Avrupa Birliği açısından güncel şartları, hatta dayatmaları sıralayıp, Türkiye ile ilişkiler boyutundaki zoraki tutumu değerlendirelim istiyorum.
Jeopolitik kırılma, kurallı uluslararası sistemin temelden çatırdaması, Trans Atlantik İşbirliği'nde hızlı çözülme, yeni güvenlik tehditleri, ABD askeri garantilerinin sonu, yabancı düşmanlığı ve İslamofobi ile malûl toplumsal sorunlar, bıktıran Brüksel bürokrasisine isyan ve nihayet üye ülkelerin kendi önceliki ajandalarına göre tekil çözüm arayışları...
İşte böyle bir ortamda, 6 Şubat'ta Ankara'da gerçekleşti o mühim görüşme... Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Avrupa Komisyonu'nun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos'un kapsamlı müzakerelerden sonra yaptıkları 11 maddelik ortak açıklamayı arzu edenler, bakanlığın internet sitesinden okuyabilirler.
Bu yazının konusu, Türkiye-AB ilişkilerinin geleceği bakımından, diplomatik ifadelerin arkasındaki orijinal mesajları aktarmak, büyük ölçüde sadeleştirmek olacak.
Şimdi, madde madde ilerleyelim:
1- "Aday ülke" vurgusu...
AB: Kaotik küresel ortamda Türkiye'yi kaybetmeyelim ama tam üyelik için yenilenmiş taahhüt altına da girmeyelim!
Türkiye: Artık bir karar vermelisiniz. Dondurulmuş süreçleri canlandırın, bahanelere değil ilerleme için gerekli adımlara odaklanın.
2- Göç başlığı...
AB: Göç yükünü taşımaya devam edin. Biz de sınırlarımızın ötesinde destek olalım.
Türkiye: Bu yük tek taraflı taşınamaz. Birlikte sorunun kaynağına inelim. Fedakârlığımızın karşılığını AB adına jest olarak sunmayın, karşılıklı menfaatleri de vurgulayın.
3- Aramızdaki her türlü engel kalkmalı...
AB: Anahtar elimde ama halâ kilidi açmaya hazır değilim!
Türkiye: Siyasi gerekçelerle ilişkiyi kilitlemeyi bırakın.
4- Güvenlik ve bağlantısallık...
AB: Karadeniz'de, Doğu Akdeniz'de, Kafkasya'da, Orta Asya'da, Kuzey Afrika'da, Filistin'de Türkiye olmadan iş yürümüyor.
Türkiye: O zaman bizi kenardan izleyici yapmaktan vazgeçin ve müşterek mekanizmaları işletin.
5- Gümrük Birliği...
AB: Gümrük Birliği'ni güncelleyebiliriz ama bunun maliyetini iyi hesap etmemiz lâzım.
Türkiye: Bugünkü sistem adaletsiz ve sürdürülemez. AB'nin, yaptığı son ticari anlaşmalar da gösteriyor ki inisiyatif alınırsa yeni gümrük birliği modeli için hızla mesafe alınabilir
6- Avrupa Yatırım Bankası fonları...
AB: Türkiye ile finansal ilişkileri hareketlendirmek istiyoruz. Ama kredileri kontrollü açma ve içine siyasi mesaj yükleme tarzımızı da sürdürüyoruz!
Türkiye: Mali alandaki iyileşmeyi önemsiyoruz fakat bunu şarta bağlı olarak test etme eğiliminde olduğunuz anlaşılıyor. Bu yaklaşımınız samimi ve hakiki açılım içermiyor.