Enerji Bakanı Bayraktar, Türkiye'nin enerjide merkez ülke olacağını belirterek Irak, Türkmenistan, Katar'la planlanan petrol ve gaz hatlarına dikkat çekti.

Çağrı Bey Derin Deniz Sondaj Gemimizin Somali'de petrol aramasına başlaması vesilesiyle düzenlenen törenden sonra Ankara'ya dönüş yolunda Enerji Bakanımız Alparslan Bayraktar ile geniş bir ufuk turu attık. Risklerle birlikte Türkiye'nin, "Enerjide Merkez Ülke" konumunu, yani fırsatları da konuştuk. Her ne kadar kırılgan bir ateşkes ilân edilmiş olsa da Bayraktar, savaşın uzamasından endişeli olduğunu belirtti. Katar, Suudi Arabistan, Kuveyt'te enerji tesislerinin vurulduğunu hatırlattı. Sonra sözü, Trump'ın, İran'a yönelik "Sizi, Taş Devri'ne döndürürüz!" tehdidine getirdi. O sözün enerji sektöründeki yansımasını şöyle özetledi:
"Küresel petrol-gaz sektörü (Stone Age) Taş Devri'ni yaşayabilir. Körfez'de bombalanan tesislerin rehabilitasyonu uzun zaman alabilir. Şu an dünyada 11 milyon varillik arz açığı var. İşte bugün, 'Petrol yüklü tanker buldum, almak istiyorum' deseniz, varili 140 dolar. Brent petrolü 110 dolar gözükse de o, haziran ayındaki kontratın fiyatı. Ama 'şimdi tedarik edeceğim' diye piyasaya çıkarsanız variline 140 dolar ödemeyi göze almanız lazım! Petrol fiyatlarının yükselmemesi için Hürmüz Boğazı probleminin çözülmesi ve eş zamanı olarak savaşın sonlanması büyük önem taşıyor!"

ABD-İsrail'in, İran'a karşı başlattığı savaşın olumsuz ekonomik etkisinin hemen her ülkede hissedildiğine değinen Bakan Bayraktar şu uyarıda bulunmayı da ihmal etmedi:
"Uluslararası Enerji Ajansı, ulusal rezervlerden toplam 400 milyon varili piyasaya sunma kararı aldı. Bu, '100 gün boyunca, her gün 4 milyon varil' demek. Günlük 11 milyon varili bulan arz sıkıntısı nedeniyle, ülkelerin stratejik rezervlerinden 4 milyon varili piyasaya sunması, esasen fiyatlar iyice uçmasın diye. Ama kriz ayları bulursa geçmiş olsun!"

***

Türkiye için petrol ve doğalgaz arzında sıkıntı görünmediğinin altını çizen Bayraktar, "Hürmüz üzerinden aldığımız petrol, ithalatımızın yüzde 10'u. Yani 50 milyon tonun, 5 milyon tonu. Bu miktar bizim açımızdan yönetilebilir sınırlarda. Bölgeden doğalgaz zaten almıyoruz!" dedi.
Bayraktar'ın en dikkat çekici tespiti ise iç piyasadaki akaryakıt pompa fiyatları ile ilgiliydi:
"Eşel mobil olmasaydı akaryakıtta 'üç haneli rakamları' görebilirdik. Vergi indirimiyle yani eşel mobil sistemiyle vatandaşımızı şok fiyatlardan korumaya çalıştık!"

***

Gelelim, Türkiye'nin enerjide merkez olma hedefine. Bu vizyonun, "Irak, Türkmenistan, Katar" hatları söz konusu. Bayraktar'ın aktarımıyla ve sırayla ilerleyecek olursak...
1- "Irak'a diyoruz ki, 'Silopi'den Ceyhan'a 650 kilometrelik iki boru hattı var. Kapasitesi 1.5 milyon varil/gün. Biz, bu hattı 50 senedir çalışır vaziyette tutuyoruz. Sizin yapacağınız veya birlikte üstleneceğimiz iş belli. Basra'da, güneyde ürettiğin petrolü, ara boru hattını tamamlayıp Kerkük'e bağlaman!' Yıllardır söylüyoruz. Şimdi ne oldu Hürmüz kapandı. Alternatifi ne olabilirdi Burası olabilirdi. Hesap edelim. Basra'dan Silopi'ye uzanan günlük 1.5 milyon varil kapasiteli Kerkük-Silopi hattı... Cari fiyatlar üzerinden hattın bir senelik geliri 60 milyar dolar. Güzergahın Irak'a katkısı bu olurdu. Bu projeyi yeniden gündeme getirdik. Türk şirketleri bu hattı süratle yaparlar!"

2- "Türkmen gazını, Hazar geçişli boru hattıyla Azerbaycan'a, oradan da ülkemize getirmeyi planlıyoruz! Bunun için zamanın ruhu uygun. Projeyi 30 sene önce konuşmuşuz. Merhum Demirel döneminde imzalanan anlaşmayı biliyorum. Bu hattı hayata geçirmek için Türkiye'de irade mevcut. Arz güvenliği bakımından Avrupa Birliği'nde de net bir siyasi irade oluşmalı!"
3- Katar'ın doğalgaz ihracatı LNG ile yani sıvılaştırılmış şekilde. Bugün Hürmüz Boğazı'ndan uluslararası pazarlara çıkamıyorlar. 2.200 kilometrelik bir hat tasarlıyoruz... Katar, Suudi Arabistan, Ürdün, Suriye'den direkt bize gelecek bir hat. Kilis'ten veya Irak üzerinden de bağlanab-i lir bu hat. 10-12 milyar dolarlık bir proje."

***

Bayraktar, enerjiyi kaynağında "arama, bulma ve işletme" modeli için de şunları söyledi:
"Somali sahasında TPAO'dan başka, Coastline ve Liberty isimli iki Amerikalı şirketi