Petro-dolar devrine son

Dünyanın enerji damarları kesiliyor! 28 Şubat'tan bu yana tırmanan ABD-İsrail ve İran savaşında bilanço ağırlaşıyor: 5 Arap ülkesinde 8 dev enerji tesisi füzelerin ve İHA'ların hedefi oldu. Katar'ın dünya LNG arzının %20'sini sağlayan tesislerinde "mücbir sebep" ilan edildi. Saldırılar durmazsa bugün 113 dolar olan brent petrolün varil fiyatının 150 dolara çıkacağı konuşulmaya başlandı...

24 günden beri devam eden savaş küresel dengeleri değiştirdi. ABD'nin en çok övündüğü silahlı kuvvetlerin gücü çizildi, İsrail'in yere göğe sığdıramadığı "Demir Kubbe"si kevgire döndü! Hürmüz Boğazı ve çevresindeki enerji tesisleri tam anlamıyla bir ateş çemberinin içinde. BAE'den Suudi Arabistan'a kadar bölgenin tüm stratejik noktaları İran kaynaklı saldırılarla sarsıldı. En endişe veren haber Katar'dan geldi. Dünyanın en büyük LNG (Sıvılaştırılmış Doğalgaz) tesislerinden biri olan Ras Laffan vuruldu. Katar Enerji CEO'su el-Kaabi, ihracat kapasitelerinin %17 düştüğünü ve hasarın onarılmasının 5 yılı bulabileceğini açıkladı. Şimdi bu ülkelerin İran'a savaş ilan edip etmeyeceği kafalardaki en önemli soru...

Herkes savaşın ne zaman sona ereceğini merakla beklerken Trump ilk defa geri adım attı. ABD Başkanının İran konusundaki tutumu, kısa süre içinde "tam imha"dan "kademeli geri çekilme"ye döndü. Önce ateşkes ihtimalini kesin bir dille reddetti ve saldırıların dozunun artacağını söyledi, saatler sonra hedeflere ulaşıldığını ve askerî varlığın azaltılabileceğini iddia ederek 'u dönüşü' yaptı. İran'la barış için harekete geçti. ABD tarafı İran'dan altı taahhüt talep ediyor 5 yıl boyunca füze programı olmayacak, uranyum zenginleştirmesini sıfırlayacak, Natanz, İsfahan ve Fordow tesislerini kapatacak, santrifüjlerin dış denetime açacak Hizbullah, Husiler ve Hamas'a silah sağlanmayacak. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD ile savaşın sona ermesinin tek yolu: "İran'ın meşru hakları kabul edilecek, tazminat ödenecek ve yeniden saldırmama konusunda sağlam bir uluslararası güvence verilecek." Trump ise ateşkes ve tazminat taleplerini reddetti. Ama ilk defa barıştan söz etmesi yenilgiyi kabul ettiğini yani havlu attığını gösteriyor. Zira petro-dolar devri kapanıyor. Dünya ekonomisinin şah damarı Hürmüz Boğazı'nda kartlar yeniden karılıyor! İran, küresel petrol akışını rehin alan blokajı kaldırmak için tek bir şart öne sürdü: "Petrol ticareti artık dolarla değil, Çin Yuanı ile yapılacak." İran'ın bu hamlesi ABD'ye yılda 3 trilyon dolarlık darbe vuracak!..

ABD ve İsrail, İran'ın Natanz Nükleer Tesisi'ne saldırınca İran ordusu, İsrail'in stratejik kalbi olan Nükleer Santrali'nin de bulunduğu Dimona ve Arad şehirlerini füze saldırısıyla hedef aldı. Ülkenin güneyinde bir F-15 savaş uçağını hava savunma sistemleriyle vurdu. İran'dan hiç beklemediği karşılık gören katil Netanyahu "çok zor bir akşam geçirdik, füzeleri engelleyemedik" dedi. Avrupa ülkelerine bu savaşta bize katılın diye yalvardı... Trump, İran'a Hürmüz Boğazı'nı yeniden ticari gemi trafiğine açması için 48 saat süre verdi. Aksi takdirde İran'ın enerji altyapısını hedef alacağı tehdidini savurdu, İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı İsfahanı "O zaman Boğaz'ı tamamen kapatırız ve bölgedeki ABD ve İsrail'e ait enerji, bilişim ve tatlı su arıtma tesislerini hedef alırız" dedi. Enerji fiyatlarındaki büyük artış bizi de çok olumsuz etkiliyor. Savaş öncesi 60 dolar civarındaki brent petrol bugün ikiye katlanmış durumda. Petrolde 10 dolarlık artış cari dengemizi 4,4 milyar dolar yükseltiyor. Son rakamlara göre 26 milyar dolardan fazla cari açık vereceğiz... Hazine bu açığı kapatmak için yüksek borçlanmak zorunda kalacak. Faizler artacak, şirketler pahalı kaynak kullanacak, yatırım-üretim-istihdam zayıflayacak...