3 Yazar, dindarlığın doğrusal değil, zorluklar ve imtihanlarla dolu bir süreç olduğunu savunmakta ve bu yolda başarılı olmak için kötülükle mücadelede öncelik sırası, kul hakkı bilinci ve hatalarını kabul edebilme yeteneğinin gerekli olduğunu vurgulamaktadır. Ancak, toplum menfaatini bireysel çıkardan üstün tutmak ilkesi pratik hayatta çelişki ve zorluk yaratmaz mı?
Bismillahirrahmanirrahim. Elhamdülillah, vessalatuvesselamu âlâ Rasulillah.
Dindarlık, çoğu zaman zannedildiği gibi düz bir çizgide ilerleyen, sorunsuz bir yolculuk değildir. Aksine inişleri, çıkışları, virajları ve zorlukları olan bir süreçtir. Müslüman, bu dünyada imanını yaşarken farklı imtihanlarla karşılaşır. Bu imtihanlar; kimi zaman aile içinde, kimi zaman toplumda, kimi zaman da bireyin kendi iç dünyasında ortaya çıkar.
Kur'an-ı Kerim'in de açıkça ifade ettiği gibi, "iman ettik" demek tek başına yeterli değildir. İnsan, bu iddiasının karşılığını sınanarak verir. Tarih boyunca sahabe-i kiramdan büyük âlimlere kadar pek çok örnek, bu yolun çilesiz olmadığını göstermektedir. Hiç kimse bu hedeflere dikensiz bir yoldan ulaşmamıştır.
DİNDARLIK BİR İMTİHAN SÜRECİDİR
Müslüman için hayat; fitnelerle, sıkıntılarla ve çeşitli zorluklarla dolu bir imtihan alanıdır. Bu imtihan bazen fakirlik, bazen zenginlik; bazen baskı, bazen de özgürlük içinde gerçekleşir. Dolayısıyla "sorunsuz bir Müslümanlık" beklentisi gerçekçi değildir.
Evde, iş yerinde, camide ya da toplumun herhangi bir alanında, her şeyin kusursuz olacağına dair ilahi bir garanti yoktur. Aksine, bu alanların her biri birer imtihan sahasıdır. Bu yüzden Müslüman, zor zamanlarda nasıl davranacağını bilmek zorundadır.
KÖTÜLÜKLE MÜCADELEDE TEMEL PRENSİPLER
Bu noktada öne çıkan ilk prensip, kötülüğü önlemenin iyilik yapmaktan daha öncelikli görülmesidir. Çünkü bir haramı engellemek, başlı başına bir iyiliktir. Bir başka ifadeyle, zehri ortadan kaldırmadan şifa beklemek mümkün değildir.
İkinci önemli kural ise kötülüklerle mücadelede öncelik sırasıdır. Her kötülük aynı derecede değildir. Daha büyük zarar doğuran bir günah varken, daha küçük olanla oyalanmak yanlış bir stratejidir. Bu durum, insanın enerjisini yanlış yerde tüketmesine neden olur.
Üçüncü olarak, iki kötü seçenek arasında kalındığında daha az zararlı olanın tercih edilmesi gerekir. Hayat her zaman ideal seçenekler sunmaz. Böyle durumlarda amaç, en az zararla büyük felaketten korunmaktır.
SONU HARAM OLAN YOL BAŞTAN TERK EDİLİR
Bir diğer önemli prensip ise, aslında helal olan bir davranışın eğer harama götürdüğü biliniyorsa terk edilmesidir. Çünkü İslam, sadece anlık davranışı değil, o davranışın sonucunu da dikkate alır.
Bu bağlamda "mekruh" kavramı da hafife alınmamalıdır. Mekruhlar, küçük ve önemsiz gibi görünse de zamanla insanı harama yaklaştıran basamaklar haline gelebilir. Nasıl ki sünnetler farza hazırlık ise, mekruhlar da harama zemin hazırlayabilir.