Gayrimenkul sektöründe yaprak dökümü

Toplam konut satışları ekimde yıllık bazda yüzde 23,3'le sert bir düşüş kaydetti, ilk on ayın toplamında da geçen yılın aynı döneminin yüzde 9,2 altında kaldı. Ekimde ilk el (sıfır) konut satışları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 13,1 azalırken, ikinci el satışlarda yüzde 28,5'le çok daha sert düşüş yaşandı.

Türkiye gayrimenkul pi­yasasında son aylarda gözlenen daralma eğili­mi, ekim ayında hızlanarak de­vam etti. Hem konut hem de ti­cari gayrimenkul tarafında ge­çen yılın aynı ayına kıyasla çift haneli düşüşler kaydedildi. Özellikle ikinci el piyasasındaki sert geri çekilme ve peşin satış­lardaki daralma, toplam işlem hacmini aşağı çeken temel un­surlar oldu.

Türkiye İstatistik Kuru­mu'nun (TÜİK) açıkladığı veri­lere göre, geçen yılın ekim ayın­da 170 bin 955 adet olan ülke ge­nelinde toplam konut satışları bu yıl aynı ayda yüzde 23,3 ora­nında sert düşüşle 131 bin 72 adede geriledi. Yılın ilk on ayı toplamında ise satışlar yüzde 9,2'lik düşüşle 1 milyon 348 bin 80 adetten 1 milyon 223 bin 991 adede indi. Takvim etkilerin­den arındırılmış seriye göre ise geçen yılın aynı ayına göre ilk el konut satışları yüzde 7,4; ikinci el konut satışları yüzde 24 azal­dı. Mevsim ve takvim etkilerin­den arındırılmış serilerde önce­ki aya göre ilk el konut satışları yüzde 4,8; ikinci el konut satış­ları yüzde 1,4 düşüş kaydetti.

En sert düşüş ikinci elde

Satış durumuna göre incelen­diğinde, ekim ayında daralma­nın ikinci el piyasada daha sert olduğu görüldü. İlk el (sıfır) ko­nut satışları geçen yılın ekim ayına göre yüzde 13,1 azalarak 57 bin 675 adetten 50 bin 105 adede düşerken, ikinci el konut satışları yüzde 28,5 gibi yüksek bir oranda gerileyerek 113 bin 280 adetten 80 bin 967 adede in­di. On aylık kümülatif verilerde ise ilk el satışlar yüzde 2,4 dü­şüşle 410 bin 18 adet, ikinci el satışlar yüzde 12,3 düşüşle 813 bin 973 adet olarak gerçekleşti.

Satış şekline göre dağılımda da her iki kalemde negatif seyir hâkim oldu. Yılın ilk on ayında yüzde 20,8 artışla 235 bin 496 adede ulaşarak piyasayı des­tekleyen ipotekli satışlar, ekim ayında ivme kaybederek yüzde 5,7 geriledi ve 24 bin 684 adetten 23 bin 286 adede düştü. Peşin ve senetli alımları kapsayan diğer satışlar ise ekim ayında yüzde 26,3'lük keskin bir düşüşle 146 bin 271 adetten 107 bin 786 ade­de geriledi. On aylık dönemde diğer satışlardaki daralma yüz­de 14,3 seviyesinde kaydedildi.

İş yeri satışları da daraldı, kredili ticari alımlar arttı

Ticari gayrimenkul piyasa­sında da ekim ayı sakin geçti. Toplam iş yeri satışları geçen yılın aynı ayındaki 18 bin 856 adetten yüzde 12,6 azalarak 16 bin 489 adede indi. İlk on ayda toplam iş yeri satışları yüzde 6 düşüşle 161 bin 654 adetten 152 bin 32 adede geriledi. Satış du­rumuna göre bakıldığında, ko­nutun aksine sıfır iş yeri satışla­rında artış gözlendi. Ekim ayın­da ilk el iş yeri satışları yüzde 4,5 artışla 5 bin 519 adede yükselir­ken, ikinci el iş yeri satışları yüz­de 19,2 düşüşle 13 bin 577 adet­ten 10 bin 970 adede geriledi. İlk on ayda ilk el iş yeri satışları yüz­de 4,2 artarak 46 bin 151 adede ulaşırken, ikinci el satışlar 105 bin 881 adetle geçen yılın aynı dönemindekinin yüzde 9,8 al­tında kaldı.

Satış şekline göre veriler, ti­cari yatırımcının krediye yöne­limini ortaya koydu. İpotekli iş yeri satışları ekimde geçen yılın aynı ayına göre yüzde 37,4 arta­rak 527 adetten 724 adede çık­tı, ilk on ay toplamında ise yüz­de 58,8 artışla 6 bin 759 adede ulaştı. Buna karşın toplam pa­zarın büyük bölümünü oluştu­ran diğer iş yeri satışları ekim ayında yüzde 14 düşüşle 18 bin 329 adetten 15 bin 765 adede, on aylık dönemde ise yüzde 7,7 aza­lışla 145 bin 273 adede geriledi.

Sıkı para ve yüksek maliyetlerin etkisi

Aylık veriler, gayrimenkul piyasasındaki daralmanın uygulanan sıkı para politikaları ve finansman koşullarının doğrudan bir sonucu olduğunu gösteriyor. Aralık 2025'te konutta 265 bin 223, iş yerinde ise 37 bin 143 adetle zirve yapan satışlar, kampanyaların bitmesi ve yeni yıl maliyet artışlarıyla Ocak 2026'da sert fren yaptı. Yüksek kredi faizleri, sıkı kredi koşulları ve mevduat gibi alternatif getirilerin cazibesi talebi baskılarken, piyasa Mayıs 2026'da konutta 93 bin 333, iş yerinde 11 bin 434 adetle son bir yılın dibini gördü. Yazın şirket içi finansman kampanyalarıyla eylülde yıl içi zirveye ulaşılsa da Ekim 2026 itibarıyla konutta 131 bin 72, iş yerinde 16 bin 489 adetle yeniden soğuma eğilimine girildi. Son bir yıldaki en belirgin yapısal değişim, ilk el ve ikinci el satışların pazar paylarında yaşandı. Kredi erişimindeki zorluklar nedeniyle Ocak 2026'da yüzde 69,4 olan ikinci el konutların payı Ekim'de yüzde 61,8'e gerilerken, geliştirici firmaların sunduğu ödeme planları sayesinde ilk el konutların payı yüzde 30,6'dan yüzde 38,2'ye yükseldi. Ticari gayrimenkulde de benzer bir seyir izlendi; ikinci el iş yeri satışlarının ağırlığı yüzde 74'ten yüzde 66,5'e düşerken, ilk elin payı yüzde 26'dan yüzde 33,5'e çıktı. Bu tablo, yüksek faiz ortamında alıcıların banka kredisi yerine doğrudan üretici firmaların vadeli kampanyalarına yöneldiğini ortaya koydu.

Yabancıya satışlar durdu

Yabancılara yapılan konut satışları ekimde geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0,9 artarak 2 bin 259 adet oldu. Ekimde satışlar içinde yabancılara yapılan konut satışının payı yüzde 1,7 oldu. Ocak-ekim döneminde yabancılara yapılan konut satışları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,6 oranında azalarak 17 bin 567 adede geriledi. Ekim ayında ülke uyruklarına göre en fazla konut satışı sırasıyla 477 adetle Rusya, 193 adetle İran ve 159 adetle Irak vatandaşlarına yapıldı. İl bazında ise yabancı satışlarının yüzde 73'ü, 898 adetle İstanbul ve 752 adetle Antalya'da gerçekleşti. Yabancı alımlarındaki düşüşte; döviz bazında hızla artan konut fiyatları ve yüksek yaşam maliyetlerinin Türkiye'nin fiyat avantajını ortadan kaldırması etkili. Ayrıca vatandaşlık ve ikamet izni için yükseltilen yatırım limitleri, ikamete kapatılan mahalleler ve Dubai ile Avrupa ülkeleri gibi cazip alternatif pazarların öne çıkması yabancı yatırımcıyı Türkiye piyasasından uzaklaştırıyor.