BATI ittifakı Ankara'da 7-8 Temmuz tarihlerinde yapılacak NATO zirvesine geri sayıyor.

Ukrayna krizi, ABD-Avrupa transatlantik ilişkisinin geleceği, külfet paylaşımı, Avrupa'nın savunma mimarisinin oluşturulması ve Türkiye'nin kritik rolü gibi ana başlıklar öne çıkıyor.

UKRAYNA SAVAŞI

ABD ile Avrupa'nın arasının savunma ve güvenlik politikaları açısından açık olduğunu söylemek hatalı olmaz. Washington, NATO içinde daha güçlü bir Avrupa istiyor. ABD Başkanı Donald Trump göreve geldiği ilk dönemden itibaren NATO'nun Avrupa kanadını savunma için daha fazla harcama yapmaya zorladı.

Rusya'nın 2022 yılında Ukrayna'ya başlattığı savaş ise Avrupa'nın savaş hazırlığı ve askeri altyapısındaki eksiklikleri giderek gün yüzüne çıkardı. Bu dönemde Ukrayna'nın silahlanmasını finanse eden taraf ABD oldu. Ancak ikinci kez iktidara gelmesiyle birlikte Trump, Kiev'i savaşta finanse etme işini büyük ölçüde Avrupa'ya devretti. Gelinen noktada Ankara'daki zirvede Ukrayna savaşının önemli başlıklardan biri olması bekleniyor.

KÜLFET PAYLAŞIMI

GEÇEN yıl Lahey'de (Hollanda) yapılan NATO zirvesinde ittifak üyeleri 2025 yılına kadar GSYH'nın yüzde 5'ini savunma ve güvenliğe harcamayı taahhüt etti. Hali hazırda yüzde 5'lik hedefe ulaşan ülke yok denebilir. GSYH'nın yüzde 3.5'ini savunmaya ayıran Türkiye ise 2030 itibarıyla bu hedefe ulaşmayı planladığını belirtiyor.

TRANSATLANTİK ÇATLAK

ABD'nin Avrupa'ya mesajı net. 'Avrupa savunmasına Avrupa liderlik etsin.' ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, 18 Haziran'da Brüksel'de yapılan NATO Savunma Bakanları toplantısında 'NATO 3.0' yapılanması çerçevesinde 'ABD Savaş Bakanlığı'nın Avrupa'daki askeri yapısı ve konuşlandırmalarının gözden geçirileceği 6 aylık bir süreç başlatacağını' açıkladı.

Bu değerlendirme süreci Avrupa'da bulunan 80 bin Amerikalı asker sayısının azaltılması ve Avrupa'daki kuvvet dağılımının gözden geçirilmesiyle sonuçlanabilir.

Dolayısıyla Ankara zirvesi transatlantik ilişkilerin yeniden yapılandırılmasına dair müzakereler açısından da tarihi bir toplantı olmaya aday.

TRUMP'IN İRAN ÖFKESİ

ÖTE yandan İran savaşı transatlantik fay hattında gerilimi daha da arttırmış durumda. Trump, İran savaşında Avrupa'dan umduğu desteği bulamadığı için öfkeli. Avrupa ise 'İran'a saldırırken bize mi sordun' noktasında. İşte bu bağlamda zirve öncesinde kritik toplantılara tanık oluyoruz. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte önceki gün Trump'ı yatıştırmak, NATO'nun geleceğine dair taahhütler almak üzere Beyaz Saray'daydı.

Trump ise tepkiliydi. İtalya, İngiltere, Almanya, Fransa ve İspanya'yı İran savaşına destek vermedikleri gerekçesiyle eleştirdi. 'Paralarına ihtiyacımız yok. Biraz sadakat bekliyoruz' demeye getiren Trump, yüz üstü bırakıldıklarını ifade etti.

ERDOĞAN'A ÖZEL VURGU

ABD Başkanı Trump, Cumhurbaşkanı