Sanayi üretimi, eylülde önceki aya göre yüzde 2,1; geçen yılın aynı ayına göre de yüzde 2,6 arttı. Sanayinin lokomotifi konumundaki imalatta üretim aylık bazda yüzde 2,3, yıllık yüzde 2,6 artış kaydetti.

Bu yıl iç ve dış olumsuz­lukların baskıladığı sa­nayi, yılın son çeyreğine girerken, bazı yüksek katma değerli alt sektörlerdeki güçlü performansın da etkisiyle be­lirli bir toparlanma tablosu ser­giledi. Sanayi üretimi dört aylık düşüş rallisinin ardından eylül­de yeniden artışa geçti.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı takvim ve mevsim etkilerinden arındırıl­mış eylül ayı verilerinde önce­ki aya göre yüzde 2,1 artan top­lam sanayi üretimi, takvim et­kisinden arındırılmış veride de geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 2,6 artış kaydetti. Üre­tim, istihdam, ihracat ve tekno­lojik dönüşümün ana omurga­sını oluşturan ve sanayi üreti­minde yüzde 90'a yakın oranla en büyük paya sahip lokomo­tif sektör imalat sanayiindeki performansı esas belirleyici ol­du. İmalat sanayii, eylülde ay­lık bazda yüzde 2,3, yıllık bazda yüzde 2,6 üretim artışı kaydet­ti. Madencilik ve taş ocakçı­lığı sektörünün üretimi aylık bazda yüzde 1,1, yıllık bazda da yüzde 1,2; elektrik, gaz, bu­har ve iklimlendirme sektörün üretimi de aylık yüzde 0,1, yıllık bazda yüzde 4 arttı.

Toplam sanayi üretiminin son bir yılda aylar bazında per­formansı hem iç hem dış koşul­ların etkisiyle dalgalı ve genel olarak zayıf bir seyir ortaya ko­yuyor. 2025 sonbahar ayların­da yüzde 2-3 bandındaki ılımlı yıllık artışlar, jeopolitik gerili­min yükseldiği yılın son ayında ve 2026 başında yerini eksi de­ğerlere bıraktı. Aralık 2025'te yüzde 2,1, Ocak 2026'da yüzde 1,9 gerileme görüldü. Şubatta yüzde 2,2'lik toparlanma kısa sürdü; sıcak savaş ayı martta yeniden yüzde 1,2 düşüş ya­şandı. Ateşkes sonrası nisan­daki yüzde 6,1'lik güçlü sıçra­ma, büyük ölçüde baz etkisi ve geçici bir canlanmayı yansıtı­yordu. Mayıstan itibaren ise endeks yeniden negatif veya sıfıra yakın seyretti, haziran­da yüzde 1,3, temmuzda yüzde 0,2, ağustosta yüzde 1,7 gerile­me kaydedildi.

İçeride sıkı para politikası ve yüksek faiz ortamının, iç tale­bi baskı altına alması olumsuz seyirde etkili oldu. Finansman maliyetlerinin yüksekliği, iş­letmelerin stok ve üretim ka­rarlarını sınırlarken, enflasyo­nun hâlâ yüzde 30 civarında seyretmesi maliyet baskısını sürdürdü. Bu ortam, özellik­le emek yoğun ve iç piyasaya dönük sektörlerde üretimi za­yıflattı. İmalat PMI'sinin uzun süredir 50'nin altında kalma­sı da bu zayıf aktivite ortamını teyit ediyor. Dışarıda ise küre­sel talep koşulları ve rekabet­çi baskılar ön plana çıktı. Av­rupa başta olmak üzere ana ihracat pazarlarındaki yavaş­lama, in'in fiyat rekabeti ve bazı pazarlarda korumacı eği­limlerin güçlenmesi, Türk sa­nayisinin dış talebini olumsuz etkiledi. Orta Doğu'daki jeopo­litik gerilimler enerji ve navlun maliyetlerini yükselterek girdi fiyatlarını artırdı. Buna karşı­lık ihracat rakamları nominal olarak büyümeye devam etse de yüksek enflasyon ve kurun enflasyonun gerisinde kalma­sı nedeniyle fiyat rekabetçiliği zayıfladı; bu da üretim artışını sınırlayan bir faktör oldu.

Dört aylık düşüşün ardından eylülde yeniden pozitife dönül­mesi ise önemli bir toparlanma olarak öne çıkıyor. İmalat sana­yiindeki artışın ve bazı yüksek katma değerli alt sektörlerdeki güçlü performansın bu sonucu desteklediği görülüyor. Ancak yılın büyük bölümünde negatif veya sınırlı değişimler yaşan­ması, sanayi üretiminin kalıcı bir ivme kazanamadığını gös­teriyor. İç talepteki soğuma ile dış pazarlardaki rekabet baskı­sının birlikte etkisi, önümüzde­ki dönemde de üretimin seyri­ni belirleyecek temel unsurlar olmaya devam edecek.

Sermaye malı üretimi ey­lülde sanayiyi sırtlayan ana grup oldu. Aylık yüzde 8,23'lük güçlü sıçrama ve yıllık yüzde 7,21'lik artışla öne çıkan serma­ye mallarındaki üretim duru­mu, sanayide makine, teçhi­zat ve yatırım malı üretimin­de canlanma işareti. Ara malı üretiminde aylık bazda yüzde 0,48'lik sınırlı artışa karşılık yıllık yüzde 1,16'lık artış ise sa­nayinin genel hammadde ve yarı mamul tedarikinin dur­madığı, ancak büyüme hızı­nın vites küçülterek yatay pa­tikaya oturduğunu gösteri­yor. Beyaz eşya, mobilya gibi dayanıklı tüketim mallarında aylık yüzde 1,55'lik artış kısa vadede bir hareketliliğe işaret ederken yıllık büyümenin yüz­de 0,55'te kalması talepteki sı­kılaşmanın üretim üzerindeki baskısını gösteriyor. Gıda, gi­yim, ilaç gibi dayanıksız tüke­tim mallarının üretimi ise ay­lık yüzde 0,67 ve yıllık yüzde 0,69 ile paralel bir seyir izledi. Temel tüketim malları üretimi, ekonomik konjonktürden ba­ğımsız olarak istikrarlı ve dü­şük yoğunluklu büyümesini sürdürüyor. Enerji aylık bazda yüzde 1,13 gerileyerek kısa va­deli bir yavaşlama yaşasa da yıllık bazda yüzde 3,91 artıda kaldı. Buna göre, ağustos ayı­na kıyasla bir üretim düşüşü olsa da genel enerji üretim ka­pasitesi geçen yılın belirgin şe­kilde üzerinde.

Savunma, havacılık, ilaç ve hassas optik cihazları içeren yüksek teknoloji grubu, sanayinin adeta can simidi oldu. Ağustostaki duraklamanın ardından eylülde aylık yüzde 26,1, yıllık bazda da yüzde 31,12 ile yüksek oranlı bir büyüme ivmesine imza attı. Ancak bu durum, sanayi genelindeki büyüme imajını maskeleyen, tamamen ihraç odaklı ve kamu destekli projelerin eylül ayındaki teslimat yoğunluğundan kaynaklanan konjonktürel bir pik durumu yansıtıyor. Otomotiv, beyaz eşya ve makine sanayiinin oluşturduğu, sanayinin istihdam ve üretim ana gövdesini temsil eden orta-yüksek teknolojide aylık yüzde 2,10 ve yıllık yüzde 3,89 artış, bu grubun küresel pazarlardaki daralmaya rağmen Türk sanayicisinin rekabetçiliğini katma değerli ürünlerle korumaya çalıştığını gösteriyor. Düşük ve orta-düşük teknoloji grubunda yer alan geleneksel sektörlerde ise sona yaklaşılıyor. Hazır giyim, gıda, deri, metal ve plastik gibi geniş kitlelerin ekmek kapısı olan geleneksel alanlarda büyüme tamamen durma noktasında. Düşük teknoloji aylık yüzde 0,80 ve yıllık bazda ancak yüzde 0,46 büyüyebildi. İnşaat ve demir-çelik bağlamını içeren orta-düşük teknoloji ise yıllık bazda yüzde 0,25 daralarak resesyon patikasından çıkamadı.