Yaz tatilinin o kavurucu sıcaklarını Hicaz'ın manevi atmosferinde, Medine-i Münevvere'nin serinleten gölgesinde geçirmek üzere niyet edip yola çıktık. Yıllardır bölgeyi yakından takip eden, araştırmalar yapan ve defalarca bu yolları arşınlayan biri olarak bu kez ailemizle birlikte kendi aracımızın direksiyonunda, evimizden hareketle Suriye, Ürdün ve nihayetinde Suudi Arabistan'a uzanan binlerce kilometrelik devasa bir kara yolculuğu gerçekleştirdik. Tayyibe şehrine varışımız katettiğimiz her kilometrenin meşakkatine değen müstesna bir vuslattı. O kısmı bize kalsın ama karayoluyla umre niyeti olan dostlar için bu kutlu yolculuğun rotasını, sınır geçişlerinin tafsilatını ve bütçe detaylarını toplu halde ileteyim istedim. İnşallah faydası olur. İzlenimlerimi ve saha notlarımı ayrı bir yazıya erteliyorum. Şimdi sadece rota ve maliyetleri ele alıyorum.

SURİYE VE SINIR GEÇİŞİ

İskenderun'dan yola çıkıp Hatay sınırını geride bırakarak Suriye topraklarına girdiğinizde sizi derin bir tarihî coğrafya kucaklar. Kilis üzerinden de geçebilirsiniz. Türkiye'nin diğer bütün bölgelerinden gelenler için Kilis ulaşım açısından daha pratik bir geçiş imkanı sunuyor. Yol, rota ve ulaşım anlamında Suriye'de dikkat edilmesi gereken hayati husus yakıttır. Türkiye'den çıkarken deponuzu tam doldurmanızı öneririm. Tam dolu bir depo sizi Ürdün'e ulaştırır. Suriye'de yakıt almanızı şimdilik önermem zira Suriye'deki resmî olmayan istasyonlardan akaryakıt almak aracınızı bozabilir. Kiloyla Suriye parası sayıp vakit kaybetmek yerine depoyu Türkiye'de doldurup doğrudan Ürdün'e uzanmak en mantıklısıdır. Suriye'ye girişte kişi başı 25 Dolar ve araç için 100 Dolar ödenir; çıkış ise son derece hızlıdır, sadece pasaport gösterilir ve araç için 5 Dolar ödenerek tamamlanır. 4 kişilik bir aile araçları ile Suriye girişinde toplam 200 dolar, çıkışında ise 5 dolar öder. Yeşil pasaport sahipleri toplam 105 dolar öder. Ödemeler için muhakkak yanınızda dolar bulundurun. Bu arada, Suriye'de gece yolculuğu yapmanızı trafikten dolayı kesinlikle önermem. Suriye kara yollarını hep gündüz geçin bence.

Halep'te etrafınızdaki herkes Türkçe konuşurken Şam'a doğru ilerledikçe bu oran azalır. Yine de Şam sokaklarında kendi aranızda konuşurken herkesin Türkçe bildiğini var sayarak dikkatli olmakta fayda var. Şam'a vardığınızda Hamidiye Çarşısı'nı, Emevi Camii'ni ve çevresindeki inanılmaz yüksek sayıdaki ziyaret mekanını kesinlikle günlerce gezeceksiniz. Selahaddin Eyyubi'ye selam vermeden geçip gitmemenizi öneririm. Gezilecek yerler arasında ayrıca Osmanlı yadigârı Süleymaniye Külliyesi ve Azem Sarayı; Halep'te dünyanın en görkemli kalelerinden Halep Kalesi ve tarihi kapalı çarşısı, Hama'da Asi Nehri üzerindeki devasa ahşap su çarklarını, Humus ve çöl hattında dünyanın en iyi korunmuş Haçlı kalesi Krak des Chevaliers ile antik dönemin çöl incisi Palmyra (Tedmur), Akdeniz sahilinde ise liman kenti Lazkiye ile insanlık tarihinin ilk alfabesinin çıktığı Ugarit Antik Kenti gezilebilir. Olağan rota olarak Türkiye'den çıktıktan sonra eğer Kilis tarafından girdiyseniz Halep, Hama, Humus, Şam, Der'a ve Ürdün sınırı diye kafanızda kabaca bir rota çizebilirsiniz. Der'a'dan geçerken Esed rejiminin yıkımını şehir içinde görüp o devrimin ilk günlerindeki saf, tertemiz genç şehitlerin ruhlarına birer fatiha okumayı da ihmal etmeyin derim.

ÜRDÜN VE SINIR GEÇİŞİ

Ürdün sınırına geldiğinizde binek araç ve kamyon karmaşası sebebiyle gümrükte 1 ila 3 saat arası bekleme yaşanabilir. Tüm bagajınız indirilip yükseltilere dizdirilirken siz aracınızı X-Ray taramasına götürürsünüz eğer istenirse. Ürdün'e girişte araç için 35 Dolar vergi ve 123 Dolar sigorta ücreti ödenir; kart geçse de dışarıdaki sigorta kulübelerine Dolar verip para üstünü Dinar olarak almak işinizi kolaylaştırır. Üstünüzde bozuk dolar bulundurmanızı tavsiye ederim. Ürdün yolları Suriye'ye kıyasla çok daha iyi ve tesisleri konforludur. Amman'da "Aşıklar Caddesi" güzel bir mola noktasıdır ancak şehir merkezinde çok oyalanmadan Amman'a 20 km mesafedeki Osmanlı yadigârı Salt şehrine geçmenizi öneririm. Burada, 1. Dünya Savaşı'nda İngilizler tarafından bir mağarada şehit edilen 300 askerimizin muazzam şehitliği bulunmaktadır. Atmosfer Çanakkale'den bile etkileyici. Salt da bir Osmanlı şehri olarak o ruhla gezilebilir. Salt tepelerinden gece işgal edilmiş Filistin topraklarını Nablus'u, Cenin'i izlemenizi tavsiye ederim.

Yol üstündeki Mute Şehitliği (Cafer-i Tayyar ve arkadaşları) ve Vadi Rum'daki çöl konaklama imkânları değerlendirilebilir. Kerak Kalesi de gezilebilir. Biz mesela yolumuzu çok uzatsa da çok anlamlı bulduğumuz için uzaktan da olsa Ölüdeniz ile Kudüs manzarasını seyrettiren El-Mukavir Kalesi rotasını tecrübe ettik. Dünyanın altı yeni harikasından biri kabul edilen ve kayalara oyulmuş görkemli mimarisiyle büyüleyen Petra Antik Kenti, dünyanın en alçak noktası olan ve yüksek tuz oranıyla bilinen Ölüdeniz (Lut Gölü), Roma döneminden kalan tiyatrosu ve kalesiyle başkentin tarihi kalbi Amman Kalesi ve Roma Tiyatrosu ile Ortadoğu'nun en iyi korunmuş Roma kentlerinden biri olan Ceraş Antik Kenti ve Akdeniz ve Kızıldeniz'in buluştuğu sahil şehri Akabe de Ürdün'de imkanlar dahilinde gezilebilir. Bir rota vermek gerekirse Amman, Salt, Mute, Vadi Rum ve Mudevvera / Al-Haditha üzerinden Halat Ammar sınır kapısına geçilebilir mesela.

SUUDİ ARABİSTAN VE SINIR GEÇİŞİ

Ürdün'den Suudi Arabistan'a geçiş tüm sınır kapıları içerisinde en hızlı ve konforlu olanıdır. Araçtan inmeden pasaportlarınızı ve online vizelerinizi uzatırsınız. Suudi Arabistan vizesi kişi başı 107 Dolardır. Online olarak önceden alırsanız zerre sorun yaşamazsınız. Araç sigortasını 460 Riyal olarak kartla ödedikten sonra aile bekleme alanına alınır. 460 riyal, 3 aylık sigorta bedelidir. Daha az kalacaklar, daha az öderler. Gümrük görevlileri araç içine koltuklara muşamba serip eğitimli köpeklerle hızlıca arama yapar ve eşyalarınız görevliler tarafından geri yerleştirilir, siz hiç yorulmazsınız ama düzen ve mahremiyet açısından buna hazırlıklı olmanızı öneririm. Gümrükten çıkar çıkmaz Tebük merkezine girmeden hemen sağdaki restoranda karnınızı doyurup su ve yakıt depolamanızı öneririm. Zira Tebük ile Medine arası yaklaşık 800 kilometrelik çöl yoludur ve tesis aralıkları uzundur. Bazen 200 kilometre gittiğiniz halde ufak bir dinlenme tesisi ya da yakıt istasyonu dahi bulamayabilirsiniz. Araç içi küçük bir buzdolabı edinmenizi bu nedenle tavsiye ederim. Yakıtı burada doldurun çünkü Suud'da yakıt Türkiye, Suriye ve Ürdün'e göre daha uygun.

Hayber üzerinden geçen otoban hat olarak daha rahattır, sahil yolu ise daha doğal ve tarihi istasyonlar için alternatif bir rotadır. Ben bu rotayı kullandım, daha zor ama daha doğal. Suudi Arabistan yollarında sürüş yaparken en büyük risk son teknoloji radarlar ve kural tanımaz yerel sürücülerdir. Hız cezaları çok yüksek. Uzun, dümdüz yollarda otonom sürüş sistemleri bulunsa dahi uykusuzluğa karşı azami dikkat gösterilmelidir. Güvenlik olaraksa hiçbir asayiş ve savaş riski yoktur. Polisler umreye gittiğinizi anladığında kontrol noktalarında evrak dahi sormadan yol verirler.

DÖNÜŞ YOLCULUĞU VE TAHMİNİ MALİYETLER