Sağlık Bakanlığı 2024 yılı sağlık istatistiklerini yayımladı. Detaylı incelendiğinde ortaya şöyle bir tablo çıkıyor.

Sağlıkta kamunun ağırlığı artıyor ki, bu yanlış değil ama bir yere kadar; özel sağlık kurumlarının ise payı azalıyor. Özel sağlık sigortalarının sağlık sistemi içinde neredeyse esamesi okunmuyor. Bu da sağlıkta sürdürülebilirlik endişesi doğuruyor. Rakamları paylaştığımda ne demek isteğim daha iyi anlaşılacak. Önce özel sağlık sigortaları ile ilgili bir bilgi vereyim. Bugün toplamda 9 milyona yaklaşan özel sağlık sigortalısı var.

1 milyardan fazla doktora muayene olmuşuz. Bunun yüzde 7.5'i (79 milyon) özel sağlık kurumlarında yapılan muayenelerden oluşuyor ki, muhtemelen bunlar da özel sağlık sigortalıları. Muayenelerin yüzde 80'i (832 milyon kişi) kamuda gerçekleşmiş. Her bir kişi, bir yılda, 5.4 kere kamu hastanesine giderken, özel hastaneye başvuru ise 0.8 olmuş. Yani hastanelere başvuruların yüzde 80'i kamu hastanelerine gitmiş.

SAĞLIĞA 2.3 TRİLYON TL HARCADIK

Hastanede yatan hasta sayısı 13.8 milyon olmuş ve bunların yüzde 60'ı kamu hastanelerinde, yüzde 25'i de özel hastanelerde tedavi görmüş. Aynı dönemde hastanelerde 6.2 milyondan fazla ameliyat gerçekleşmiş; bunun da yüzde 60'ı kamu, yüzde 23'ü özel hastanelerde gerçekleşmiş. Özel hastanelerde yatan ve ameliyat olan hastaların büyük bir çoğunluğu özel sağlık sigortalıları.

MR, ultrason gibi tetkiklerin sayısı 116.6 milyon olmuş. Bunun 88 milyonu (yüzde 75) kamu hastanelerinde, 16.4 milyonu (yüzde 14) özel hastanelerde yapılmış. Hastaneye müracaat eden her bin kişiden özel hastaneler 32.7'sinden MR, 41.4'ünden tomografi, 76.7 kişiden de ultrason istemiş. Kamu hastaneleri ise her bin kişiden 32.7'si MR, 49.2'si tomografi, 28.2'si ultrason çektirmiş. Muhtemelen de özel hastanelerde görüntüleme istenenlerin büyük çoğunluğu özel sağlık sigortalısı.

Bir veri daha paylaşayım. 2024'te toplam sağlık harcaması bir önceki yıla göre yüzde 89.6 artarak 2.3 trilyon TL oldu. Bunun 1.7 trilyonu devlet, 564.9 milyarı da özel sektör sağlık harcaması. Toplam sağlık harcamasının yüzde 76.1'i genel devlet bütçesinden karşılandı. Özelin payı yüzde 23.9 olurken, sigorta şirketlerinin payı ise yüzde 2.8 oldu. Kişi başına sağlık harcaması 27.587 TL olurken, vatandaşın kendi cebinden yaptığı sağlık harcaması ise 442 milyarı geçti.

ÖZEL SAĞLIK SİGORTASI

Şimdi ne demek istediğimi anlatabildim mi Hastane sayısında, doktora muayenede, görüntülemede, hastaneye yatışlarda, ameliyatlarda kamunun payı ciddi artarken, özelin payı azalıyor ve devletin sağlık harcaması katlanarak artıyor. Açıkçası, bu sürdürülebilir bir durum değil. İkincisi ve daha önemlisi, son yıllarda özel sağlık sigortalı sayısındaki artış yüzde 100'lere yakın. Bu da şunu gösteriyor ki, sağlık turizmini dışarıda bırakırsak; özel sağlık kurumlarını, özel sağlık sigortası destekler hale geliyor. Bu da doğru ve sürdürülebilir bir durum değil. Şunu da belirtmekte fayda var. Özel sağlık sigortalı sayısı daha artacak gözüküyor ama özel sektörün sağlığa yatırımı aynı hızda ve oranda artmıyor. Bu da ileride özel sağlık sigortalılarını sıkıntıya düşürecek bir durum gibi gözüküyor.