Yabancının hisse ve fon stoku eridi tahvil portföyü büyüdü

Anlık çıkış yapabilen en likit yabancı sermayeyi kapsayan "dar tanımlı" sıcak para stoku 3'üncü çeyrekte 6,4 milyar dolar küçülerek 88,6 milyar dolara indi. Yabancı portföyündeki hisse senedi ve yatırım fonlarında önceki çeyreğe göre küçülme toplam 8,3 milyar dolar olarak gerçekleşirken, bu dönemde borçlanma senetleri 2,7 milyar dolar arttı.

Türkiye'deki sıcak para stoku yılın üçüncü çey­reğinde küçüldü. Sto­kun kompozisyonunda, hisse ve fonların payı piyasa değerle­meleri ve yatırımcı tercihleri­nin bileşik etkisiyle gerilerken sabit getirili enstrümanların ağırlığı belirgin biçimde arttı.

Türkiye ekonomisinin dış fi­nansman görünümünü ve ya­bancı sermayenin varlık da­ğılımını ortaya koyan Merkez Bankası Uluslararası Yatırım Pozisyonuna (UYP) ait üçüncü çeyrek verileri, sıcak para sto­kunun kompozisyonunda be­lirgin bir değişime işaret etti. Hisse ve fonlardaki piyasa de­ğeri kayıplarına karşın yurt içi borçlanma senetlerindeki bü­yüme ve dış finansman kanal­larının açık kalması, kısa vade­li yabancı sermayenin "çıkış" yerine "pozisyon güncelleme" eğiliminde olduğunu ortaya koydu.

Piyasa fiyatları ve kur deği­şimlerini de yansıtan dönem sonu stok verilerine göre, pi­yasada anlık çıkış yapabilen en likit yabancı sermaye kalem­lerini kapsayan "dar tanımlı" sıcak para hacminin piyasa de­ğeri, temmuz-eylül dönemini kapsayan üçüncü çeyrekte ön­ceki çeyreğe kıyasla yüzde 6,7 oranında 6 milyar 356 milyon dolar küçülerek 88 milyar 600 milyon dolara indi. Stoktaki küçülmenin ana kaynağını his­se senedi ve yatırım fonu ka­lemlerindeki düşüşler oluştur­du. Yurt dışı yerleşiklerin Bor­sa İstanbul'daki hisse senedi stokunun piyasa değeri, önceki çeyreğe göre yüzde 11 oranın­da 4 milyar 498 milyon dolar düşüşle 36 milyar 354 milyon dolara ve yatırım fonu stokları­nın toplam piyasa değeri yüzde 42,7 oranında 3 milyar 765 mil­yon dolarlık sert düşüşle 8 mil­yar 809 milyon dolara gerile­di. Böylece iki kalemde toplam küçülme 8 milyar 263 milyar dolara ulaştı.

Anlık çıkış yapma imkâ­nı dolayısıyla en likit varlık­lar arasında olduğu için dar ta­nımlı sıcak para kapsamında yer alan bankalardaki yabancı­lara ait TL mevduat da üçüncü çeyrekte 752 milyon dolarlık azalışla 26 milyar 898 milyon dolara geriledi.

Borçlanma senetlerine ağırlık

Buna karşılık, dar tanımdaki sıcak paranın önemli bir bölü­münü oluşturan yabancıların portföyündeki Hazine, banka ve özel sektör tahvillerindeki stok değeri ise yüzde 15,1 ora­nında 2 milyar 659 milyon do­lar artarak 20 milyar 304 mil­yon dolara ulaştı. Söz konusu portföyün eylül sonu itibarıy­la 16 milyar 761 milyon dola­rını Hazine tarafından ihraç edilmiş devlet iç borçlanma senetleri (DİBS), 2 milyar 309 milyon dolarını reel sektör, 1 milyar 234 milyon dolarını da bankalar tarafından ihraç edil­miş kağıtlar oluşturdu. Önce­ki çeyreğe göre yabancıların DİBS portföyünün yüzde 7,9, ellerindeki banka kağıtlarının yüzde 103, reel sektör tahville­rinin ise yüzde 53,2 arttığı dik­kati çekti.

Dar tanımlı sıcak para stoku­nun toplam hacmindeki küçül­me, yabancı yatırımcının Tür­kiye'yi tamamen terk etmek yerine TL varlıklar içinde be­lirgin bir portföy rotasyonuna gittiğini ortaya koydu. Yurt dı­şı yerleşikler yüksek faiz orta­mında hisse senedi ve yatırım fonu gibi riskli varlıklarda kâr realizasyonu ve değer kaybı ya­şarken, sabit getirili iç borçlan­ma senetlerinde pozisyon artı­rarak ve TL mevduat stokunu büyük ölçüde koruyarak "carry trade" pozisyonlarını daha gü­venli limanlara kaydırdı.

Geniş tanımlı stok 318,4 milyar dolar

Portföy yatırımlarının ya­nı sıra Eurobond ihraçları, ya­bancı para mevduatlar ve bir yıl içinde vadesi dolacak kısa vadeli dış kredilerin de dahil edildiği "geniş tanımlı" sıcak para stoku ise 2026'nın ikinci çeyreğindeki 322 milyar 888 milyon dolarlık seviyesinden üçüncü çeyrekte yüzde 1,41 oranında net 4 milyar 538 mil­yon dolarlık bir küçülme ile 318 milyar 350 milyon dolara indi.

Üçüncü çeyrek sonu itiba­rıyla geniş tanımlı stokun ana kalemlerine bakıldığında; Ha­zine, bankalar ve özel sektörün yurt dışında ihraç ettiği Euro­bond benzeri borçlanma se­netlerindeki yabancı stoku üç ayda 536 milyon dolar artış­la 87 milyar 749 milyon dola­ra ulaştı. Yurt dışı yerleşikle­rin bankalardaki yabancı para mevduatı 506 milyon dolar ar­tarak 42 milyar 2 milyon dolar, Merkez Bankası nezdindeki kısa vadeli mevduatları ise 119 milyon dolar artışla 23 milyar 213 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Bankalar ve diğer sektörlerin kısa vadeli kredile­ri ile kısa vadeli ticari kredile­rinin toplamı da çeyreklik baz­da 657 milyon dolar yüksele­rek 76 milyar 786 milyon dolar olarak kayıtlara geçti.