli değil görüntülü aradı. Kendisi telaşlı, bıkkın, hatta daha da beteri bir sandalyeye bağlanmış, kan ter içinde.

Ne yaparsınız Sorgular mısınız

İşte teknoloji bunların hepsini yapabilecek hâlde ve üzgünüm ki bu uygulamalar iyi niyetli - kötü niyetli ayırt etmeden artık herkesin kullanımına açık.

Şimdi sizlerden bir ricam var. Yakın ailenizle, en yakınlarınızla bu yazı hakkında konuşun ve böyle bir şey başınıza gelirse aranızda doğrulamayı sağlayacak bir parola belirleyin.

Bir sözlü, bir de işaret parolası. Parolayı bilmeyenlere anlamsız gelecek şekilde bir kelime ve karşıdakinin de bu kelimeye cevaben söyleyeceği bir kelime. Ya da karşılıklı iki el işareti.

Bunu kimle belirlemelisiniz Öncelikle birinci derece yakınlarınızla. Sonra da sizi kiminle tehdit edebilirlerse, o kişilerle. Çok yakın bir arkadaşınız da olabilir bu.

Bu verdiğim tavsiye sizin yapay zekânın "DeepFake" yani derin sahtelik teknolojisine, yüz ve görüntü kopyalayıp dolandırılmanıza karşı emniyet sübabınız olacak. İhmal etmeyin lütfen.

Yakın zamanda Bolu'da büyük bir felaket yaşadık. Hâlâ etkisinden çıkamadığımız bu felaketin etkisiyle önüme düşen bir videoya dikkat kesildim.

9-10 yaşlarında bir çocuk kundaktaki bebeğe (muhtemelen kardeşi) bakıyor. O arada odanın köşesindeki portmantoda bir yangın çıkıyor.

Çocuk önce kardeşini düzeltiyor. Sonra kalkıp içeri gidiyor. Elinde bir yangın tüpüyle geri geliyor. Toplamda 20 saniye gibi bir sürede yangını tamamen söndürmüş oluyor. Çocukta ne bir panik, ne de bir koşuşturma. Videoda ses yok ama muhtemelen bağırıp çağırmıyor bile, beden dilinden böyle anlaşılıyor. (Videoyu benim sosyal medya hesaplarımda bulup izleyebilirsiniz)

Bu çocuğumuzun bunu yapabilmesi ne sadece iyi bir öğretmenle, ne sadece anne ya da babanın çabasıyla, ne de sadece kendi ferasetiyle açıklanabilir.

Sevdiğim bir söz der ki iyi bir insan yetiştirmek için size bir köy gerekir. Yani anne-babayla olmaz, komşu da, muhtar da, bakkal da düzgün olmalı, bütün köy düzgün olmalı ki o çocuk düzgün yetişsin.

Malezya'daki çocuğun hikâyesi tam olarak bir "çocuğu yetiştirmek için gereken köy" hikâyesi.