Kılıç Ali, Atatürk'ün en yakın çalışma arkadaşlarından biriydi.

Uzun yıllar yanından hiç ayrılmadı.

"Atatürk'ün Sırdaşı Kılıç Ali'nin Anıları" (Türkiye İş Bankası Yayınları) kitabında, Atamızın son günlerini ve dünyaya veda ettiği saatleri de ayrıntılı olarak anlattı.

O kitaptan özetleyerek nakledeyim:

"8 Kasım günü saat 6.30 sularıydı.

Atatürk'ün yattığı odaya yakın salonda oturuyorduk.

Bir anda Atatürk'ün berberi Mehmet koşarak yanımıza geldi, Atatürk'ün fenalaştığını söyledi.

Dr. Abravaya ve Hasan Rıza Beylerle birlikte hemen odasına girdik.

Atatürk sürekli olarak, 'Hay Allah kahretsin!' diyerek istifra ediyordu.

Bir ara Hasan Rıza Bey'le bana bakarak, saatin kaç olduğunu sordu.

Hasan Rıza Bey, 'Saat 7 efendimiz' dedi.

Kısa aralıklarla aynı soruyu birkaç kez tekrarladı Atatürk.

Son 'Saat kaç' sorusunun ardından sürekli titremeye, dişleri birbirine vurmaya başladı.

Odaya sonradan gelen Dr. Neşet Ömer Bey de Atatürk'ü muayene etmeye başladı, 'Dilinizi göreyim efendim' dedi.

Atatürk dilini çıkardı, Dr. Neşet Ömer Bey'e baktı ve 'Vealeykümmüsselam!' diyerek gözlerini kapadı.

O anda kendinden geçmiş ve komaya girmişti.

Doktorlar telaş içinde bir şeyler yapmaya çalışıyordu.

9 Kasım'ı 10 Kasım'a bağlayan geceyi çok rahatsız geçirdi Atatürk.

Her geçen dakika biraz daha soluyordu.

Hepimiz ümitsizlik ve çaresizlik içindeydik.

Artık hiç kimsede gözyaşlarını saklama imkânı kalmamıştı.

Nihayet meşum 10 Kasım 1938 Perşembe günü geldi çattı.

Rengi tamamen solmuştu.

Birdenbire gırtlağından 'hı... hı... hı...' diye sesler gelmeye başladı.

Dr. Mehmet Kamil Bey, gözlerinden nohut tanesi iriliğinde dökülen yaşlar ak bıyıklarını ıslatırken, bir yandan da ıslak bir pamukla Atatürk'ün ağzına su vermeye çalışıyordu.

Atatürk gözümüzün önünde fani hayata veda edip gidiyor, herkes ellerini kavuşturmuş, büyük bir acz içinde bekliyordu.

Hasan Rıza Bey, büyük bir üzüntü içinde, 'Kılıç bak, koskoca bir tarih göçüyor!' dedi.

Saat tam 9'u 5 geçiyordu.

Atatürk birdenbire gözlerini açtı. O güzel mavi gözlerini son olarak bize yöneltti ve hemen kapadı.

O güzel gözler artık ebediyen kapandı."

Kılıç Ali'nin kitabından, Atatürk'ü daha yakından tanımamızı sağlayacak iki anıyı daha özetlemek istiyorum:

"Atatürk, hakkında övücü sözcükler kullanılmasından hiç hoşlanmazdı.

Katıldığı bir toplantıda konuşmacılar sürekli olarak kendisinden 'Büyük Atatürk' diye söz edince Atatürk ayağa kalktı, şunları söyledi:

'Sizden olan bir şahsa sizden fazla önem atfetmek, her şeyi bir millet ferdinin şahsiyetinde toplamak elbette layık değildir, elbette lazım değildir.'