Soru: 2023 yılında emekli oldum. Emekli olmadan önce 2021 yılında bir buçuk yıl çalışmadım. Çalışmadığım dönemden kaynaklı sağlık prim borcu çıkardılar. Bu borcun emekli maaşımdan kesileceği söylendi. Böyle bir kesinti yapabilirler mi Keseceklerse de maaşımın tamamını mı kesecekler Tayfun M.

Cevap: Okuyucumun sorduğu sorunun benzerlerini çokça alıyorum. Hatta kimileri, 'prim borcu olanı emekli etmiyorlar, hangi borçlar için emekli maaşından kesinti yapılacak' diye de soruyor. Emekli maaşlarından kesinti yapılmasına imkân tanıyan yasa çıktı ve 1 Ocak 2026 (bugün) itibarıyla da uygulamaya girdi. Yasaya göre SGK'dan gelir ve aylık alanların, genel sağlık sigortası primi dahil kendi sigortalılığı veya hak sahibi olduğu kişinin sigortalılığı nedeniyle prim ve prime ilişkin gecikme cezası; zammı ve borcu bulunan kişinin maaşından yüzde 25 oranını geçmemek üzere kesinti yapılarak tahsil edilecek. Kesinti sadece emekli maaşı alanlardan değil; sigortalının vefatı durumunda hak sahibi olan eş, çocuk, anne-babaya bağlanan ölüm aylıklarından, bir başka deyişle dul ve yetim aylığından da yüzde 25 oranında yapılacak.

Okuyucuların haklı olduğu taraf var; Bağkur kapsamındaki sigortalıların emekli olabilmeleri için prim borçlarının bulunmaması gerekiyor. Dolayısıyla bu kesimin genel sağlık sigortası prim borcu bulunmuyor ve Bağkur'lu olup emekli aylığı alanların maaşlarından böyle bir kesinti yapılmayacak. Ancak işçi statüsünde çalışanların (4/a), çalışmadıkları ve sigortasız oldukları dönemde genel sağlık sigortası primlerini kendileri ödemedilerse SGK'ya prim borçları var. Daha doğrusu SGK, bu şekilde olanlara prim borcu tahakkuk etti. Prim borcu olanlar emekli olabiliyor ve emekli maaşı alabiliyorlar. Yeni düzenleme, bu kişilerin geçmişteki prim borçları nedeniyle maaşlarından kesinti yapmaya imkân tanıyor. Okuyucum gibi geçmişte sağlık prim borcunuz varsa SGK, bu borçları emekli maaşınızdan kesecek. Bu kesinti maaşınızın yüzde 25'ini geçemeyecek. Eğer sigortalı vefat etmişse dul ve yetim aylığı alanlardan da bu kesinti yapılabilecek.

Yeni düzenleme ile sağlık sigortası prim borçlarının dışında Bağkur kapsamında sigortalılık statüsünden kaynaklanan prim borçları da kesilebilecek. Onu da şöyle anlatayım; Bağkur'lu sigortalının kendi borcu olmayabilir ama geçmişte yanında çalıştırdığı kişilerin prim borçları ödenmemiş olabilir. İşte bu borçlar için de emekli maaşından kesinti yapılabilecek. Bir kesim daha var; onlar da kısmi süreli iş sözleşmesiyle çalışanlar. Bu kişilerin sigortalılık sürelerinden kaynaklanan prim borçları varsa yeni senede maaşlardan kesilerek, tahsil edilebilecek.

SAĞLIK SİGORTASI PRİM BORÇLARI SİLİNDİ

Soru: Eşimin 2018'in nisan ayından ve 2019'dan genel sağlık sigortası prim borcu bulunuyor. O dönem çalışmadı ve primleri de yatırmadık. Gelir testine girmek istedi ancak şartları yerine getirmediğini söylediler, biz de girmedik. Sağlık prim borçlarının silindiği söylendi. Bizim de borcumuz silindi mi Halen borçlu görünüyoruz.