ULUSLARARASI siyasetin İran ile ABD arasındaki nükleer müzakerelere odaklandığı şu günlerde ABD'den Güney Kafkaslar'a son derece dikkat çekici ve jeopolitik iz düşümleri olabilecek bir ziyaret gerçekleşti.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, hafta başı Ermenistan'ın başkenti Erivan'ı çarşamba günü ise Azerbaycan'ın başkenti Bakü'yü ziyaret etti.

JEOPOLİTİK HAMLE

BU tarihi bir çıkarmaydı. Çünkü ilk kez söz konusu iki ülke ABD'den bu kadar üst düzey bir ziyaretçi ağırladı. Gezi önemliydi. Çünkü iki başkentte de ABD ile işbirliğini arttıran anlaşmalara imza atıldı.

Erivan ile stratejik işbirliğini arttırma kararı alınırken Azerbaycan da ABD'nin Stratejik Ortakları'ndan ilan edildi.

ABD aynı zamanda yıllarca Rusya'nın arka bahçesi olarak görülen Güney Kafkaslar'da jeopolitik dengeleri etkileme potansiyeli bulunan adımlar attı.

ERMENİSTAN'A YAPAY ZEKÂ ÜSSÜ

GEZİNİN ilk durağı son yıllarda Rusya ile arası açılan Erivan'dı. Dağlık Karabağ savaşlarında Rusya'dan umduğu desteği bulamayan Başbakan Nikol Paşinyan yönetimi giderek Moskova ile arasına mesafe koymayı seçmişti. Ziyaret sırasında coğrafi ve ekonomik anlamda Kafkaslar'a sıkışmış Ermenistan'ın önünü açmaya yönelik anlaşmalar dikkat çekti. En önemli işbirliği mutabakatlarından biri yapay zekâ (YZ) teknolojisi konusunda oldu.

YENİ DÖNEMİN PETROLÜ GİBİ

DÜNYANIN en güçlü işlemcilerini üreten Amerikan teknoloji şirketi Nvidia'nın Ermeni diasporasına yakın Firebird şirketi ile birlikte Ermenistan'a bölgenin en büyük YZ üssünü kurması yolunda ilerleme sağlandı.

Günümüzde yapay zekâ teknolojisine yeni dönemin elektriği gibi her alana sirayet edecek bir teknoloji gözüyle bakılıyor. Yapay zekâ teknolojisinde üstünlük sağlamanın hem ekonomik hem de ulusal güvenlik açısından katma değerinin çok yüksek olacağı hesapları yapılıyor.

Bu bağlamda Ermenistan'da kurulması hedeflenen 50 bin GPU kapasiteli fabrikanın dünyanın en büyük 5 yapay zekâ altyapısından biri olması bekleniyor.

NÜKLEER GÜCE YATIRIM

ERMENİSTAN, Azerbaycan gibi petrol ve doğalgaz zengini bir ülke değil. Erivan şimdi geleceğin petrolü gözüyle bakılan yapay zekâ kapasitesiyle uluslararası arenada rol almaya hazırlanıyor.

Vance ile imzalanan nükleer enerji anlaşmaları da aslında bu planı destekliyor. Çünkü orta ölçekli yapay zekâ üsleri neredeyse küçük bir kent kadar enerji harcıyorlar. Enerji fakiri bir ülke olan Ermenistan ise açığı nükleer enerjiyle kapatmayı planlıyor. Ziyaret sırasında 9 milyar dolarlık nükleer enerji anlaşması da yapıldı.

Ermenistan'ın amacı Türkiye sınırındaki Metsamor nükleer santralının yerine yenisini inşa etmek ve yeni nesil reaktörlerle enerji ihtiyacını telafi etmek.

ZENGEZUR VE TRIPP

TABİ Vance