Dijital sahte bayrak operasyonları

Türkiye, nüfusuna oranla sosyal medyayı en yoğun kullanan ülkelerden biri. Aynı zamanda dünyanın en politize toplumlarından biri olduğumuz için sosyal medya iletişimden öte siyasal kimliklerin üretildiği, kampanyaların yürütüldüğü ve algı mücadelelerinin verildiği temel bir alan haline gelmiş durumda.

Son günlerde X platformu yapay zeka desteğiyle başka dillerde atılan tweetleri de kullanıcının anadiline çevirmeye başladı. Bu durum tartışmaları daha uluslararası bir düzeye taşırken algı operasyonlarının da daha uluslararası düzeyde gerçekleşmesine zemin hazırladı.

Dünya Kupası vesilesiyle X platformunda uluslararası düzeyde tartışmaların ve polemiklerin yoğunlaştığını da gördük. Mesela Millî Takım'ımızın Avustralya maçı sonrası bir Avustralyalı Türk düşmanı tarafından yapılan bir paylaşım Türkiye çapında bir tepki yaratmıştı.

Öte yandan Arapça ve Farsça gibi dillerde atılan Türkiye karşıtı tweetler de son zamanlarda dikkatleri çekmeye başladı. Bu kullanıcıları ortalama bir Arap veya İranlı kullanıcı zannedip onlara cevap yetiştirmeye çalışan iyi niyetli insanlarımız da var, onlara cevap veriyormuş gibi yaparak isimsiz hesaplardan meseleyi bir Türk-Arap veya Türk-Fars karşıtlığına çevirmek isteyen odaklar da...

Aynı oyunu daha önce Azerbaycan bayrağı kullanıp Türkiye ile Azerbaycan'ın arasını akılları sıra bozmaya çalışan operasyonel hesaplarda da görmüştük. Profiline hangi bayrağın konulduğu, tweetin hangi dilde atıldığının bir önemi yok, İsrail merkezli olarak sosyal medyada yapılan sahte bayrak operasyonlarına karşı uyanık olmak gerekiyor.

Öyle Arapça veya Farsça atılan tweete bir Arap veya İranlı tarafından atılmış gibi varsayıp hemen üzerine atlayıp cevap veriyormuş gibi yaparak bu tartışmayı büyütüp yaygınlaştırmamak da gerekiyor. Elbette, benzer bir şekilde, görünüşte Türk Dünyası'na mensup kardeş halklara mensup birinden atılmış bir tweet gibi gösterip fitne çıkarmaya çalışanlara fırsat vermemek için de hassas olmak gerekiyor. Bu fitne çabalarını ciddiye alıp cevap veriyormuş gibi yaparak fitneyi büyütmeye çalışan isimsiz Türkçe hesaplara da dikkat etmek gerekiyor.

Bu tür operasyonların başarısı, onları uygulayan anonim hesaplardan çok, iyi niyetle tepki gösterip içerikleri paylaşan gerçek kullanıcıların farkında olmadan bu propagandanın ve gerilimin taşıyıcısı haline gelmesine bağlıdır.

Uluslararası ilişkiler ve güvenlik literatüründe 'sahte bayrak operasyonu', bir eylemin veya propagandanın başka bir aktör tarafından yapılmış izlenimi oluşturacak şekilde kurgulanmasıdır. Sosyal medya çağında bu yöntem artık yalnızca devletler arasında değil, dijital platformlarda yürütülen psikolojik operasyonlarda da kullanılmaktadır. Artık savaşlar bir tek askeri cephede değil, NATO'nun da son yıllarda dikkat çektiği bilişsel savaş (cognitive warfare) alanında da yürütülüyor.