Trump'ın, İran'la dolaylı görüşmeler yapıldığı ve 'iyi gittiği' duyurusu ile saldırıları öteleme kararı nasıl ele alınmalı

Trump, görevin tamamlandığını açıklamaya hazırlanıyor. '12 gün önce' "ABD'nin dünyanın gözü önünde lime lime çözülmeye başladığını" kayda geçirmiştik. Diğer tüm günlük piksel analizleri, aktüel gelişmeler anlamsızdı. Şimdi Trump'ın söylediği şudur: 'Ellerimi yıkıyorum, çıkıyorum'...

Şimdi herkes şu sorunun peşinde, buna güvenebilir miyiz

Oysa fark etmez. Sonuç değişmeyecek. Trump, zaman kazanmak veya piyasaların gazını almak için söylemiş olsa da aynı kapıya çıkacak...

Batı'nın yüzyıllardır, ABD'nin on yıllardır devam eden Ortadoğu'yu yönetme, hükmetme sürecinin sonuna da gelmiş olabiliriz...

***

"Körfez ülkelerinde savaşın iki-üç hafta daha süreceği değerlendirmesi yapılıyor. Burada belirleyici ABD'nin tutumu olacak. İsrail, ABD üzerinde etkili olmaya çalışacak, ateşkes veya kısa sürede barışa ulaşılmasını engellemek isteyecektir. ABD ve İsrail'in başlangıç pozisyonlarının birbirinden uzaklaştığı yönündeki değerlendirmeler arttı. Bu da savaşın daha uzaması sonucunu doğurabilir"...
"İsrail, savaş mümkün olduğunca uzasın, İran'a daha fazla zarar verelim gibi bir politika da izleyebilir. Bu yaklaşımın karşısında ABD'nin alacağı tutum önem kazanacak. İsrail kendisi için önemli olan askerî, sınaî hedefleri ortadan kaldırmadan savaşı durdurmayacağı izlenimini veriyor. Suikastlar devam ediyor"...

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın, Körfez turunun/Arap-İslam ülkelerinin Riyad'daki toplantısının ardından yaptığı açıklamalar böyle...

Sorunun merkezine İsrail'i alan bu değerlendirmeler elbette doğru. Savaşı başlatan ve sürdüren Tel Aviv. Bu anlamıyla biraz Ukrayna savaşında İngiltere'nin rolüne de benziyor. Moskova-Kiev-Washington'un barış yapmasını engelleyen Londra'ydı. Burada ise Trump'ın savaşı "makûl" noktada kesip, seçmenlerine pazarlanabilecek formatta çekilmesini engelleyen İsrail...

Sayın Fidan'ın, "ABD ve İsrail'in başlangıç pozisyonlarının birbirinden uzaklaştığı yönündeki değerlendirmeler arttı" kıymetlendirmesini, diğer tarifle İsrail'in "cüretini" somutlaştırmak gerekiyor ki, önümüzdeki günlerde yaşanabilecekleri kestirelim...

Trump'ın, "Savaş büyük ölçüde bitti" açıklamasının üzerinden iki hafta, "Vuracak hedef kalmadı" açıklamasının üzerinden 12 gün geçti. "Yakın, çok yakın gelecekte oradan ayrılacağız" da dedi. Hatta İran yalanlamış olsa da Witkoff-Arakçi arasında iletişim kurulduğu da doğruydu...

Bunlara İsrail'in verdiği cevap, İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Laricani'nin öldürülmesi ve dünyanın en büyük doğalgaz alanı Güney Pars gaz sahasına ve Asaluyeh Rafinerisi'ne saldırı düzenlenmesidir. Trump'ın alelacele, "Benim haberim yoktu, İsrail bize haber vermedi" nedeni de odur...
Bu anlamıyla suikast ve bombardımana uğrayan Washington'du. Bakan Fidan'ın, "Suikastlar devam ediyor" notu bu mânadadır. Savaşın ilk iki gününde, Tahran'ın "başını koparmak" amacı güden ve zaman zaman tekrarlanan suikastlardan ayrıdır Laricani'nin öldürülmesi. Daha ileri giderek, Tahran düşse, hükümet çökseydi, ABD için Laricani "alternatifti". İsrail, Amerika'nın ihtimalini de öldürdü...
Keza enerji sahalarının vurulması da savaşın bölgeye yönelik etki-tepki ivmesinin yağlanmasıydı. Sonuç olarak İsrail, Trump'ın/Amerika'nın kaçış yollarını tıkadı. Tıkamaya devam eder. Sayın Bakan'ın, İsrail ve ABD pozisyonlarının birbirinden uzaklaştığı yönündeki notunun izahı budur, Netanyahu'nun savaşı sürdürmek uğruna sınırları ne kadar aşabileceğinin de göstergesidir...