ABD Başkanı Donald Trump'ın Almanya'dan asker çekme kararı alması hem tarihi, hem de Avrupa güvenlik mimarisinin geleceği açısından ciddi bir gelişmedir.

Aslında bu adım Trump'tan beklenen bir hamleydi, ancak zamanlaması anlaşılan Avrupalı liderler için sürpriz oldu.

BU ÜSLER NİYE KRİTİK

* İkinci Dünya Savaşı'nda Nazilerin yenilmesi sonrasında şekillenen Avrupa savunması çerçevesinde ABD'nin Almanya'da birçok askeri üssü bulunuyor. Avrupa genelinde 86 bin ABD askeri konuşlandırılmışken, bunların 39 bini Almanya'da görevli.

* Bu askeri varlık başta Sovyet, sonra Rusya'ya karşı önemli bir caydırıcılık unsuru olarak öne çıkarken Almanya'daki üsler, ABD'nin Irak, Afganistan, İran gibi askeri müdahalelerinde önemli rol oynadı. Savaş uçaklarına Ramstein'da ikmal yapıldı, cephede yaralanan askerler Landstuhl'daki askeri hastanede tedavi edildi.

TRUMP BUNU NİYE YAPTI

* Bir yandan da ABD yıllardır güvenlik stratejilerini Pasifik ve Çin'den gelebilecek tehditlere öncelik verecek şekilde planlamaya çalışıyor. Donald Trump, ilk döneminden (2017-2021) bu yana NATO'da hem maddi, hem de askeri yükü Washington'ın üstlendiği, Avrupa'nın külfet paylaşımında üzerine düşeni yapmadığı görüşünde. Ve nihayetinde NATO üyeleri geçen haziranda Lahey'de yapılan zirvede savunma harcamalarını 2035'e kadar GSYİH'nın yüzde 5'i seviyesine çıkarma kararı aldı.

* BaşkanTrump aslında Avrupa'ya iki mesaj verdi. Bir; Avrupa, ABD'nin askeri desteğini garanti olarak görmekten vazgeçmeli. İki; Avrupa ordularını gelecekteki askeri tehditlere karşı hazır hale getirmeli. Sonuç itibarıyla Avrupa bir yandan NATO'nun geleceğini, bir yandan da Avrupa Birliği'nin aynı zamanda askeri bir yapılanmaya dönüşüp dönüşmeyeceğini tartışmaya başladı.

NİYE TAM DA ŞİMDİ

* Trump, şubat ayı sonunda İran'a saldırdığında Avrupalı ortaklarından umduğu desteği bulamadı. NATO'yu 'kağıttan kaplan'a benzetirken arada ittifaktan çıkma tehditleri de savurdu.

* Suyu taşıran gelişme ise Almanya Başbakanı Friedrich Merz'in geçen hafta yaptığı, İranlıların müzakerede yetenekli olduğu, ABD'lileri masada küçük düşürdüğüne dair sözleri oldu. Evet, Pentagon Almanya'dan çekilmeyi planlıyordu ama açıklamanın zamanlaması direkt olarak Şansölye Merz'in sözlerine yanıt gibiydi.

TRUMP'IN MESAJI NE

* Şimdi Merz ve Savunma Bakanı Boris Pistorius, 'zaten beklenen bir şeydi' diyerek durumu yatıştırmaya çalışıyor. Dün Erivan'da yapılan Avrupa Siyasi Topluluğu toplantısı öncesinde konuşan AB Dış İlişkiler Temsilcisi Kaja Kallas, ABD'nin kararı için 'zamanlaması sürpriz oldu' derken, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, 'Avrupa'nın mesajı aldığı' görüşünde.

* Avrupa aslında epeydir bu mesajı alıyor. Rusya lideri Vladimir Putin'in Ukrayna savaşı üzerinden Batı'ya baskıyı arttırdığı bir dönemde Avrupa liderleri de kıtanın kendini savunacak kapasiteye ulaşması gerektiği görüşünde... Trump'ın bu son hamlesi aynı zamanda Avrupa'ya