Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın dün İstanbul'da düzenlediği geleneksel yıllık değerlendirme toplantısına büyük ilgi vardı. Geçen yılın aksine bu yıl Türk ve yabancı basın mensuplarının yanı sıra, akademisyen ve güvenlik konusunda uzmanlar da davetliler arasına eklenmişti.

Bakanın önemli konulardaki değerlendirmeleri şöyle:

'YENİ BİR KRİZİ BÖLGE KALDIRAMAZ'

* ABD'nin İran'ı tehdit ettiği bir ortamda merak edilen konu tabi İran'a bir müdahale ihtimali olup olmadığıydı. Fidan, İran'ın Türkiye'nin komşusu ve yüzyıllara dayanan değişmeyen bir sınırı olduğuna işaret ederek "İran'da olacak olan her şey bizi yakından ilgilendirdiğinden bu gelişmeleri çok yakından takip ediyoruz. İran'a yönelik askeri bir müdahaleye karşıyız" diyerek net bir tavır koydu ortaya.

YAKINDAN TAKİP EDİYORUZ

Yaz aylarında ABD ve İsrail ile İran arasında yaşanan 12 gün savaşını hatırlatan Fidan, "Bunun tekrar etme olasılığının ortaya çıkması bizim tasvip ettiğimiz bir şey değil. Kesinlikle sorunların diyalogla çözülmesini istiyoruz" dedi ve şöyle devam etti: "İran'da olacak geniş çaplı bir istikrarsızlığın bölgenin kaldırma kapasitesinin çok üstünde olduğunu düşünüyorum ben. İnşallah Amerika ile İran kendi arasında bu konuyu gerek arabulucular üzerinden gerek diğer aktörler üzerinden veya direkt görüşerek çözerler. Biz de yakından takip ediyoruz."

MÜLTECİ AKINI OLMAZ

İran'ın kendi sorunlarını kendisinin çözmesi gerektiğini belirten Bakan, ekonomik zorluklardan başlayan gösterilerle ilgili İran karşıtı ülkelerin iştahını kabartacak bir durum olmadığını söyledi. Trump Yönetimi'nin karadan bir müdahaleyi çok tercih etmediğini de belirten Bakan'ın açıklamalarından İran'daki krizde bir sönümlenme beklendiği manası çıkıyor. Bakan Fidan, tedbirler ve planlamalar yapılsa da bir mülteci akını noktasına gelinmeyeceği görüşünde olduğunu da söyledi.

SURİYE
SDG İYİ NİYET GÖSTERMELİ

* Bakan Fidan'a en çok soru gelen başlıklardan biri Suriye'nin geleceği ve terör örgütü SDG ile son günlerde Halep ekseninde artan gerilim oldu. SDG'nin Kandil'in uzantısı yapılanmalardan biri olduğunun yeni bir şeymiş gibi algılanmasına şaşırdığını belirten Fidan, Halep ve Fırat'ın batısında son günlerde yaşanan gerilime işaret ederek SDG'nin sorun çözmeye yönelik diyaloğa girmesi gerektiğini belirtti. SDG'nin diyolag içindeymiş gibi gözüküp kriz çıkar mı diye istifade etmek istediğini söyleyen Bakan, "Bu kadar parametre yönetecek ne zihniniz var, ne de gerçeklik buna izin verir. Bir iyi niyet koyacaksınız. 'Biz Suriye'de istikrarı istiyoruz. Suriyeli Kürtlerin refah olmasını istiyoruz, emin olmasını istiyoruz'. Irak ve diğer konuları bırakın bir kenara. Ama bunun böyle olmadığını biliyoruz. İnşallah olur, yani çok yakından takip ettiğimiz bir konu" dedi.

KIYMETLİ BİR SÜREÇ

Şam ile SDG arasında varılan 10 Mart mutabakatının da uygulanması gerektiğinin altını çizen Fidan, Halep'teki operasyonların, Türkiye'de yürütülen "Terörsüz Türkiye" sürecine etki edip etmeyeceğine dair soru üzerine Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın başlattığı kıymetli bir süreç olduğunu belirterek gelinen noktayı şöyle değerlendirdi: "Ben örgütün kalıcı adımlar atmaktan çekiniyor olmasını tek bir şeye bağlıyorum, özellikle Suriye'de ve Irak'ta. Bölgesel krizlerin neye evrileceğini kendileri bir değerlendirmeye çalışıyorlar. İran'dan daha fazla bir imkân çıkar mı Suriye'den daha fazla bir imkan çıkar mı İsrail bu konuda bir istikrarsızlaştırıcı rol oynuyor. Bu rolden nereye gidebiliriz gibi bir şeyleri var yani bu çok net gözüküyor."

GAZZE ŞERİDİ
OLUMLU BİR AŞAMAYA GELİYORUZ

* ABD'nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff'un önceki günkü ilanıyla Gazze barış sürecinde ikinci aşamaya geçildiğini belirten Bakan Fidan, Filistinli teknik grubun Gazze'yi idaresi altına alacağını, sonra Barış Kurulu'nun ilan edileceğini belirterek birkaç hafta içinde bu yapıların devreye girmesinin beklendiğini söyledi. İsrail'in niyetinin aslında Gazze'yi tamamen ele geçirmek olduğunu, ancak ABD ve uluslararası toplumun buna izin vermediğine de işaret eden Hakan Fidan, "Olumlu bir aşamaya geliyoruz ama dediğim gibi riskler ortada, İsrail'in niyeti de ortada" açıklamasında bulundu.

DEPREM KONTEYNERLERİ

Fidan, Türkiye'de deprem konutlarının inşa edilmesiyle açığa çıkan yaklaşık 200 bin konteynerin Gazzelilere yollanmasıyla da ilgili İsrail'in çift kullanımlı metallerin geçmesine izin vermediğini belirterek ancak sürecin işlemesi ve kurumların devreye girmesiyle belki bu direncin kırılabileceğini de ifade etti.

BÖLGESEL GÜVENLİK İTTİFAKI GÜNDEMDE

Bakan Fidan, Türkiye'nin Suudi Arabistan veya Mısır ile güvenlik ittifakı kurup kurmayacağına ilişkin soruya istikrarın bölge ülkelerinin nitelikli işbirliği ortaya koymasından geçtiği yanıtını verdi. Bölge ülkelerinin birbirinin güvenliğine taahhütte bulunması gerektiğini ve bu şekilde sorunların yüzde 80'inin çözüleceğini belirterek "An itibarıyla görüşmeler var. Ama biz herhangi bir anlaşmaya imza atmış değiliz" diye konuştu.