İbrahim Anlaşmaları için İsrail'in 'terbiye edilmesi' gerekiyor...

İlk bakışta çelişkili görünse de, yaşanan odur...

'İsrail'in ıslah olur mu' ayrı tartışma konusu ama en azından Netanyahu'nun tasfiyesi "işleri hızlandıracak". İhtiyaç yani. Çünkü Netanyahu İsrail'i, "İbrahim Anlaşmaları'nı bozuyor", Trump'ın "master planını" engelliyor...

Soruları farlı kurmak da mümkün; ABD/Trump, Netanyahu'yu düşürmeye mi çalışıyor, Türkiye-ABD Netanyahu'yu düşürmeye mi çalışıyor ve nihayet bölge ülkelerinden oluşan gölge bir koalisyon, Netanyahu'nun sonunu mu hazırlıyor

Esasen, Filistin-Gazze soykırımından sonra İsrail Başbakanı'nın koltuğunda kalması teknik olarak mümkün ise de bölgenin düzenlendiği süreçte siyaseten yaşaması zor...

***

Elbette Ankara'nın derdi 'İbrahim Anlaşmaları' değil. Şimdiye kadar da mesafeli/dikkatli davrandı. Ama iki yılı aşkın zamandır Ankara-Tel Aviv ilişkileri açık düşmanlığa dönüştü ve bir şekilde halledilmesi gerekiyor. Son İran krizinin ardında da Ankara, Amerika'dan çok İsrail'i tespit etti ve fail olarak alenen işaretledi...

Nihayet bölge ülkelerinin, hem son ABD-İran gerilimi en çok da Filistin soykırımı nedeniyle İbrahim Anlaşmaları'nı terslemesi, Trump ABD'sinin politikalarında önem verdiği Türkiye ve S.Arabistan'ın "oralı bile olmaması", yarım düzine Arap-Müslüman ülkenin siyaseten hizalanmasına neden oldu...

***

Başka alametler de var; Birleşik Arap Emirlikleri'nin bölgede Yemen'den başlayarak itilip-kakılmaya başlanması, Riyad'ın hışmını çekmesi, her zaman coşkuyla karşılandığı Amerikan Kongresi'nde defalarca ayakta alkışlanan Netanyahu'nın son ziyaretinde ancak "arka kapıdan" içeri alınması, Batı Şeria konusunda daha Washington'a gelmeden bizzat Trump tarafından reddedilmesi, 'Gazze Barış Kurulu'na Trump'ın şaşalı imzasıyla değil Dışişleri Bakanı'nın yanında poz vererek üye yazılması...

Sonuçta İran üzerinde de anlaşamadıkları ortada. Trump, "Netanyahu konuyu anladı" dedi. Doğrudur. Ama kabul de etmedi. Etmemesi de Beyaz Saray tarafından ihsas edildi ama "karar bizim" denilerek, müzakerelere devam kararı duyuruldu. Bu da İsrail yenilgisidir...

***

PKK/YPG'nin tasfiyesini, Suriye'den atılmasını da listeye ekleyebiliriz. Bu faslın hakkını çok vermeden, kolay geçtik; Trump ABD'si, Suriye'de terör örgütünün "eritilmesini" kolaylaştırdı ve şimdi kendi varlığını da azaltıyor. Irak'ta da öyle olacağı bağırıyor. ABD'nin PKK'yı bir kalemde satacağı sanılmıyordu ama bunu İsrail'i de yaralayarak yaptığı da herhalde görülüyordur...

Bu ve benzer gelişmeler Washington'un bölgeye yönelik Amerikan master planını ne kadar önemsendiğini, zorluk çıkaran/direnen köhne varlıkların kolayca gözden çıkarabileceğini gösteriyor. "Pax-Trumpa/Trump Barışı" denilen, kabaca; Ortadoğu'nun büyük ekonomik işbirlikleri/bağları üzerinden ama siyaseten de yeniden düzenlenmesidir...

Ankara buna destek veriyor. Kendisine göre haklı sebep ve çıkarları var. Ama iş Netanyahu'ya geldiğinde, "Pax Trumpa"nın, bir tasfiye/temizlik aracı olarak işleyebi-leceğinin de farkında Türkiye!

Bu yüzden, bir yandan bölge ülkeleriyle yeni sürecin potansiyel/vaad ettiği işbirliklerini geliştirirken bir yandan da İsrail'i, daha çok da Netanyahu'yu kuşatıyor. İşin doğrusu, bu tam da böyle yapılır...

İsrail'le açık ittifakı bulunan, stratejik işbirliği kuran, bunu Türkiye'ye karşı cephe olarak inşa etmeye çalışan Yunanistan'ı bile, Başbakan Miçotakis'in son ziyaretinde sigaya çekti, haritayı bir daha anlattı!

***

Tekrar yazalım; İran, MAGA'yı iyi anlayan bir ülke ve müzakere dinamiklerinde bu kartın avantajlarını kullanıyor. MAGA tabanının, İsrail'e yaklaşımı, bakışı çok farklı. Trump yönetimi üzerinde kurduğu baskı ezici. Türkiye'nin de bu bilgiye sahip olmadığı düşünülemez...