Türkiye İstatistik Kurumu, kasım ayının son günlerinde geçen yıla ilişkin yükseköğretim beyin göçü istatistiklerini paylaştı.

Rakamlara göre, yükseköğretim mezunlarının beyin göçü oranı 2024'te bir önceki yıla göre değişmeyerek yüzde 2 seviyesinde kaldı. Bu oran kadınlarda yüzde 1,6, erkeklerde ise yüzde 2,4 olarak kayıtlara geçti. Devlet üniversitesi mezunlarında ise bu oran 2023'te yüzde 1,7 iken, 2024'te yine aynı kaldı.

"Beyin göçü", uzun yıllardır Türkiye'nin en hararetli, en can yakıcı gündem maddelerinden biri.

STRATEJİK AKTÖRLER

Teknolojide Kadın Derneği'nin (Wtech) dün düzenlediği Genç Yönetim Danışma Kurulu lansmanında duyduğum ifade, kafamdaki pek çok fikri başka bir noktaya taşıdı: "Beyin göçü değil, beyin uzmanlaşması."

Bu çarpıcı tanımın üzerine bir de FutureBright Group Kurucu Ortağı Akan Abdula'nın ufuk açıcı sunumu eklenince, konuya bakışım hayli derinleşti.

Önceki gün aldığım davet metninde, derneğin bu konudaki vizyonu beni de heyecanlandıran şu ifadelerle özetlenmişti: "Gençleri yalnızca temsil edilen bir kitle olarak değil, bugünün karar alma ve yönetişim süreçlerine aktif katkı sunan stratejik aktörler olarak konumlandırıyoruz."

Teknolojide Kadın Derneği Kurucu Yönetim Kurulu Başkanı Zehra Öney liderliğinde, derneğin tüm yöneticilerini ve üyelerini bu vizyonları için kutlamak gerek.

Genç Yönetim Danışma Kurulu; dünyanın en iyi üniversitelerinde, yapay zekâ, veri analitiği, mühendislik, tıp, sürdürülebilirlik, ekonomi, iletişim ve iş geliştirme gibi kritik disiplinlerde eğitim alan ve çalışan gençlerden oluşturulmuştu. Kurul üyeleri; küresel ölçekte faaliyet gösteren teknoloji, danışmanlık, sanayi ve araştırma ekosistemleriyle temas etmiş, çok uluslu bir deneyime sahip bir kuşağı temsil ediyor.

Türkiye'den Avrupa'ya, ABD'den İngiltere'ye uzanan bu yapı; yalnızca bir danışma mekanizması değil, Türkiye ile dünya arasında doğal bir entelektüel genç köprü olarak konumlandırılmış. Kurul; derneklerin uzun vadeli sürdürülebilirliğini desteklemek, veriye dayalı araştırmalar ve derin içgörüler üretmek ve yeni nesil projelerin tasarımına yön vermek amacıyla çalışıyor.

Lise öğrencisinden profesyonel çalışanına kadar çeşitli branşlardan gençler bir araya getirilmiş.

Kurulun Başkanı Selin Şengöz de yurt dışında yaşayan parlak bir isim.

Toplantının bir noktasında söz dönüp dolaşıp "beyin göçü" konusuna geldiğinde, Selin Şengöz'ün ifadeleri hem gözlerimi yaşarttı hem göğsümü kabarttı.

Şöyle diyordu Şengöz: "Bu bir beyin göçü değil, beyin uzmanlaşması. Ben orada şu an deneyim kazanıyorum ve deneyim aslında çok önemli. Türkiye'de öğrendiklerimi geri katmak için elimden gelen her şeyi yapıyorum. Dernekte olmamın en büyük sebeplerinden biri de ülkeme değer katmak. Ben bir Türk kızıyım ve bununla gurur duyuyorum. Bu bayrağı gururla taşıyorum. Edindiğim bütün deneyimleri ülkeme geri vermek için son hız çalışmaya devam edeceğim."

GENÇLİK NE HİSSEDİYOR

Toplantıda sunum yapan FutureBright Group Kurucu Ortağı Akan Abdula da verilerle bu duyguyu destekleyen bir tablo çizdi.

Abdula, yaptıkları kapsamlı gençlik araştırmasının sonuçlarını paylaştı. Araştırma iki ayaktan oluşuyordu: "Türkiye'deki gençlik ne hissediyor" ve "Dünyanın en iyi üniversitelerinde okuyan Türk gençliği ne hissediyor"

Türkiye genelinde 1.239 gençle yapılan görüşmelerden çıkan sonuçlar oldukça düşündürücü.

Gençlere yöneltilen, "Toplum sizi nasıl görüyor" sorusunun yanıtları net: "Kibirli, öfkeli, bencil, başarısız, çabuk pes eden, zayıf ve umursamaz." Gençler, toplum tarafından bir nevi zorbalığa uğradıklarını düşünüyor.

Ancak madalyonun diğer yüzünde, aynı gençlere "Siz akranlarınızı nasıl görüyorsunuz" dendiğinde ibre değişiyor. Kendi kuşaklarını "fazla öfkeli, bencil ve kibirli" buluyorlar. Yani toplumun onlara yüklediği yargıların getirdiği öfkenin farkındalar.

Kendilerini nasıl tanımladıkları sorulduğunda ise; "duyarlı, farkındalığı yüksek, yardımsever ve duygusal" olduklarını belirtiyorlar.

Ebeveynlerinin gençliği hakkında ise pek fikirleri yok, ancak anne-babalarının "daha mutlu, rahat ve huzurlu" bir gençlik geçirdiğine inanıyorlar.

Türkiye'nin geçmişiyle çok ilgilenmek istemiyor, bugüne ve yarına odaklanıyorlar.

KAYGI VE SOSYAL MEDYA TUZAĞI

Araştırmada dikkat çeken en önemli başlıklardan biri kaygı düzeyi. Her 10 gençten 3'ü "çok sık"