Amerika'daki iki siyasi partinin Trump'a bakışları farklı. Ama Çin'e gidecek 'çipler ve yapay zekâ'da tokalaşıyorlar...

Ara seçim sonuçlarının, Trump'la birlikte 'Yapay Zekâ'yı da 'topal' bıraktığını biliyoruz. Amerikan Kongresi'nin, Trump'ın yapay zekâ politikalarını 'yavaşlatmaya' çalıştığına dair güçlü kanaatler var. Trump'ın, "Yapay' demeyelim. 'Süper' diyelim" sözü bile oydu...

Ardından, Nvidia skandalı patladı. Amerikan çiplerinin, şirketin CEO'su Huang'ın sevgilisi üzerinden Çin'e kaçırıldığı/satıldığı bilgisi kamuoyuna faş edildi. Şimdilik 'orta seviye' bir suçlama bu. Dillendiren çok ama dellilendiren yok. Fakat Trump'a sıçrayacağı çok açık. Buna ayrıca bakacağız...

Beyaz Saray'ın altını Kongre'nin iki kanadını da kazanarak boşaltan Demokratlar bu konuda zaten sızlanıyorlardı; 'veri merkezleri nereye kurulacak, ne kadar elektrik çekecek, çevreye zararı nasıl olacak, yüklü faturası kime çıkacak', vs. Bu sorular, sıradan politik çekişmelerin ötesinde anlam taşıyor. Bir tür, 'Yeşil İntikam' söz konusu. Yatırımların hızı değişebilir...

'Çip' ve 'Yapay Zekâ', ABD'nin kolay vazgeçeceği oyuncaklar değil. Sadece maddi büyük açısından değil, elde başka 'süper edevat' da kalmadığından. Yani konu o iki sihirli kelimeye dahil; "ulusal güvenlik"...

Bu yüzden 'Süper Zekâ'yı engellemek için 'daha fazlası' lazım. Şu an yok. Demokratların ve hatta kimi Cumhuriyetçilerin muhalif yaklaşımını daha çok "pazarlık" olarak görmek gerekiyor. Yani, sistemin yenilenmiş ve büyük bir parçası, "içeride yapay zeka altyapılarının hangi koşullarda büyüyeceğinde, gelişmiş çiplerin dışarıda kime satılacağında" karar ortağı olmak istiyor. Ucu, çok büyük para ve 2028 seçimleridir.

Mesele burada da bitmiyor...

***

Trump'ın Çin'le pazarlık alanını daraltıyorlar. 18 Kasım'da Çin-Shenzhen'de APEC zirvesi başlıyor. Evvel bahsettiğimiz 'süper zirve', henüz kesinleşmemekle birlikte Trump-Jinping-Putin buluşması burada olacak. Trump bu masaya ara seçim sonuçları ve muhalif Kongre'nin gölgesinde oturacak. Trump-Xi 'süper zekâyı, çipleri' konuşacaklar. Öyle veya böyle konu gelişmiş çiplerin lisanslarına gelecek. Pekin de şu soruyu soracak; 'Başkan'ın bugün masaya koyduğu şeylerin ne kadarına Kongre razı olacak

Washington'da ise Temsilciler Meclisi'nin üç komite başkanı-ki hepsi Cumhuriyetçi-Nvidia CEO'su Jensen Huang'dan aynı gün için, yani 18 Kasım'da kapalı brifing istedi. Huang'a casusluk iddiasını ve şirketin hassas bilgileri nasıl koruduğu sorulacak. Zirveyle brifingin aynı güne gelmesi tabii ki manidar...

***

Geçtiğimiz Eylül'de Xi ve Trump, 'Yapay Zeka' risklerine karşı ikili bir mekânizma kurdular. Bunu duyuran ve takibini üslenen ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'tı. Bakan Bessent kendisine yönelik tehditler nedeniyle şu an evinde bile oturamıyor. O'nu bir askerî üsse taşıdılar/kapattılar. Sebep İran diyorlar. Ama dikkat çekici...

Çok açık, Trump-Xi görüşmesinin sınırları çiziliyor. Amerikan istihbaratının değerlen-dirmesine göre Çin Devlet Güvenlik Bakanlığı, iş insanı Alice Huang'ı Nvidia'nın patronuna yaklaşmak üzere görevlendirmiş. İddia, üst düzey Amerikan yetkilileri arasında dolaşan bir istihbarat notuna kadar girmiş. Nvidia yönetim kurulu da inceleme başlattı. Huang görevlerinden ayrıldı. Pekin de iddiayı toptan reddetti...

İddiaların gücü bilinmiyor. Notun dayandığı delilleri gören yok. Huang'ın bir operasyonun hedefi olması mümkün hatta doğal; bir teknoloji patronu düşünün, dünyanın en ileri yapay zekâ modellerini eğitmek isteyenler onun kapısını çalıyor, Amerikan Başkanı teknoloji politikasında ona danışıyor, Çin'e hangi çipin satılabileceğini belirleyenlerle, çipi almak isteyenleri tanıyor ve trilyonlarca doları kontrol ediyor. Sonuç; konu süper zirveye yerleştirilmiş oluyor...